CHI PHÍ CỐ ĐỊNH VÀ CHI PHÍ BIẾN ĐỔI TRONG NGHỀ TRỒNG DÂU NUÔI TẰM

CHI PHÍ CỐ ĐỊNH VÀ CHI PHÍ BIẾN ĐỔI TRONG NGHỀ TRỒNG DÂU NUÔI TẰM

 

Muốn biết nghề trồng dâu nuôi tằm có lời thật hay không, người nuôi không chỉ nhìn vào giá kén hoặc sản lượng kén mỗi lứa. Điều quan trọng hơn là phải hiểu rõ đâu là chi phí cố định, đâu là chi phí biến đổi và khoản nào cần được hạch toán vào giá thành sản xuất. Khi phân loại đúng chi phí, người nuôi sẽ biết giá kén bao nhiêu thì hòa vốn, nuôi bao nhiêu hộp thì có lợi, khi nào nên mở rộng quy mô và khi nào cần giảm rủi ro.

 

 

VÌ SAO PHẢI PHÂN BIỆT CHI PHÍ CỐ ĐỊNH VÀ CHI PHÍ BIẾN ĐỔI?

Trong nghề trồng dâu nuôi tằm, nhiều người chỉ tính những khoản chi nhìn thấy ngay như tằm giống, lá dâu, công lao động, thuốc men. Tuy nhiên, nếu không tính thêm nhà tằm, dụng cụ, hệ thống tưới, khấu hao vườn dâu, máy móc, né, nong, sàn nuôi và các chi phí dài hạn khác, kết quả lợi nhuận sẽ dễ bị sai lệch.

Có những lứa nhìn bên ngoài tưởng lời nhiều, nhưng nếu tính đủ khấu hao và công lao động gia đình thì lợi nhuận thực tế thấp hơn rất nhiều. Ngược lại, có những hộ đã đầu tư nhà tằm, vườn dâu, dụng cụ đầy đủ, nếu nuôi ổn định nhiều lứa thì chi phí cố định được phân bổ dần, giá thành kén sẽ giảm xuống và lợi nhuận sẽ tốt hơn.

Vì vậy, muốn làm nghề dâu tằm tơ lâu dài, người nuôi cần hạch toán như một mô hình sản xuất thật sự, không nên chỉ tính theo cảm tính.

 

CHI PHÍ CỐ ĐỊNH LÀ GÌ?

Chi phí cố định là những khoản đầu tư ban đầu hoặc chi phí dài hạn, không thay đổi nhiều theo từng lứa nuôi. Dù nuôi ít hay nhiều, người làm vẫn phải đầu tư hoặc vẫn phải phân bổ dần theo thời gian.

Trong nghề trồng dâu nuôi tằm, chi phí cố định gồm nhà tằm, nhà chứa lá, hệ thống tưới, đất đai, cải tạo vườn, giống dâu ban đầu, máy móc, nong, né, sàn nuôi, máy băm dâu, quạt, máy tạo ẩm, đồng hồ đo nhiệt độ – độ ẩm và các dụng cụ dùng nhiều lứa.

Những khoản này không nên tính hết vào một lứa tằm, mà cần chia đều theo thời gian sử dụng. Ví dụ, một nhà tằm sử dụng trong nhiều năm thì chi phí xây dựng phải được phân bổ vào từng năm, từng tháng hoặc từng hộp tằm. Đây gọi là khấu hao.

 

BẢNG CHI PHÍ CỐ ĐỊNH TRONG NGHỀ TRỒNG DÂU NUÔI TẰM

Nhóm chi phí cố định	Nội dung	Cách hạch toán
Đất và cải tạo đất	Làm đất, lên luống, cải tạo vườn dâu	Phân bổ theo nhiều năm
Giống dâu ban đầu	Hạt giống, hom giống, cây giống	Phân bổ theo tuổi thọ vườn dâu
Hệ thống tưới	Bơm, ống tưới, béc tưới, hồ chứa nước	Khấu hao theo năm
Nhà nuôi tằm	Nhà xây, nhà bán kiên cố, nhà mát, nhà lạnh	Khấu hao theo số năm sử dụng
Dụng cụ nuôi	Nong, né, khay, sàn, lưới, kệ nuôi	Phân bổ theo số lứa sử dụng
Máy móc	Máy băm dâu, quạt, máy tạo ẩm, máy hút ẩm	Khấu hao theo thời gian
Thiết bị theo dõi	Đồng hồ nhiệt độ – độ ẩm, cảm biến	Phân bổ theo thời gian sử dụng

Người nuôi có thể tham khảo thêm bài Thiết kế nhà nuôi tằm theo từng vùng khí hậu Việt Nam và bài Vì sao nhà tôn không phù hợp cho nuôi tằm lâu dài và ổn định? để hiểu vì sao nhà tằm là khoản đầu tư cố định rất quan trọng.

 

CHI PHÍ BIẾN ĐỔI LÀ GÌ?

Chi phí biến đổi là những khoản thay đổi theo từng lứa nuôi, từng hộp tằm hoặc từng mức sản lượng. Nuôi càng nhiều hộp thì chi phí biến đổi càng tăng. Đây là nhóm chi phí ảnh hưởng trực tiếp đến giá thành kén trong mỗi lứa.

Trong nuôi tằm, chi phí biến đổi gồm tằm giống, lá dâu, công lao động, thuốc phòng bệnh, kháng sinh điều trị, men vi sinh, anti stress, dinh dưỡng bổ sung, vôi, sát trùng, điện nước, bao bì, vận chuyển lá, vận chuyển kén và hao hụt do bệnh.

Trong đó, lá dâu thường là khoản chi phí lớn nhất nếu người nuôi phải mua lá ngoài. Nếu có vườn dâu riêng, người nuôi vẫn phải tính chi phí chăm sóc vườn, phân bón, nước tưới, công cắt và khấu hao vườn dâu, không nên xem lá dâu là miễn phí.

 

BẢNG CHI PHÍ BIẾN ĐỔI TRONG NUÔI TẰM

Nhóm chi phí biến đổi	Nội dung	Đặc điểm
Tằm giống	Trứng tằm, tằm con, chi phí nhận giống	Tăng theo số hộp nuôi
Lá dâu	Lá tự trồng hoặc lá mua ngoài	Chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành
Công lao động	Cắt dâu, cho ăn, thay phân, lên né, thu kén	Tăng mạnh khi mở rộng quy mô
Thuốc – men – dinh dưỡng	Kháng sinh, men vi sinh, anti stress, khoáng, vitamin	Phụ thuộc quy trình và tình trạng đàn tằm
Sát trùng – vệ sinh	Vôi, chlorine, iodine, formol, nano bạc, UVC/Ozone	Tăng theo số lứa và mức độ bệnh
Điện nước	Quạt, máy tạo ẩm, máy lạnh, bơm nước	Tăng theo thời tiết và mô hình nhà tằm
Hao hụt	Tằm chết, kén phế, giảm sản lượng	Chi phí ẩn nhưng rất quan trọng

Trong nhóm thuốc – men – dinh dưỡng, người nuôi có thể tham khảo Tây Nguyên Silk Nuôi Tằm, gồm các sản phẩm hỗ trợ như Streptomycin, Enrofloxacin, Giải Độc – Anti Stress, Erich Way USA – Men vi sinh tiêu hóa cho tằm, SK Mineral 99% và Dinh dưỡng bổ sung cho tằm.

 

VÍ DỤ TÍNH CHI PHÍ CHO 1 HỘP TẰM

Giả sử 1 hộp tằm đạt khoảng 50kg kén, cần khoảng 750kg lá dâu. Nếu giá lá dâu mua ngoài là 3.000đ/kg, có thể tạm tính chi phí như sau:

Khoản chi phí	Mức tham khảo
Tằm giống	1.200.000đ
Lá dâu 750kg × 3.000đ	2.250.000đ
Công lao động	3.000.000đ
Thuốc – men – dinh dưỡng	150.000đ
Điện nước, vật tư phụ	400.000đ
Tổng chi phí biến đổi	khoảng 7.000.000đ/hộp

Nếu lứa này thu được 50kg kén, giá thành hòa vốn sẽ là:

7.000.000đ / 50kg = 140.000đ/kg kén

Như vậy, nếu bán kén dưới 140.000đ/kg thì lỗ. Nếu bán trên 140.000đ/kg thì bắt đầu có lời. Tuy nhiên, để có lợi nhuận an toàn, giá bán nên cao hơn giá hòa vốn đủ lớn để bù rủi ro bệnh, hao hụt và biến động sản lượng.

 

CHI PHÍ CỐ ĐỊNH ẢNH HƯỞNG THẾ NÀO ĐẾN QUY MÔ NUÔI?

Chi phí cố định càng lớn thì người nuôi càng cần tổ chức sản xuất ổn định để phân bổ chi phí. Ví dụ, nếu đầu tư nhà tằm, hệ thống tưới, máy móc và dụng cụ nhưng chỉ nuôi ít lứa trong năm, chi phí khấu hao tính trên mỗi hộp tằm sẽ cao. Ngược lại, nếu vườn dâu và nhà tằm được vận hành đều, số lứa nuôi ổn định, chi phí cố định sẽ được chia nhỏ hơn, làm giá thành kén giảm xuống.

Đây là lý do nhiều mô hình nuôi tằm cần tính toán quy mô phù hợp. Không nên đầu tư nhà tằm quá lớn khi chưa có đủ lá dâu, nhân công, kỹ thuật và đầu ra. Nhưng cũng không nên nuôi quá nhỏ nếu đã đầu tư cố định lớn, vì sẽ làm hiệu quả sử dụng tài sản thấp.

Người nuôi có thể đọc thêm bài 1ha dâu nuôi được bao nhiêu hộp tằm mỗi tháng? Cách tính thực tế theo sản lượng lá để hiểu rõ hơn cách cân đối diện tích dâu, sản lượng lá và số hộp tằm nuôi mỗi tháng.

 

CHI PHÍ BIẾN ĐỔI ẢNH HƯỞNG THẾ NÀO ĐẾN LỢI NHUẬN?

Chi phí biến đổi ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận từng lứa. Nếu giá lá tăng, công lao động tăng, tằm bệnh phải dùng nhiều thuốc hơn hoặc hao hụt cao, lợi nhuận sẽ giảm ngay. Đây là nhóm chi phí cần kiểm soát chặt trong từng lứa nuôi.

Trong thực tế, lá dâu và công lao động là hai khoản lớn nhất. Nếu người nuôi mua lá ngoài với giá cao, giá kén hòa vốn sẽ tăng mạnh. Nếu tự có vườn dâu nhưng không tính công chăm sóc, phân bón và nước tưới, người nuôi dễ đánh giá sai lợi nhuận.

Ngoài ra, hao hụt là chi phí ẩn rất lớn. Một lứa tằm bệnh, chỉ đạt 40kg kén thay vì 50kg, sẽ làm giá thành mỗi kg kén tăng lên rất nhanh. Vì vậy, giảm hao hụt là mục tiêu cốt lõi trong nuôi tằm, không phải chỉ tập trung vào giá bán kén. Người nuôi có thể tham khảo bài Nuôi tằm lớn thu kén: giảm hao hụt là mục tiêu cốt lõi, không phải 100% không có bệnh.

 

BẢNG PHÂN LOẠI NHANH: KHOẢN NÀO LÀ CỐ ĐỊNH, KHOẢN NÀO LÀ BIẾN ĐỔI?

Khoản mục	Chi phí cố định	Chi phí biến đổi
Nhà tằm	Có	Không
Hệ thống tưới	Có	Không
Giống dâu ban đầu	Có	Không
Tằm giống	Không	Có
Lá dâu	Không	Có
Công cho ăn, thay phân, lên né	Không	Có
Máy băm dâu	Có	Không
Né, nong, sàn nuôi	Có	Có thể có hao mòn
Thuốc – men – dinh dưỡng	Không	Có
Vôi, sát trùng	Không	Có
Điện nước	Không	Có
Hao hụt do bệnh	Không	Có
Khấu hao nhà và dụng cụ	Có	Phân bổ vào từng lứa

 

CÁCH HẠ GIÁ THÀNH TRONG NGHỀ TRỒNG DÂU NUÔI TẰM

Muốn hạ giá thành, người nuôi cần tác động cả hai nhóm chi phí. Với chi phí cố định, cần đầu tư đúng ngay từ đầu, tránh làm nhà tằm sai kỹ thuật rồi phải sửa nhiều lần. Nhà tằm phải phù hợp khí hậu, thông thoáng, dễ vệ sinh, dễ sát trùng và đủ diện tích cho quy mô dự kiến.

Với chi phí biến đổi, cần kiểm soát tốt lá dâu, công lao động, thuốc men và hao hụt. Vườn dâu khỏe giúp giảm chi phí lá và tăng sự chủ động. Quy trình phòng bệnh tốt giúp giảm chi phí điều trị và giảm mất sản lượng. Men vi sinh, anti stress, dinh dưỡng bổ sung và sản phẩm phòng nấm cần dùng đúng lúc, đúng mục tiêu, không lạm dụng.

Người nuôi có thể tham khảo bài Quy trình nuôi tằm kén tuổi 4–5 từ A–Z theo liệu trình Tây Nguyên Silk và bài Tổng hợp thuốc phòng bệnh và dinh dưỡng bổ sung cho tằm của Tây Nguyên Silk để xây dựng quy trình nuôi ổn định hơn.

 

TỔNG KẾT BÀI VIẾT

Trong nghề trồng dâu nuôi tằm, chi phí cố định là những khoản đầu tư dài hạn như đất, vườn dâu, nhà tằm, hệ thống tưới, máy móc, nong, né và dụng cụ. Chi phí biến đổi là những khoản phát sinh theo từng lứa như tằm giống, lá dâu, công lao động, thuốc – men – dinh dưỡng, sát trùng, điện nước và hao hụt.

Muốn biết nuôi tằm có lời hay không, người nuôi phải tính đủ cả hai nhóm chi phí. Nếu chỉ tính chi phí biến đổi mà bỏ qua khấu hao nhà tằm, vườn dâu, dụng cụ và công lao động gia đình, lợi nhuận sẽ bị ảo. Ngược lại, nếu biết phân loại đúng, hạch toán rõ và kiểm soát tốt từng khoản chi, người nuôi sẽ xác định được giá thành kén, điểm hòa vốn và mức lợi nhuận thật của từng lứa.

Với Tây Nguyên Silk, nuôi tằm bền vững không chỉ là chạy theo giá kén cao, mà là quản trị tốt chi phí, giảm hao hụt, ổn định sản lượng và xây dựng một hệ thống trồng dâu nuôi tằm có khả năng sinh lời lâu dài.

 

THÔNG TIN LIÊN LẠC

Nếu bạn đang quan tâm tới mô hình trồng dâu nuôi tằm, cần tư vấn kỹ thuật nuôi tằm, tính chi phí – lợi nhuận, thiết kế nhà tằm, quy trình tuổi 4–5, thuốc phòng bệnh hoặc dinh dưỡng bổ sung cho tằm, vui lòng liên hệ:

Tây Nguyên Silk – Tư vấn kỹ thuật nuôi tằm hiện đại

Hotline/Zalo/Whatsapp/Viber/Wechat: (+84) 971.048.948

Email: taynguyensilk.vn@gmail.com

Facebook: www.facebook.com/TayNguyenSilk

YouTube: www.youtube.com/TayNguyenSilk

Website: https://taynguyensilk.vn/