NGÀNH DÂU TẰM TƠ VIỆT NAM: THỰC TRẠNG, KHÓ KHĂN VÀ ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG ĐẾN NĂM 2030

NGÀNH DÂU TẰM TƠ VIỆT NAM: THỰC TRẠNG, KHÓ KHĂN VÀ ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG ĐẾN NĂM 2030

 

Ngành dâu tằm tơ Việt Nam đang bước vào giai đoạn vừa có nhiều cơ hội, vừa đối mặt với không ít thách thức. Diện tích dâu, sản lượng kén và nhu cầu thị trường đang có xu hướng phục hồi, trong đó Tây Nguyên giữ vai trò là vùng sản xuất trọng điểm của cả nước. Tuy nhiên, để phát triển bền vững, ngành cần giải quyết đồng thời các vấn đề về giống tằm, giống dâu, kỹ thuật nuôi, kiểm soát dịch bệnh, liên kết chuỗi, chế biến sâu và xây dựng thương hiệu tơ lụa Việt Nam.

 

 

1. Tổng quan ngành dâu tằm tơ Việt Nam

Nghề trồng dâu, nuôi tằm là một nghề truyền thống lâu đời của Việt Nam. Từ xa xưa, hình ảnh cây dâu, con tằm, nong kén, khung cửi và những làng nghề dệt lụa đã gắn liền với đời sống nông thôn, văn hóa làng nghề và bản sắc của nhiều vùng miền.

Theo tài liệu tổng hợp của Hiệp hội Dâu tằm tơ Việt Nam, năm 1930 diện tích dâu tằm cả nước đạt khoảng 22.225 ha. Đến năm 1975, do ảnh hưởng của chiến tranh, diện tích dâu tằm giảm còn khoảng 7.000 ha. Sau đó, ngành từng phục hồi mạnh, đạt khoảng 38.000 ha vào năm 1993. Từ sau năm 2009, nghề nuôi tằm dần ổn định trở lại; đặc biệt từ năm 2015, diện tích dâu và năng suất kén có xu hướng tăng nhanh hơn.

Hiện nay, dâu tằm tơ không chỉ là một nghề nông nghiệp truyền thống mà còn là ngành có tiềm năng phát triển theo hướng kinh tế hàng hóa, gắn với chế biến sâu, xuất khẩu, du lịch làng nghề và xây dựng thương hiệu quốc gia cho tơ lụa Việt Nam.

 

2. Thực trạng sản xuất dâu tằm tơ tại Việt Nam

Theo báo cáo ngành, cả nước hiện có khoảng 38.076 hộ nông dân, với hơn 101.705 nông dân tham gia nghề nuôi tằm, phân bố tại khoảng 35 tỉnh, thành từ Bắc vào Nam. Đây là lực lượng sản xuất quan trọng, đóng vai trò nền tảng cho toàn bộ chuỗi giá trị dâu tằm tơ Việt Nam.

Ngành dâu tằm tơ Việt Nam hiện có thể chia thành nhiều vùng sinh thái, trong đó Tây Nguyên là vùng sản xuất lớn nhất, chiếm tỷ trọng rất cao trong tổng diện tích dâu tằm cả nước. Sau Tây Nguyên là khu vực Đông Bắc, Trung du và miền núi phía Bắc, một phần miền Trung và các vùng truyền thống như Đồng bằng sông Hồng.

Điều này cho thấy nghề trồng dâu nuôi tằm đã có sự dịch chuyển rõ rệt: từ các vùng đồng bằng truyền thống sang các vùng trung du, miền núi và cao nguyên – nơi có điều kiện đất đai, khí hậu, diện tích canh tác và khả năng mở rộng vùng nguyên liệu phù hợp hơn.

 

3. Diện tích dâu tằm và năng suất lá dâu

Diện tích dâu tằm của Việt Nam đã tăng đáng kể trong khoảng mười năm gần đây. Theo báo cáo, diện tích dâu tằm năm 2021 đã tăng hơn 59% so với năm 2012. Giai đoạn 2012–2018, diện tích tương đối ổn định; từ năm 2019–2021, diện tích dâu tằm bắt đầu tăng nhanh hơn.

Hiện diện tích dâu tằm cả nước khoảng 14.200 ha. Trong đó, khoảng 9.660 ha là các giống dâu mới, có năng suất lá đạt khoảng 35–40 tấn/ha trong điều kiện thâm canh tốt. Phần diện tích còn lại là giống địa phương hoặc giống dâu Trung Quốc, năng suất thường thấp hơn, khoảng 20–25 tấn lá/ha.

Vấn đề lớn hiện nay không chỉ là tăng diện tích, mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng vườn dâu, cải thiện năng suất lá, ổn định nguồn lá sạch và an toàn cho tằm. Trong nuôi tằm, lá dâu là “thức ăn duy nhất” và cũng là yếu tố quyết định trực tiếp đến sức khỏe tằm, năng suất kén, chất lượng tơ và hiệu quả kinh tế của người nuôi.

 

4. Tình hình giống tằm và sản xuất kén

Trong sản xuất hiện nay, tằm dâu Bombyx mori L. vẫn là đối tượng nuôi chính tại Việt Nam. Ngoài ra, một số nơi có nuôi tằm Eri, nhưng quy mô còn nhỏ hơn nhiều so với tằm dâu.

Nhu cầu trứng tằm của Việt Nam rất lớn, đặc biệt là trứng tằm lưỡng hệ. Báo cáo cho biết nhu cầu trứng tằm lưỡng hệ khoảng 500.000 hộp trứng/năm, trong đó nhu cầu tằm lưỡng hệ chiếm tỷ lệ cao nhất.

Một điểm đáng chú ý là mô hình nuôi tằm con tập trung đã phát triển mạnh trong những năm gần đây. Hiện nay, nhiều nông dân không còn nuôi tằm từ trứng mà mua tằm con về nuôi từ tuổi 3 hoặc tuổi 4. Theo báo cáo, khoảng 80% nông dân đã mua tằm con về nuôi, phổ biến tại Tây Nguyên, Tây Bắc và Đông Bắc.

Mô hình này có nhiều ưu điểm: giảm thời gian nuôi cho hộ nuôi tằm lớn, giảm áp lực kỹ thuật ở giai đoạn tằm con, giảm rủi ro bệnh nếu cơ sở tằm con làm tốt, đồng thời giúp chuyên môn hóa sản xuất. Tuy nhiên, mô hình này cũng đặt ra yêu cầu rất cao về chất lượng cơ sở nuôi tằm con, quy trình sát trùng, kiểm soát bệnh, chất lượng con giống và trách nhiệm giữa người sản xuất tằm con với người nuôi tằm lớn.

Về sản lượng, báo cáo cho biết Việt Nam sản xuất khoảng 18.456 tấn kén tươi trong năm 2023; năng suất kén bình quân năm 2024 đạt khoảng 1,25 tấn/ha, tăng đáng kể so với năm 2012 nhờ áp dụng giống mới, kỹ thuật nuôi, sát trùng và phòng bệnh tốt hơn.

 

5. Thị trường tơ lụa Việt Nam

Việt Nam là một quốc gia có truyền thống sản xuất tơ lụa, nhưng hiện nay chuỗi giá trị vẫn còn thiên nhiều về sản xuất kén và xuất khẩu tơ thô.

Theo báo cáo, tổng giá trị xuất khẩu tơ lụa thô của Việt Nam năm 2019 đạt khoảng 56,4 triệu USD. Năm 2020, do ảnh hưởng của dịch COVID-19, giá trị xuất khẩu giảm còn khoảng 41,1 triệu USD. Đến năm 2021, xuất khẩu tăng lên khoảng 72,7 triệu USD, trong đó có cả lượng hàng tồn kho từ năm trước.

Ấn Độ là thị trường nhập khẩu chính của tơ lụa Việt Nam, chiếm tỷ trọng rất lớn. Trung Quốc là thị trường nhập khẩu lớn thứ hai. Tuy nhiên, việc phụ thuộc quá nhiều vào một thị trường xuất khẩu sẽ tạo ra rủi ro lớn khi giá cả, nhu cầu hoặc chính sách thương mại thay đổi.

Đây là điểm ngành dâu tằm tơ Việt Nam cần đặc biệt lưu ý: muốn phát triển bền vững thì không thể chỉ dựa vào xuất khẩu thô, mà cần phát triển thêm chế biến sâu, sản phẩm lụa, sản phẩm thời trang, mỹ phẩm, dược phẩm, thực phẩm, thức ăn chăn nuôi từ phụ phẩm dâu tằm tơ và các sản phẩm giá trị gia tăng khác.

 

6. Thực trạng sản phẩm lụa và làng nghề dệt lụa

Việt Nam có nhiều làng nghề dệt lụa nổi tiếng, nhưng nhiều làng nghề truyền thống hiện vẫn còn sản xuất ở quy mô nhỏ, công nghệ chưa theo kịp tốc độ phát triển chung của thị trường. Một số nơi vẫn sử dụng khung dệt cơ khí, công nghệ cũ, năng suất thấp và khó mở rộng quy mô.

Dù vậy, sản phẩm lụa Việt Nam vẫn có giá trị thẩm mỹ cao, có bản sắc riêng và còn nhiều tiềm năng phát triển nếu được đầu tư đúng hướng. Trong những năm gần đây, ngày càng có nhiều doanh nghiệp tham gia vào lĩnh vực phát triển vải lụa, sản phẩm lụa tơ tằm và các sản phẩm có giá trị gia tăng cao.

Tuy nhiên, xét trên tổng thể, Việt Nam vẫn là quốc gia có thế mạnh về sản xuất tơ, nhưng công nghiệp chế biến sản phẩm lụa cao cấp, thời trang lụa, hàng tiêu dùng từ lụa và thương hiệu lụa quốc gia vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng.

 

7. Những khó khăn lớn của ngành dâu tằm tơ Việt Nam

Ngành dâu tằm tơ Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội, nhưng cũng tồn tại nhiều điểm nghẽn cần được nhìn nhận thẳng thắn.

7.1. Chưa chủ động được nguồn giống tằm chất lượng cao

Một trong những khó khăn lớn nhất là Việt Nam vẫn chưa chủ động được nguồn trứng giống tằm lưỡng hệ kén trắng. Ngành còn phụ thuộc nhiều vào nguồn trứng giống nhập khẩu, đặc biệt từ Trung Quốc. Theo báo cáo, trên 90% số lượng trứng tằm lưỡng hệ cấp 2 nhập từ Trung Quốc theo đường tiểu ngạch, gây khó khăn trong kiểm soát chất lượng, dịch bệnh và kế hoạch sản xuất.

Đây là rủi ro rất lớn. Khi nguồn giống không ổn định, người nuôi tằm dễ bị động về mùa vụ, chất lượng tằm con, tỷ lệ sống, năng suất kén và cả nguy cơ lây lan dịch bệnh.

7.2. Nghiên cứu khoa học và chuyển giao kỹ thuật còn hạn chế

Năng suất lá dâu và năng suất kén của Việt Nam vẫn còn thấp so với tiềm năng và so với một số nước có ngành dâu tằm phát triển. Các vấn đề về bệnh cây dâu, bệnh tằm, kỹ thuật nuôi, sát trùng, kiểm soát môi trường, quy trình nuôi tằm con và tằm lớn vẫn cần được nghiên cứu, chuẩn hóa và chuyển giao mạnh hơn cho người dân.

Thực tế sản xuất cho thấy nhiều hộ nuôi vẫn dựa chủ yếu vào kinh nghiệm. Khi gặp các vấn đề như tằm ăn kém, lột xác không đều, bệnh mủ, bệnh trong, tiêu chảy, tằm không làm tổ, tằm nhả tơ ngoài né hoặc kén mỏng, người nuôi thường xử lý theo kinh nghiệm truyền miệng, thiếu cơ sở kỹ thuật thống nhất.

7.3. Tổ chức sản xuất còn tự phát

Sản xuất dâu tằm tơ ở nhiều địa phương vẫn còn nhỏ lẻ, tự phát, thiếu liên kết giữa người trồng dâu, người nuôi tằm, cơ sở nuôi tằm con, thương lái, nhà ươm tơ, doanh nghiệp chế biến và thị trường tiêu thụ.

Khi chưa có chuỗi liên kết rõ ràng, người nông dân thường chịu rủi ro lớn nhất. Giá kén lên xuống thất thường, chất lượng vật tư đầu vào khó kiểm soát, tiêu chuẩn thu mua chưa minh bạch và việc đầu tư dài hạn vào vườn dâu, nhà tằm, thiết bị nuôi còn nhiều hạn chế.

7.4. Chất lượng vật tư đầu vào chưa được kiểm soát tốt

Phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, thuốc sát trùng, giống dâu, giống tằm, chất lượng tằm con… đều ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sản xuất. Tuy nhiên, thị trường vật tư đầu vào còn tồn tại tình trạng sản phẩm kém chất lượng, sử dụng sai kỹ thuật, lạm dụng phân vô cơ, ít bón phân hữu cơ, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật không phù hợp với cây dâu nuôi tằm.

Đối với nghề nuôi tằm, đây là vấn đề đặc biệt nguy hiểm. Tằm là loài rất mẫn cảm với tồn dư hóa chất, thuốc bảo vệ thực vật, khí độc, nấm bệnh, vi khuẩn và môi trường nuôi không đảm bảo. Một sai sót nhỏ trong khâu trồng dâu hoặc vệ sinh nhà tằm có thể làm giảm năng suất kén, thậm chí gây thiệt hại cả lứa tằm.

7.5. Cơ giới hóa và công nghệ nuôi còn hạn chế

Sản xuất dâu tằm ở nhiều nơi vẫn còn thủ công, đặc biệt trong các khâu làm đất, làm cỏ, tưới nước, thu hái lá, vận chuyển lá, vệ sinh nhà tằm và xử lý phụ phẩm. Việc cơ giới hóa còn hạn chế khiến chi phí lao động cao, khó mở rộng quy mô và khó chuẩn hóa chất lượng.

Trong nuôi tằm, nhiều hộ vẫn nuôi trên nền nhà hoặc nong né truyền thống, chưa đầu tư hệ thống giá kệ nhiều tầng, nhà nuôi thông thoáng, kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm, luồng khí và quy trình sát trùng bài bản.

7.6. Chế biến sâu và thương hiệu còn yếu

Việt Nam có sản lượng tơ lụa đáng kể nhưng chủ yếu vẫn xuất khẩu tơ thô. Các sản phẩm lụa cao cấp, thời trang lụa, sản phẩm văn hóa – du lịch, mỹ phẩm, dược phẩm, thực phẩm từ dâu tằm, kén, nhộng và phụ phẩm vẫn chưa phát triển mạnh.

Nếu không phát triển chế biến sâu, ngành dâu tằm tơ Việt Nam sẽ khó nâng cao giá trị gia tăng, khó xây dựng thương hiệu quốc gia và dễ bị phụ thuộc vào biến động giá nguyên liệu thô.

 

8. Mục tiêu phát triển ngành dâu tằm tơ đến năm 2030

Định hướng chung của ngành là phát triển bền vững nghề trồng dâu, nuôi tằm; tạo việc làm, nâng cao đời sống nông dân; phát triển kinh tế nông thôn; bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống; đồng thời từng bước hiện đại hóa sản xuất theo hướng bán công nghiệp, công nghiệp, an toàn dịch bệnh, truy xuất nguồn gốc và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Theo mục tiêu được nêu trong báo cáo, đến năm 2030, ngành dâu tằm tơ Việt Nam phấn đấu đạt giá trị sản xuất khoảng 6.500–7.100 tỷ đồng, tương đương 260–280 triệu USD; giá trị xuất khẩu đạt khoảng 140–150 triệu USD và tạo việc làm cho khoảng 110.000–120.000 người.

Đây là mục tiêu lớn, đòi hỏi sự phối hợp giữa Nhà nước, hiệp hội ngành nghề, viện nghiên cứu, doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở nuôi tằm con, người trồng dâu nuôi tằm và các đơn vị chế biến – thương mại.

 

9. Định hướng phát triển vùng nguyên liệu dâu tằm

Một nhiệm vụ quan trọng là hình thành các vùng sản xuất hàng hóa tập trung. Đến năm 2030, ngành đặt mục tiêu diện tích trồng dâu đạt khoảng 15.000–16.000 ha, trong đó diện tích sử dụng giống dâu mới, dâu lai đạt khoảng 12.800–13.000 ha; diện tích ứng dụng công nghệ cao đạt khoảng 2.300–3.000 ha.

Vùng Tây Nguyên, đặc biệt là Lâm Đồng, được xác định là trung tâm quan trọng của ngành dâu tằm tơ Việt Nam. Đây là vùng có điều kiện thuận lợi để hình thành chuỗi giá trị từ trồng dâu, nuôi tằm, kéo tơ, dệt lụa, du lịch và xuất khẩu.

Ngoài Tây Nguyên, vùng Trung du và miền núi phía Bắc, vùng Đồng bằng sông Hồng và một số khu vực miền Trung cũng cần được quy hoạch phù hợp theo điều kiện sinh thái, đất đai, lao động, truyền thống nghề và khả năng liên kết thị trường.

 

10. Giải pháp phát triển giống dâu, giống tằm

Muốn ngành dâu tằm phát triển bền vững, giống là khâu then chốt.

Với giống tằm, cần từng bước xây dựng và hoàn thiện hệ thống nhân giống trong nước. Giai đoạn đầu, các cơ sở nghiên cứu, chọn tạo giống do Nhà nước quản lý cần đóng vai trò hạt nhân trong bồi dục giống, nhân giống gốc, giống cấp 1. Các tổ chức tư nhân, doanh nghiệp và cơ sở vệ tinh có thể tham gia sản xuất giống cấp 2 dưới sự kiểm soát kỹ thuật chặt chẽ.

Với giống dâu, cần nghiên cứu chọn tạo giống có năng suất lá cao, chất lượng lá tốt, phù hợp phương thức thu hoạch cành, chống chịu sâu bệnh, thích ứng biến đổi khí hậu và phù hợp từng vùng sinh thái.

Đối với Tây Nguyên, cần tiếp tục phát triển các vườn dâu giống đầu dòng, vườn dâu giống nguyên chủng tại Lâm Đồng để phục vụ nhu cầu mở rộng và cải tạo vườn dâu trong vùng.

 

11. Giải pháp về kỹ thuật trồng dâu, nuôi tằm

Ngành cần cập nhật, ban hành và phổ biến rộng rãi các quy trình kỹ thuật trồng dâu, nuôi tằm, kiểm soát dịch bệnh, sát trùng nhà tằm, xử lý lá dâu, quản lý nhiệt độ – độ ẩm và tiêu chuẩn cơ sở nuôi tằm con tập trung.

Trong thực tế, các nội dung sau cần được ưu tiên:

Thứ nhất, chuẩn hóa quy trình trồng dâu theo hướng bền vững: tăng cường phân hữu cơ hoai mục, cân đối NPK, bổ sung trung – vi lượng, cải tạo đất, quản lý tuyến trùng, nấm bệnh và hạn chế lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật.

Thứ hai, xây dựng quy trình thu hái, bảo quản và vận chuyển lá dâu an toàn. Lá dâu phải sạch, không tồn dư thuốc độc, không dập nát, không nhiễm nấm mốc, không bị nóng ủ và phù hợp với từng tuổi tằm.

Thứ ba, chuẩn hóa quy trình nuôi tằm con tập trung. Đây là khâu rất quan trọng vì chất lượng tằm con quyết định phần lớn kết quả của hộ nuôi tằm lớn.

Thứ tư, cải tiến nhà nuôi tằm theo hướng thông thoáng, dễ vệ sinh, dễ sát trùng, có kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm, mật độ nuôi và luồng khí.

Thứ năm, tăng cường phòng bệnh hơn chữa bệnh. Với tằm, khi bệnh đã bùng phát mạnh thì thiệt hại thường rất nhanh. Do đó, an toàn sinh học, sát trùng, lá dâu sạch, mật độ phù hợp và quy trình chăm sóc đúng kỹ thuật là nền tảng quan trọng nhất.

 

12. Giải pháp tổ chức sản xuất và liên kết chuỗi

Để ngành dâu tằm tơ phát triển bền vững, cần chuyển dần từ sản xuất nhỏ lẻ sang liên kết chuỗi. Hợp tác xã, tổ hợp tác, doanh nghiệp ươm tơ, doanh nghiệp chế biến và cơ sở nuôi tằm con cần được kết nối thành một hệ sinh thái sản xuất.

Trong mô hình này, cơ sở nuôi tằm con tập trung có thể trở thành hạt nhân kỹ thuật: cung cấp tằm con chất lượng, hướng dẫn vật tư, phòng bệnh, quy trình chăm sóc và kết nối tiêu thụ kén cho người nuôi.

Doanh nghiệp chế biến không nên chỉ thu mua kén khi cần nguyên liệu, mà cần tham gia sâu hơn vào vùng nguyên liệu, hỗ trợ giống, kỹ thuật, vật tư và tiêu chuẩn chất lượng. Khi người trồng dâu nuôi tằm có đầu ra ổn định, họ mới mạnh dạn đầu tư vườn dâu, nhà tằm, thiết bị và kỹ thuật.

 

13. Giải pháp về chế biến sâu và phát triển thị trường

Đối với kén tằm, cần mở rộng thị trường trong nước, minh bạch thông tin giá cả, chất lượng, tiêu chuẩn thu mua và tăng cường kết nối giữa vùng sản xuất với cơ sở ươm tơ.

Đối với tơ tằm, cần giữ vững các thị trường xuất khẩu hiện có, đồng thời tìm kiếm thêm thị trường mới để giảm phụ thuộc vào một thị trường duy nhất. Các thị trường như Ấn Độ, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Pháp, Thái Lan và một số nước khác cần được tiếp cận theo hướng đa dạng hóa.

Quan trọng hơn, Việt Nam cần phát triển chế biến sâu. Không chỉ bán kén và tơ thô, ngành cần đầu tư vào:

• Vải lụa cao cấp.

• Sản phẩm thời trang từ lụa.

• Khăn, áo, phụ kiện, quà tặng từ lụa.

• Sản phẩm du lịch làng nghề.

• Mỹ phẩm, dược phẩm từ kén tằm, tơ tằm, nhộng tằm.

• Thực phẩm, trà, sản phẩm sức khỏe từ lá dâu, quả dâu, nhộng tằm.

• Thức ăn chăn nuôi từ phụ phẩm.

Khi chế biến sâu phát triển, giá trị của toàn ngành sẽ tăng lên, người nuôi tằm có cơ hội hưởng lợi tốt hơn và thương hiệu tơ lụa Việt Nam cũng có vị thế cao hơn.

 

14. Xây dựng thương hiệu “Vietnam Silk”

Một định hướng quan trọng là xây dựng thương hiệu tập thể cho tơ lụa Việt Nam – Vietnam Silk. Đây là bước cần thiết để khai thác giá trị truyền thống lâu đời của nghề dâu tằm tơ, đồng thời nâng cao uy tín của doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Tuy nhiên, thương hiệu không chỉ đến từ tên gọi. Muốn có thương hiệu mạnh, ngành cần có tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc, phân loại kén, phân loại tơ, kiểm soát gian lận thương mại, chống hàng giả, hàng pha trộn nhưng gắn mác lụa tơ tằm.

Một thương hiệu lụa quốc gia chỉ có thể bền vững khi phía sau nó là vùng nguyên liệu sạch, kỹ thuật nuôi tốt, kén chất lượng, tơ đạt chuẩn, sản phẩm đẹp và câu chuyện văn hóa đủ sức thuyết phục người tiêu dùng.

 

15. Vai trò của Tây Nguyên trong ngành dâu tằm tơ Việt Nam

Tây Nguyên hiện là vùng sản xuất dâu tằm lớn nhất cả nước. Với lợi thế về đất đai, khí hậu, diện tích sản xuất, kinh nghiệm nuôi tằm và sự phát triển của các vùng chuyên canh, Tây Nguyên có vai trò rất quan trọng trong chiến lược phát triển ngành dâu tằm tơ Việt Nam.

Lâm Đồng, đặc biệt là khu vực Bảo Lộc, Đức Trọng, Lâm Hà, Di Linh và các vùng phụ cận, có nhiều điều kiện để trở thành trung tâm vùng nguyên liệu, trung tâm kỹ thuật, trung tâm ươm tơ và phát triển sản phẩm dâu tằm tơ gắn với du lịch – văn hóa – xuất khẩu.

Tuy nhiên, để giữ vững lợi thế này, Tây Nguyên cần chú trọng hơn đến chất lượng vườn dâu, quản lý đất, quản lý phân bón, kiểm soát thuốc bảo vệ thực vật, chuẩn hóa nhà nuôi tằm, nâng cao chất lượng tằm con, kiểm soát dịch bệnh và tổ chức lại chuỗi liên kết.

 

16. Góc nhìn từ Tây Nguyên Silk: Muốn ngành bền vững phải bắt đầu từ kiến thức đúng

Từ thực tế sản xuất, có thể thấy ngành dâu tằm tơ Việt Nam không thiếu tiềm năng. Cái thiếu lớn nhất hiện nay là hệ thống kiến thức kỹ thuật được chuẩn hóa, dễ hiểu, dễ áp dụng và phù hợp với điều kiện thực tế của người dân.

Người nuôi tằm cần hiểu rõ vì sao lá dâu phải sạch, vì sao nhà tằm phải sát trùng đúng cách, vì sao mật độ nuôi ảnh hưởng đến bệnh, vì sao tằm con quyết định năng suất tằm lớn, vì sao bón phân sai có thể ảnh hưởng đến lá dâu và sức khỏe tằm, vì sao giá kén biến động không chỉ do thương lái mà còn do chất lượng kén, thị trường tơ và chuỗi tiêu thụ.

Ngành muốn đi xa thì không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm truyền miệng. Kinh nghiệm rất quý, nhưng cần được kết hợp với khoa học, số liệu, quy trình, tiêu chuẩn và tư duy sản xuất hàng hóa.

Tây Nguyên Silk cho rằng phát triển ngành dâu tằm tơ bền vững cần đi theo ba hướng song song:

Một là nâng cao kiến thức kỹ thuật cho người trồng dâu nuôi tằm.

Hai là chuẩn hóa sản xuất từ vườn dâu, nhà tằm, con giống đến kén thương phẩm.

Ba là phát triển thương hiệu, chế biến sâu và thị trường tiêu thụ ổn định.

Khi người nông dân làm đúng kỹ thuật, doanh nghiệp liên kết đúng trách nhiệm, cơ quan quản lý có chính sách phù hợp và thị trường được minh bạch hơn, ngành dâu tằm tơ Việt Nam hoàn toàn có thể bước sang giai đoạn phát triển mới.

 

Kết luận

Ngành dâu tằm tơ Việt Nam đang đứng trước một giai đoạn quan trọng. Một mặt, ngành có lợi thế lớn về truyền thống, lao động, vùng nguyên liệu, kinh nghiệm sản xuất và nhu cầu thị trường. Mặt khác, ngành vẫn còn nhiều điểm yếu về giống, kỹ thuật, tổ chức sản xuất, chế biến sâu, thương hiệu và kiểm soát chất lượng.

Để phát triển bền vững đến năm 2030 và xa hơn, ngành cần tập trung vào những nhiệm vụ cốt lõi: chủ động giống tằm, cải thiện giống dâu, nâng cao năng suất lá, chuẩn hóa nuôi tằm con, kiểm soát dịch bệnh, liên kết chuỗi, cơ giới hóa, chế biến sâu, đa dạng hóa thị trường và xây dựng thương hiệu tơ lụa Việt Nam.

Với vai trò là vùng sản xuất trọng điểm, Tây Nguyên nói chung và Lâm Đồng nói riêng có vị trí rất quan trọng trong tương lai của ngành dâu tằm tơ Việt Nam. Nếu được tổ chức tốt, đây có thể trở thành vùng trung tâm của chuỗi giá trị dâu tằm tơ hiện đại: từ cây dâu, con tằm, kén, tơ, lụa đến các sản phẩm giá trị gia tăng cao.

 

THÔNG TIN LIÊN LẠC

Nếu bạn đang quan tâm tới các sản phẩm của Tây Nguyên Silk và ngành nghề dâu tằm tơ tại Việt Nam; cần tìm hiểu về kỹ thuật trồng dâu, nuôi tằm, chăm sóc vườn dâu, phòng bệnh cho tằm, quy trình vận hành nhà tằm, vật tư – thiết bị và các giải pháp phát triển nghề dâu tằm tơ, vui lòng liên hệ Tây Nguyên Silk để được tư vấn và giao lưu.

Tây Nguyên Silk – Tư vấn kỹ thuật nuôi tằm hiện đại

Hotline/Zalo/Whatsapp/Viber/Wechat: (+84) 971.048.948
Email: taynguyensilk.vn@gmail.com
Facebook: www.facebook.com/TayNguyenSilk
YouTube: www.youtube.com/TayNguyenSilk
Website: https://taynguyensilk.vn/