CÓ NÊN BÁN KÉN NGAY SAU KHI THU HAY CẦN PHÂN LOẠI TRƯỚC?

Sau khi tằm làm kén xong, nhiều hộ nuôi thường muốn bán ngay để thu tiền nhanh và tránh hao hụt. Tuy nhiên, nếu kén trong lứa không đồng đều, có nhiều kén phế, kén đôi, kén bẩn, kén mỏng, kén chết trong hoặc kén ẩm, việc không phân loại có thể khiến cả lô kén bị đánh giá thấp và bị trừ giá. Vì vậy, nguyên tắc đúng là bán càng sớm càng tốt sau khi thu, nhưng nên phân loại cơ bản trước khi giao để bảo vệ giá trị kén tốt, giảm bị ép giá và giúp người nuôi hiểu rõ chất lượng lứa tằm của mình.

 

 

CÓ NÊN BÁN KÉN NGAY SAU KHI THU?

Câu trả lời là: nên bán sớm, nhưng không nên bán ẩu.

Kén tằm sau khi thu vẫn là sản phẩm sinh học, bên trong còn nhộng sống. Nếu để quá lâu, chất lượng kén có thể bị ảnh hưởng bởi nhiệt, ẩm, mốc, mùi, vận chuyển và hao hụt tự nhiên. Vì vậy, người nuôi không nên giữ kén lâu nếu không có điều kiện bảo quản phù hợp.

Tuy nhiên, bán ngay mà không kiểm tra, không nhặt kén lỗi, không loại kén đôi, kén bẩn, kén mỏng thì rất dễ bị đại lý hoặc nhà máy đánh giá cả lô kén ở mức thấp. Khi đó, kén tốt bị lẫn với kén xấu sẽ không thể hiện được đúng giá trị.

Cách làm hợp lý là: thu kén đúng thời điểm, trải thoáng, phân loại nhanh, rồi bán sớm trong điều kiện kén khô ráo, sạch và đồng đều.

 

VÌ SAO CẦN PHÂN LOẠI KÉN TRƯỚC KHI BÁN?

Phân loại kén giúp người nuôi tách phần kén tốt ra khỏi kén lỗi. Khi kén tốt được giữ riêng, lô kén nhìn sạch hơn, đều hơn, chắc hơn và dễ được thu mua với giá tốt hơn. Ngược lại, nếu để kén lỗi lẫn quá nhiều, người mua thường có xu hướng trừ giá toàn bộ lô.

Phân loại cũng giúp người nuôi biết lứa vừa rồi đang gặp vấn đề gì. Nếu nhiều kén mỏng, cần xem lại lá dâu và dinh dưỡng tuổi 5. Nếu nhiều kén đôi, cần xem lại mật độ lên né. Nếu nhiều kén bẩn, cần xem lại thời điểm ngưng dâu, vệ sinh giường tằm và phòng né. Nếu nhiều kén mốc, cần xem lại độ ẩm, thông gió và thời điểm thu.

Người nuôi có thể đọc thêm bài Kén tốt là kén như thế nào? Tiêu chuẩn nhìn bằng mắt thường để biết cách đánh giá nhanh chất lượng kén.

 

NHỮNG LOẠI KÉN NÊN TÁCH RIÊNG TRƯỚC KHI BÁN

Khi phân loại, không cần làm quá phức tạp như nhà máy, nhưng nên tách nhanh các nhóm kén phế, kén lỗi dễ nhìn thấy bằng mắt thường. Nhóm đầu tiên là kén đôi, kén ba, vì loại này khó ươm, sợi dễ rối và thường bị đánh giá thấp. Nhóm thứ hai là kén bẩn, kén dính phân, dính lá, dính đất hoặc dính xác tằm. Nhóm thứ ba là kén mỏng, kén lép, kén nhẹ, bóp nhẹ dễ bẹp. Nhóm thứ tư là kén thủng, kén rách, kén bị kiến, chuột, gián hoặc côn trùng cắn. Nhóm thứ năm là kén ẩm, kén mốc, kén có mùi lạ hoặc nghi chết trong.

Nếu có thời gian, người nuôi nên chia tối thiểu thành hai nhóm: kén tốt và kén lỗi. Nếu làm kỹ hơn, có thể chia thành ba nhóm: kén loại tốt, kén trung bình và kén lỗi/phế.

 

BẢNG PHÂN LOẠI KÉN TRƯỚC KHI BÁN

Nhóm kén	Dấu hiệu nhận biết	Cách xử lý
Kén tốt	Chắc, khô, sạch, đều, nặng tay	Để riêng để bán giá tốt
Kén đôi, kén ba	Hai hoặc nhiều con làm chung kén	Tách riêng, không trộn vào kén tốt
Kén bẩn	Dính phân, lá, đất, xác tằm	Nhặt riêng, tránh làm xấu cả lô
Kén mỏng, kén lép	Nhẹ, bóp dễ bẹp, vỏ mỏng	Tách riêng, xem lại kỹ thuật nuôi tuổi 5
Kén thủng, rách	Bị cắn, rách, hở vỏ	Loại riêng
Kén ẩm, mốc	Ẩm, mùi lạ, có đốm mốc	Không trộn với kén tốt
Kén chết trong	Có mùi, bất thường khi kiểm tra	Tách riêng, rà soát bệnh và phòng né

 

KHI NÀO CÓ THỂ BÁN NGAY KHÔNG CẦN PHÂN LOẠI KỸ?

Nếu lứa tằm rất đồng đều, kén sạch, khô, ít kén đôi, ít kén lỗi, người nuôi có thể chỉ cần nhặt sơ các kén xấu dễ thấy rồi bán ngay. Trường hợp này phù hợp khi người nuôi có quy trình ổn định, đại lý thu mua quen, kén đã được đánh giá tốt qua nhiều lứa và tỷ lệ lỗi thấp.

Nhưng nếu lứa kén có dấu hiệu không đều, có nhiều kén nhỏ, kén mỏng, kén bẩn, kén đôi hoặc kén ẩm, thì nên phân loại trước. Chỉ cần bỏ ra một khoảng thời gian ngắn để nhặt kén lỗi cũng có thể giúp lô kén nhìn tốt hơn và giảm nguy cơ bị trừ giá nặng.

 

KHÔNG NÊN GIỮ KÉN LÂU ĐỂ CHỜ GIÁ

Một số hộ có tâm lý giữ kén lại để chờ giá tốt hơn. Việc này chỉ nên làm nếu có điều kiện bảo quản phù hợp, khô, thoáng, sạch và không làm kén nóng, ẩm, mốc. Nếu không có điều kiện, giữ kén lâu có thể làm giảm chất lượng nhanh hơn phần chênh lệch giá mong muốn.

Kén sau thu không nên đổ thành đống dày, không để trong bao kín lâu, không để nơi nóng, ẩm, có mùi hóa chất hoặc bị mưa tạt. Nên trải mỏng, để nơi thoáng, sạch, tránh ánh nắng gắt trực tiếp và tránh côn trùng, chuột, kiến.

 

PHÂN LOẠI KÉN GIÚP PHÁT HIỆN LỖI KỸ THUẬT CỦA LỨA NUÔI

Kén là “báo cáo cuối cùng” của cả lứa tằm. Nhìn kén có thể biết nhiều vấn đề trong quá trình nuôi. Nếu kén mỏng, nhẹ, tơ ít, cần xem lại chất lượng lá, sức ăn tuổi 5, bệnh đường ruột và dinh dưỡng tuyến tơ. Có thể đọc thêm bài Vì sao kén mỏng vỏ, nhẹ cân, tơ ít?.

Nếu kén méo, kén đôi nhiều, cần xem lại thời điểm lên né, số lượng né và mật độ tằm trên né. Nếu kén ẩm, mốc, lâu khô, cần xem lại Nhiệt độ – độ ẩm khi làm kén ảnh hưởng đến chất lượng tơ ra sao?. Nếu kén chết trong nhiều, cần rà soát bệnh, ngộ độc, stress nhiệt và điều kiện phòng né.

 

CÁCH LÀM THỰC TẾ TRƯỚC KHI GIAO KÉN

Sau khi thu kén, nên đổ ra nia, khay hoặc nền sạch có lót bạt sạch để kiểm tra. Không nên đổ trực tiếp xuống nền bẩn. Người nuôi nhặt nhanh kén đôi, kén bẩn, kén mỏng, kén rách và kén ẩm ra riêng. Phần kén tốt để vào bao hoặc sọt thoáng, không nén quá chặt.

Khi vận chuyển, cần tránh mưa, tránh nắng gắt, tránh để kén trong xe nóng bí quá lâu. Nếu đường xa, nên ưu tiên bao chứa thoáng và giao sớm. Kén càng sạch, khô, đồng đều thì khi đến điểm thu mua càng dễ tạo ấn tượng tốt.

 

MUỐN KÉN DỄ BÁN GIÁ TỐT CẦN LÀM GÌ TỪ TRƯỚC?

Muốn bán kén thuận lợi, người nuôi phải kiểm soát từ giai đoạn trước khi tằm lên né. Lá dâu phải sạch, đủ dinh dưỡng, đúng tuổi lá. Tằm tuổi 5 phải ăn khỏe, tiêu hóa tốt, ít phân xấu, ít bệnh. Phòng né phải khô, thoáng, nhiệt độ – độ ẩm phù hợp. Né phải sạch, đủ diện tích và lên né đúng thời điểm.

Khi lá dâu kém dinh dưỡng hoặc đàn tằm không đồng đều, có thể tham khảo Dinh dưỡng bổ sung cho tằm – hỗ trợ phát triển tuyến tơ và tăng trọng lượng kén. Nếu tằm tiêu hóa yếu, có thể tham khảo Erich Way USA – Men vi sinh tiêu hóa cho tằm. Nếu tằm stress thời tiết hoặc nghi ngộ độc nhẹ, có thể tham khảo Giải Độc – Anti Stress cho tằm.

 

BÀI VIẾT VÀ SẢN PHẨM LIÊN QUAN

Người nuôi có thể tham khảo thêm Kén tốt là kén như thế nào? Tiêu chuẩn nhìn bằng mắt thường, Vì sao kén mỏng vỏ, nhẹ cân, tơ ít?, Nhiệt độ – độ ẩm khi làm kén ảnh hưởng đến chất lượng tơ ra sao?, Tằm tuổi 5 chín nhưng không làm kén: nguyên nhân thật sự, Lá dâu già, lá dâu non, lá bánh tẻ: dùng cho tuổi tằm nào? và Quy trình nuôi tằm kén tuổi 4–5 từ A–Z theo liệu trình Tây Nguyên Silk.

Nhóm sản phẩm liên quan gồm Tây Nguyên Silk Nuôi Tằm, Dinh dưỡng bổ sung cho tằm, Erich Way USA – Men vi sinh tiêu hóa cho tằm, Giải Độc – Anti Stress cho tằm, SK Mineral 99% hỗ trợ phòng nấm vôi và Nano Silver 500ppm sát trùng trong khi nuôi tằm.

 

TỔNG KẾT BÀI VIẾT

Sau khi thu kén, người nuôi nên bán sớm để tránh hao hụt và giảm rủi ro bảo quản, nhưng không nên bán khi kén còn lẫn quá nhiều kén lỗi. Phân loại cơ bản trước khi giao giúp bảo vệ giá trị phần kén tốt, giảm bị trừ giá và tạo uy tín với đại lý, nhà máy thu mua.

Với Tây Nguyên Silk, cách làm thực tế nhất là: thu đúng thời điểm, trải thoáng, nhặt kén lỗi, tách kén tốt, bảo quản sạch – khô – thoáng và giao sớm. Bán kén không chỉ là cân kg, mà là bán chất lượng của cả một lứa tằm. Kén càng đồng đều, sạch, chắc và ít lỗi thì người nuôi càng có cơ hội bán được giá tốt hơn.

 

THÔNG TIN LIÊN HỆ

Nếu bạn đang nuôi tằm và cần tư vấn kỹ thuật về phân loại kén, chất lượng kén, kén mỏng, kén nhẹ, lên né, bệnh đường ruột, dinh dưỡng bổ sung hoặc quy trình nuôi tằm tuổi 4–5, vui lòng liên hệ:

Tây Nguyên Silk – Tư vấn kỹ thuật nuôi tằm hiện đại

Hotline/Zalo/Whatsapp/Viber/Wechat: (+84) 971.048.948

Email: taynguyensilk.vn@gmail.com

Facebook: www.facebook.com/TayNguyenSilk

YouTube: www.youtube.com/TayNguyenSilk

Website: https://taynguyensilk.vn/