VÌ SAO NGHỀ TRỒNG DÂU NUÔI TẰM ĐANG DẦN TRỞ THÀNH XU HƯỚNG NÔNG NGHIỆP BỀN VỮNG VÀ NÔNG NGHIỆP SẠCH HIỆN NAY?

VÌ SAO NGHỀ TRỒNG DÂU NUÔI TẰM ĐANG DẦN TRỞ THÀNH XU HƯỚNG NÔNG NGHIỆP BỀN VỮNG VÀ NÔNG NGHIỆP SẠCH HIỆN NAY?

 

Trong bối cảnh nông nghiệp hiện đại đang đứng trước yêu cầu phải sạch hơn, bền vững hơn, hiệu quả hơn và tạo ra giá trị cao hơn, nghề trồng dâu nuôi tằm đang dần được nhìn nhận lại như một ngành nghề đầy tiềm năng. Nếu trước đây nhiều người xem dâu tằm tơ là nghề truyền thống, thì ngày nay, nhìn ở góc độ kinh tế và xu thế toàn cầu, đây lại là một mô hình rất phù hợp với định hướng nông nghiệp xanh – nông nghiệp sạch – nông nghiệp giá trị cao.

Ngành dâu tằm tơ không chỉ tạo ra lá dâu, con tằm và kén tằm, mà còn mở ra cả một chuỗi giá trị lớn: từ sản xuất nông nghiệp, sơ chế, ươm tơ, dệt lụa, thời trang, thủ công mỹ nghệ, quà tặng cao cấp cho tới xuất khẩu. Đặc biệt, trong thời đại người tiêu dùng thế giới ngày càng quan tâm đến sản phẩm tự nhiên, bền vững và thân thiện với môi trường, thì tơ lụa tự nhiên lại càng có cơ hội khẳng định vị thế.

 

 

1. NGHỀ TRỒNG DÂU NUÔI TẰM PHÙ HỢP VỚI XU HƯỚNG NÔNG NGHIỆP SẠCH

Một trong những lý do lớn nhất khiến nghề trồng dâu nuôi tằm trở thành xu hướng là vì ngành này rất phù hợp với tư duy nông nghiệp sạch.

Con tằm là loài cực kỳ nhạy cảm với môi trường, với thuốc bảo vệ thực vật, với tồn dư hóa chất và với chất lượng lá dâu. Chính vì vậy, muốn nuôi tằm tốt, người làm dâu bắt buộc phải hướng đến cách canh tác cẩn trọng hơn, an toàn hơn, kiểm soát đầu vào tốt hơn. Đây là điểm rất khác biệt so với nhiều mô hình nông nghiệp khác, nơi việc lạm dụng hóa chất có thể vẫn tồn tại trong thời gian dài.

Khi nghề nuôi tằm phát triển đúng hướng, người trồng dâu sẽ dần chuyển sang các giải pháp như:

• quản lý vườn dâu an toàn,

• bón phân hợp lý,

• tăng cường hữu cơ và vi sinh,

• kiểm soát dịch hại theo hướng giảm độc hại,

• sản xuất lá dâu sạch để bảo vệ đàn tằm.

Nói cách khác, nuôi tằm buộc người làm nông phải sạch hơn, và đó là một trong những nền tảng quan trọng của nông nghiệp hiện đại.

 

2. ĐÂY LÀ NGHỀ CÓ TÍNH BỀN VỮNG CAO

Tính bền vững của nghề trồng dâu nuôi tằm không chỉ nằm ở khía cạnh môi trường, mà còn nằm ở khả năng tạo ra chuỗi giá trị ổn định qua nhiều năm.

Cây dâu là cây lâu năm, có thể khai thác liên tục trong thời gian dài nếu chăm sóc đúng kỹ thuật. Một lần trồng có thể cho thu hoạch nhiều lứa lá trong năm. Khi vườn dâu đã ổn định, người nông dân có thể chủ động được nguồn thức ăn cho tằm, từ đó chủ động vòng quay sản xuất và chủ động kế hoạch kinh tế.

Khác với nhiều cây trồng ngắn ngày phải phụ thuộc lớn vào thời điểm xuống giống, thời vụ tiêu thụ hay giá thị trường từng đợt, nghề dâu tằm tạo ra một hệ thống sản xuất có tính liên tục hơn. Lá dâu được dùng để nuôi tằm, tằm tạo kén, kén đi vào ươm tơ, dệt lụa và chế biến sâu. Chính chuỗi liên kết này làm cho ngành nghề có độ bền cao nếu được tổ chức bài bản.

 

 

3. TẠO RA GIÁ TRỊ XUẤT KHẨU VÀ ĐEM NGOẠI TỆ VỀ

Một điểm rất mạnh của nghề trồng dâu nuôi tằm là khả năng gắn với xuất khẩu. Kén tằm, tơ tằm, lụa tơ tằm và các sản phẩm chế biến từ tơ lụa đều có thể tham gia thị trường quốc tế. Khi một ngành nông nghiệp không chỉ bán nguyên liệu trong nước mà còn đi vào chuỗi cung ứng toàn cầu, giá trị kinh tế của nó sẽ cao hơn rất nhiều.

Thế giới hiện nay vẫn luôn có nhu cầu đối với các sản phẩm tự nhiên, đặc biệt là những nguyên liệu gắn với ngành thời trang cao cấp, thiết kế cao cấp, quà tặng văn hóa, nội thất cao cấp và tiêu dùng xanh. Tơ lụa tự nhiên vì vậy không chỉ là một sản phẩm nông nghiệp, mà còn là một loại nguyên liệu sang trọng, có bản sắc và có khả năng mang ngoại tệ về cho đất nước.

Khi phát triển tốt ngành dâu tằm tơ, Việt Nam không chỉ bán lá dâu hay con giống, mà còn có thể bán:

• kén tằm,

• tơ tằm,

• lụa tơ tằm,

• hàng thủ công từ tơ lụa,

• sản phẩm thời trang,

• quà tặng, hàng lưu niệm cao cấp,

• các dòng sản phẩm phụ trợ từ cây dâu tằm.

Đó chính là câu chuyện không chỉ làm nông nghiệp, mà còn là làm nông nghiệp có đầu ra quốc tế.

 

4. GẮN CHẶT VỚI NGÀNH THỜI TRANG THẾ GIỚI VÀ PHÂN KHÚC CAO CẤP

Không phải ngành nông nghiệp nào cũng có liên kết trực tiếp với thời trang cao cấp toàn cầu. Nhưng nghề trồng dâu nuôi tằm thì có.

Từ lá dâu đến con tằm, từ con tằm đến kén, từ kén đến tơ, từ tơ đến lụa, rồi từ lụa thành áo dài, khăn, váy, trang phục thiết kế, đồ thủ công và hàng xa xỉ, đó là một hành trình mà giá trị được nhân lên nhiều lần. Đây là một trong những lý do khiến ngành dâu tằm tơ khác biệt so với nhiều ngành nông nghiệp nguyên liệu thông thường.

Khi thế giới ngày càng quan tâm tới thời trang bền vững, vật liệu tự nhiên, sản phẩm sinh học và nguồn gốc minh bạch, thì tơ lụa tự nhiên có thêm rất nhiều cơ hội. Điều đó đồng nghĩa rằng nghề trồng dâu nuôi tằm không chỉ là chuyện của nhà nông, mà còn có liên hệ trực tiếp đến ngành thiết kế, thương mại, du lịch, văn hóa và thương hiệu quốc gia.

 

5. TẠO CÔNG ĂN VIỆC LÀM CHO NHIỀU NHÓM LAO ĐỘNG

Một mô hình nông nghiệp bền vững không chỉ là mô hình cho lợi nhuận, mà còn phải tạo ra sinh kế. Nghề trồng dâu nuôi tằm có ưu điểm rất lớn ở chỗ nó tạo việc làm cho nhiều nhóm lao động khác nhau.

Trong chuỗi dâu tằm tơ có rất nhiều công đoạn:

• trồng và chăm sóc dâu,

• thu hoạch lá,

• nuôi tằm,

• thu kén,

• phân loại,

• ươm tơ,

• dệt lụa,

• may mặc,

• thương mại,

• du lịch trải nghiệm,

• bán hàng và xuất khẩu.

Điều này giúp ngành dâu tằm tơ không chỉ tạo thu nhập cho một hộ nông dân, mà còn có thể tạo việc làm cho lao động nông thôn, phụ nữ, người lớn tuổi, lao động thủ công và lao động trong khâu chế biến sâu. Với nhiều địa phương, đây là điểm rất quan trọng vì nghề này có thể giữ người lao động ở lại nông thôn bằng một chuỗi giá trị có thu nhập thực.

 

6. HIỆU QUẢ KINH TẾ CAO NẾU LÀM ĐÚNG KỸ THUẬT

Một lý do khiến nghề dâu tằm tơ đang được chú ý trở lại là vì hiệu quả kinh tế của nó khá hấp dẫn nếu làm đúng.

Cây dâu cho thu hoạch nhiều lứa trong năm. Lá dâu lại là nguyên liệu trực tiếp để nuôi tằm. Khi người nuôi làm tốt từ khâu vườn dâu đến kỹ thuật nuôi tằm, giá trị chuyển hóa từ lá dâu sang kén là rất đáng kể. Đặc biệt, so với nhiều mô hình nông nghiệp có đầu ra bấp bênh, nghề nuôi tằm nếu gắn với chuỗi thu mua và chế biến ổn định thì có thể tạo ra dòng tiền đều hơn.

Điều quan trọng là nghề này không nên làm theo kiểu tự phát. Muốn có hiệu quả cao, người làm cần chú trọng:

• chọn giống dâu phù hợp,

• thiết kế vườn hợp lý,

• quản lý dinh dưỡng tốt,

• đảm bảo lá dâu sạch và an toàn,

• cải tiến quy trình nuôi tằm,

• nâng cấp hệ thống nhà nuôi, nong, sàn, vệ sinh và phòng bệnh.

Khi chuyển từ nuôi theo kinh nghiệm cũ sang mô hình kỹ thuật hiện đại, hiệu quả thường tăng rõ rệt.

 

7. PHÙ HỢP VỚI ĐIỀU KIỆN KHÍ HẬU VÀ THỔ NHƯỠNG CỦA VIỆT NAM

Việt Nam có nhiều vùng sinh thái phù hợp để phát triển cây dâu và nghề nuôi tằm. Từ các vùng trung du, miền núi, cao nguyên đến một số khu vực đồng bằng có điều kiện phù hợp, cây dâu đều có khả năng thích nghi khá tốt nếu chọn giống và kỹ thuật phù hợp.

Nhiều vùng ở Việt Nam có lợi thế về:

• nền nhiệt tương đối phù hợp,

• quỹ đất nông nghiệp đa dạng,

• nguồn lao động nông thôn còn mạnh,

• kinh nghiệm truyền thống về nghề tằm tang,

• khả năng phát triển vùng nguyên liệu tập trung.

Đây là lợi thế mà không phải quốc gia nào cũng có. Nếu biết tổ chức tốt, Việt Nam hoàn toàn có thể phát triển ngành dâu tằm tơ theo hướng vừa giữ bản sắc truyền thống, vừa hiện đại hóa để nâng cao năng suất và chất lượng.

 

8. PHÙ HỢP VỚI NGƯỜI NÔNG DÂN VIỆT NAM

Nghề trồng dâu nuôi tằm có một đặc điểm rất đáng quý: phù hợp với khả năng tổ chức sản xuất của nhiều hộ nông dân.

So với một số mô hình nông nghiệp cần vốn đầu tư cực lớn, cơ giới hóa rất nặng hoặc công nghệ quá phức tạp ngay từ đầu, nghề dâu tằm cho phép phát triển theo từng bước. Người dân có thể bắt đầu từ quy mô nhỏ, học kỹ thuật dần, tích lũy kinh nghiệm rồi mở rộng. Đây là mô hình phù hợp với tư duy làm nông thực tế của rất nhiều hộ gia đình.

Bên cạnh đó, nghề này tận dụng tốt tính chăm chỉ, tỉ mỉ và sự gắn bó của lao động gia đình. Nếu được đào tạo đúng và tiếp cận mô hình cải tiến, người nông dân hoàn toàn có thể nâng cấp từ cách làm truyền thống lên cách làm chuyên nghiệp hơn mà không bị quá xa lạ.

 

9. NUÔI TẰM HIỆN ĐẠI ĐANG THAY ĐỔI BỘ MẶT CỦA NGHỀ

Nhiều người vẫn hình dung nghề nuôi tằm là nghề cực, phụ thuộc hoàn toàn vào kinh nghiệm cũ. Nhưng trên thực tế, phương pháp chăn nuôi tằm hiện nay đang thay đổi rất mạnh.

Ngày càng nhiều nơi đã áp dụng các cải tiến như:

• nuôi sàn thay cho nuôi nền,

• dùng nhà nuôi thông thoáng và dễ kiểm soát vệ sinh,

• quản lý nhiệt độ và độ ẩm tốt hơn,

• sử dụng lịch cho ăn hợp lý,

• tăng cường sát trùng và phòng bệnh,

• tối ưu quy trình thu lá và bảo quản lá,

• chuẩn hóa thao tác trong từng lứa tằm.

Nhờ đó, nghề nuôi tằm không còn đơn thuần là nghề “trông trời trông đất” như trước, mà đang dần chuyển sang hướng kỹ thuật hóa, vệ sinh hóa và chuyên nghiệp hóa. Chính quá trình cải tiến này làm cho nghề nuôi tằm ngày càng phù hợp hơn với yêu cầu của nông nghiệp hiện đại.

 

10. KINH TẾ ỔN ĐỊNH HƠN KHI ĐI THEO CHUỖI

Một ngành nghề chỉ thật sự bền nếu nó không phụ thuộc hoàn toàn vào may rủi. Nghề dâu tằm tơ có tiềm năng ổn định tốt hơn khi được tổ chức theo chuỗi.

Khi có vùng nguyên liệu dâu tốt, có cơ sở cung cấp giống, có người nuôi tằm, có nơi thu mua kén, có đơn vị ươm tơ, dệt lụa và thương mại hóa sản phẩm, toàn bộ hệ thống sẽ vận hành hiệu quả hơn. Người nông dân khi đó không chỉ bán nguyên liệu thô, mà còn tham gia vào một chuỗi giá trị rõ ràng.

Nếu các địa phương, doanh nghiệp và hộ dân liên kết tốt, nghề dâu tằm tơ hoàn toàn có thể trở thành một ngành hàng ổn định, không chỉ giúp bà con có thu nhập mà còn góp phần hình thành vùng sản xuất chuyên biệt mang tính lâu dài.

 

11. NGÀNH DÂU TẰM TƠ CÒN MỞ RA NHIỀU HƯỚNG ĐI PHỤ TRỢ

Ngoài kén tằm và lụa, ngành dâu tằm còn có thể phát triển thêm rất nhiều hướng đi khác để nâng giá trị:

• trà lá dâu tằm,

• thực phẩm từ dâu tằm,

• sản phẩm chăm sóc sức khỏe,

• du lịch trải nghiệm làng nghề,

• thủ công mỹ nghệ,

• quà tặng văn hóa,

• thương hiệu địa phương gắn với tơ lụa.

Điều này cho thấy nghề trồng dâu nuôi tằm không chỉ là nghề sản xuất đơn lẻ, mà có thể phát triển thành một hệ sinh thái kinh tế nông nghiệp – văn hóa – thương mại rất rộng.

 

Nghề trồng dâu nuôi tằm đang dần trở thành một xu hướng nông nghiệp sạch và nông nghiệp bền vững vì nó hội tụ rất nhiều yếu tố tích cực cùng lúc: sạch hơn trong canh tác, bền hơn trong chuỗi giá trị, phù hợp với điều kiện Việt Nam, tạo nhiều việc làm, mang lại thu nhập, có cửa xuất khẩu, gắn với thời trang cao cấp và có thể đem ngoại tệ về cho đất nước.

Quan trọng hơn cả, đây là ngành nghề vừa có chiều sâu truyền thống, vừa có khả năng hiện đại hóa rất mạnh. Nếu được đầu tư đúng hướng, chuẩn hóa kỹ thuật, phát triển vùng nguyên liệu tốt và liên kết tốt với thị trường, dâu tằm tơ không chỉ là nghề cũ quay trở lại, mà có thể trở thành một trong những hướng đi rất đáng chú ý của nông nghiệp Việt Nam trong tương lai.

 

THÔNG TIN LIÊN LẠC

Nếu bạn đang quan tâm tới các sản phẩm của Tây Nguyên Silk và ngành nghề dâu tằm tơ tại Việt Nam

Vui lòng liên hệ Tây Nguyên Silk – để được tư vấn và giao lưu!

Hotline/Zalo/Whatsapp/Viber/Wechat: (+84) 971.048.948
Email: taynguyensilk.vn@gmail.com
Facebook: www.facebook.com/TayNguyenSilk
YouTube: www.youtube.com/TayNguyenSilk
Website: https://taynguyensilk.vn/