LÁ DÂU GIÀ, LÁ DÂU NON, LÁ BÁNH TẺ: DÙNG CHO TUỔI TẰM NÀO?

Chọn đúng loại lá dâu theo từng tuổi tằm là yếu tố rất quan trọng để tằm ăn khỏe, tiêu hóa tốt, ngủ – dậy đều và cho kén chất lượng. Lá dâu non, lá bánh tẻ và lá già có đặc điểm dinh dưỡng, độ mềm, hàm lượng nước và độ xơ khác nhau. Nếu dùng sai, tằm dễ bị tiêu chảy, phân ướt, phân dây, ăn yếu, lớn không đều, tuyến tơ kém hoặc giảm trọng lượng kén. Bài viết này giúp bà con hiểu rõ tuổi tằm nào nên dùng lá non, lá bánh tẻ, lá già vừa và khi nào không nên dùng.

 

 

VÌ SAO PHẢI CHỌN LÁ DÂU THEO TUỔI TẰM?

Tằm ở mỗi tuổi có khả năng ăn, tiêu hóa và nhu cầu dinh dưỡng khác nhau. Tằm tuổi 1–2 còn nhỏ, miệng ăn yếu, ruột nhạy nên cần lá mềm, non vừa, dễ ăn, dễ tiêu. Tằm tuổi 3 bắt đầu ăn khỏe hơn nhưng vẫn cần lá sạch, mềm vừa, không quá non nhiều nước. Tằm tuổi 4–5 ăn rất mạnh, cần lượng chất khô và dinh dưỡng lớn để phát triển cơ thể, tuyến tơ và trọng lượng kén, nên lá bánh tẻ đến già vừa thường phù hợp hơn.

Nếu cho tằm nhỏ ăn lá già, tằm khó ăn, tiêu hóa kém, lớn chậm. Nếu cho tằm tuổi lớn ăn quá nhiều lá non, tằm có thể no nước nhưng thiếu chất khô, dễ đi phân ướt, phân dây, ruột yếu và giảm hiệu quả tạo kén.

Người nuôi có thể tham khảo thêm bài SOP cho tằm ăn theo từng tuổi: lượng lá, số bữa và thời điểm để kết hợp đúng loại lá với số bữa ăn mỗi ngày.

 

PHÂN BIỆT LÁ DÂU NON, LÁ BÁNH TẺ VÀ LÁ GIÀ

Lá dâu non là lá mới phát triển, mềm, màu xanh non, mỏng hơn, nhiều nước, dễ ăn nhưng ít chất khô hơn. Loại lá này phù hợp với tằm nhỏ nếu lá sạch, không ướt và không quá non mềm.

Lá bánh tẻ là lá ở giai đoạn trung gian, không quá non, không quá già, có độ dày vừa, xanh ổn định, ít quá nhiều nước hơn lá non và dễ tiêu hơn lá già. Đây là nhóm lá quan trọng nhất trong nuôi tằm, đặc biệt từ tuổi 3 đến tuổi 5.

Lá già là lá phát triển lâu hơn, màu xanh đậm hơn, gân lá rõ, độ xơ cao hơn, ít nước hơn nhưng nếu quá già sẽ cứng, khó tiêu. Lá già vừa có thể dùng cho tằm tuổi 5, nhưng lá quá già, xơ, cứng thì không nên dùng nhiều vì tằm ăn chậm và hấp thu kém.

 

BẢNG CHỌN LÁ DÂU THEO TỪNG TUỔI TẰM

Tuổi tằm	Loại lá phù hợp	Không nên dùng	Ghi chú kỹ thuật
Tuổi 1	Lá non vừa, mềm, sạch, thái nhỏ	Lá già, lá cứng, lá ướt, lá héo nóng	Cho ăn 6–7 bữa/ngày, mỗi bữa rất mỏng
Tuổi 2	Lá non đến bánh tẻ non	Lá quá già, lá quá non nhiều nước	Cho ăn 5–6 bữa/ngày, rải đều
Tuổi 3	Lá bánh tẻ non đến bánh tẻ	Lá quá non, lá quá già xơ	Cho ăn 4–5 bữa/ngày, chuẩn bị nền cho tuổi lớn
Tuổi 4	Lá bánh tẻ, lá dày vừa	Lá non nhiều nước, lá già cứng	Tăng dần lượng lá, giữ giường khô
Tuổi 5	Lá bánh tẻ đến già vừa	Lá quá non, lá ướt, lá già xơ cứng	Cần đủ chất khô để phát triển tuyến tơ và kén

 

TẰM TUỔI 1 NÊN ĂN LÁ GÌ?

Tằm tuổi 1 cần lá non vừa, mềm, sạch, không ướt, không héo nóng và không nhiễm thuốc. Lá nên thái nhỏ để tằm dễ bắt lá, dễ ăn và không bị lãng phí. Ở tuổi này, tằm cần ăn nhiều bữa nhưng mỗi bữa rất mỏng, thường 6–7 bữa/ngày.

Không nên cho tằm tuổi 1 ăn lá già, lá cứng, lá dày gân hoặc lá đã héo nóng. Tằm nhỏ ăn lá không phù hợp sẽ dễ lớn chậm, ngủ không đều, ruột yếu và làm lệch đàn ngay từ đầu.

 

TẰM TUỔI 2 NÊN ĂN LÁ GÌ?

Tằm tuổi 2 có thể dùng lá non đến bánh tẻ non. Lá vẫn cần mềm, sạch, ráo nhưng có thể lớn hơn lá tuổi 1 một chút. Giai đoạn này nên cho ăn 5–6 bữa/ngày, chia đều, không để tằm đói và cũng không để lá dư ẩm.

Nếu dùng lá quá non nhiều nước, tằm dễ phân ướt. Nếu dùng lá quá già, tằm ăn chậm và không đều. Mục tiêu ở tuổi 2 là giữ đàn tằm phát triển đồng pha, chuẩn bị tốt cho tuổi 3.

 

TẰM TUỔI 3 NÊN ĂN LÁ GÌ?

Tuổi 3 là giai đoạn chuyển tiếp quan trọng. Tằm bắt đầu ăn khỏe hơn, cần lá bánh tẻ non đến bánh tẻ. Lá phải sạch, ráo, không héo nóng, không ướt mưa và không nhiễm thuốc. Từ tuổi 3 trở đi, số bữa thường 4–5 bữa/ngày.

Nếu tuổi 3 cho ăn lá quá non, tằm dễ ruột yếu và phân xấu. Nếu cho ăn lá quá già, tằm ăn không sung, ngủ không đều và sang tuổi 4 dễ lệch đàn. Vì vậy, lá bánh tẻ non là lựa chọn an toàn hơn.

Người nuôi nên đọc thêm bài SOP vệ sinh nhà tằm trước khi nhập tằm tuổi 3 để chuẩn bị tốt giai đoạn chuyển sang tuổi lớn.

 

TẰM TUỔI 4 NÊN ĂN LÁ GÌ?

Tằm tuổi 4 cần lá bánh tẻ, có độ dày vừa, xanh bền, không quá non nhiều nước và không quá già xơ. Đây là giai đoạn tằm bắt đầu ăn mạnh, nếu lá không phù hợp sẽ ảnh hưởng rõ đến độ đồng đều, đường ruột và sức khỏe đàn tằm.

Không nên dùng nhiều lá non trong tuổi 4, nhất là lá non sau mưa hoặc lá bón dư đạm, vì dễ làm tằm tiêu chảy, phân dây, phân ướt. Cũng không nên dùng lá già cứng, vì tằm ăn chậm, hấp thu kém và phát triển không đều.

Nếu tằm tuổi 4 có biểu hiện phân ướt, phân dây, người nuôi có thể tham khảo Erich Way USA – Men vi sinh tiêu hóa cho tằm và bài Tằm đi phân ướt, phân dây, phân có mùi hôi: nguyên nhân và cách xử lý.

 

TẰM TUỔI 5 NÊN ĂN LÁ GÌ?

Tuổi 5 là giai đoạn tằm ăn nhiều nhất và quyết định trọng lượng kén. Lá phù hợp nhất là lá bánh tẻ đến lá già vừa, có độ dày, chất khô tốt, không quá non, không ướt, không héo nóng và không nhiễm thuốc. Lá tuổi 5 phải giúp tằm ăn khỏe, tiêu hóa ổn định và phát triển tuyến tơ tốt.

Nếu cho tuổi 5 ăn quá nhiều lá non, tằm có thể no nước nhưng thiếu chất khô, dễ phân ướt, ruột yếu, tuyến tơ kém và kén nhẹ. Nếu dùng lá quá già, xơ, cứng, tằm ăn chậm, không hấp thu tốt và cũng ảnh hưởng đến kén.

Khi lá dâu kém dinh dưỡng, đàn tằm nhỏ, không đồng đều hoặc cần hỗ trợ phát triển tuyến tơ, có thể tham khảo Dinh dưỡng bổ sung cho tằm – hỗ trợ phát triển tuyến tơ và tăng trọng lượng kén.

 

NHỮNG LOẠI LÁ DÂU KHÔNG NÊN CHO TẰM ĂN

Không nên cho tằm ăn lá dâu ướt mưa, ướt sương, lá héo nóng, lá bị ủ trong bao, lá có mùi chua, lá dập úng, lá dính đất, lá nghi nhiễm thuốc bảo vệ thực vật hoặc lá từ vườn mới phun hóa chất.

Lá dâu dù đúng tuổi lá nhưng nếu cắt – vận chuyển – bảo quản sai vẫn có thể trở thành lá xấu. Lá bị hầm nóng hoặc nhiễm thuốc nhẹ có thể làm tằm ăn yếu, nằm im, tiêu chảy, chết rải rác hoặc ngộ độc.

Người nuôi nên đọc thêm bài SOP cắt – vận chuyển – bảo quản lá dâu trong ngày mưa và SOP xử lý ngộ độc thuốc BVTV nhẹ ở tằm.

 

CÁCH ĐIỀU CHỈNH KHI TẰM ĂN YẾU DO SAI LOẠI LÁ

Nếu tằm ăn yếu sau khi đổi loại lá, cần kiểm tra ngay lá đang dùng. Nếu lá quá non, nhiều nước, cần chuyển sang lá bánh tẻ hơn và giảm lượng lá trong 1–2 bữa. Nếu lá quá già, xơ, cứng, cần chọn lá mềm hơn, phù hợp tuổi tằm hơn. Nếu lá ướt, phải hong ráo. Nếu lá héo nóng hoặc có mùi lạ, phải loại bỏ.

Khi tằm đã có biểu hiện tiêu hóa yếu, phân ướt, phân dây, có thể dùng Erich Way USA – Men vi sinh tiêu hóa cho tằm. Nếu tằm stress, ăn yếu sau vận chuyển, thay lá hoặc nghi ngộ độc nhẹ, có thể dùng Giải Độc – Anti Stress cho tằm.

Nếu phân hôi, thân mềm, chết rải rác tăng dần, cần nghi viêm ruột hoặc bệnh mủ do vi khuẩn và xử lý theo hướng phù hợp bằng Streptomycin hoặc Enrofloxacin theo đúng mục tiêu.

 

CHĂM VƯỜN DÂU ĐỂ CÓ LÁ PHÙ HỢP TỪNG TUỔI TẰM

Muốn có lá non, lá bánh tẻ và lá già vừa đúng chất lượng, vườn dâu cần được chăm sóc cân đối. Không nên lạm dụng đạm làm lá quá non, mềm và nhiều nước. Cần bón cân đối đạm – lân – kali, bổ sung canxi, magie, trung vi lượng, hữu cơ và tưới nước phù hợp để lá dâu xanh bền, dày vừa, sạch và ổn định.

Sau khi cắt kiệt lá nuôi tằm, cần phục hồi vườn dâu đúng cách, không cắt lại quá sớm khi cây chưa đủ sức. Có thể tham khảo Cách phục hồi vườn dâu sau khi cắt kiệt lá nuôi tằm, Lịch chăm sóc vườn dâu theo tháng tại Tây Nguyên, Dấu hiệu cây dâu thiếu đạm, lân, kali, canxi, magie và Phân bón lá Tây Nguyên Silk chuyên dùng cho cây dâu tằm.

 

BÀI VIẾT VÀ SẢN PHẨM LIÊN QUAN

Người trồng dâu, nuôi tằm có thể tham khảo thêm Tây Nguyên Silk Cây Dâu, Tây Nguyên Silk Nuôi Tằm, SOP cho tằm ăn theo từng tuổi, Vì sao lá dâu to nhưng tằm ăn vẫn yếu?, Tằm bị tiêu chảy sau khi ăn lá dâu non: xử lý thế nào?, Tằm ăn yếu, nằm im, thân mềm là bị gì? và Quy trình nuôi tằm kén tuổi 4–5 từ A–Z theo liệu trình Tây Nguyên Silk.

 

TỔNG KẾT BÀI VIẾT

Lá dâu non, lá bánh tẻ và lá già có vai trò khác nhau trong từng tuổi tằm. Tằm tuổi 1 cần lá non vừa, mềm, thái nhỏ. Tuổi 2 dùng lá non đến bánh tẻ non. Tuổi 3 nên dùng lá bánh tẻ non đến bánh tẻ. Tuổi 4 cần lá bánh tẻ ổn định. Tuổi 5 phù hợp với lá bánh tẻ đến lá già vừa, có chất khô tốt để hỗ trợ phát triển tuyến tơ và trọng lượng kén.

Với Tây Nguyên Silk, chọn lá đúng tuổi tằm là một trong những kỹ thuật nền tảng để phòng bệnh đường ruột, giảm hao hụt và nâng chất lượng kén. Lá dâu tốt không chỉ là lá to hay xanh, mà phải đúng tuổi lá, sạch, ráo, không héo nóng, không nhiễm thuốc và phù hợp với sức tiêu hóa của đàn tằm.

 

THÔNG TIN LIÊN LẠC

Nếu bạn đang trồng dâu, nuôi tằm và cần tư vấn kỹ thuật về chọn lá dâu theo tuổi tằm, chăm sóc vườn dâu, tằm ăn yếu, bệnh đường ruột hoặc quy trình nuôi tằm tuổi 4–5, vui lòng liên hệ:

Tây Nguyên Silk – Tư vấn kỹ thuật trồng dâu nuôi tằm hiện đại

Hotline/Zalo/Whatsapp/Viber/Wechat: (+84) 971.048.948

Email: taynguyensilk.vn@gmail.com

Facebook: www.facebook.com/TayNguyenSilk

YouTube: www.youtube.com/TayNguyenSilk

Website: https://taynguyensilk.vn/