CÁCH SỬ DỤNG CHẤT LÀM MỀM SỢI TƠ TẰM TRONG KỸ THUẬT ƯƠM TƠ

CÁCH SỬ DỤNG CHẤT LÀM MỀM SỢI TƠ TẰM TRONG KỸ THUẬT ƯƠM TƠ

 

Chất làm mềm là thành phần quan trọng trong quy trình ươm tơ công nghiệp.
Nó giúp sợi mềm – trơn – dẻo – bóng – ít đứt, đảm bảo máy kéo chạy ổn định.
Tùy vào yêu cầu chất lượng, có 3 cách sử dụng: dùng 1 chất, 2 chất hoặc 3 chất kết hợp.
Ngoài ra, dung dịch còn có thể tái sử dụng 2–3 lần nếu xử lý đúng.

 

1) CÁCH 1 – DÙNG 1 CHẤT LÀM MỀM DUY NHẤT

(Đơn giản – Dễ làm – Phù hợp xưởng phổ thông)

Loại chất dùng

• Amino Silicone Softener.

Tác dụng

• Giảm ma sát tốt.

• Làm sợi mềm – dễ kéo.

• Giảm đứt sợi đáng kể.

• Độ bóng vừa phải.

Khi nào nên dùng

• Xưởng nhỏ và vừa.

• Máy kéo tốc độ trung bình.

• Tơ sau degum còn mềm, không quá khô.

• Không yêu cầu độ bóng cao.

 

Cách pha cho 1 mẻ 50 kg tơ (100 L dung dịch)

• Amino Silicone Softener: 1,0 – 1,5 kg

• Nước mềm 40–50°C: đủ 100 L

• Khuấy đều 5–10 phút

 

Cách sử dụng

1. Ngâm tơ trong dung dịch 15–20 phút.

2. Ép nhẹ còn ẩm 30–40%.

3. Ủ kín 4–6 giờ.

4. Sấy 60–70°C.

5. Kéo máy bình thường.

 

2) CÁCH 2 – DÙNG 2 CHẤT KẾT HỢP

(Hiệu quả cao – Chuẩn nhà máy – Ít đứt nhất)

Loại chất dùng

• Amino Silicone Softener.

• Fatty Ester Softener (PEG-600 Stearate).

Tác dụng phối hợp

• Silicone: giảm ma sát mạnh – tăng bóng.

• PEG-600: giữ ẩm – tăng độ dẻo – chống khô cứng.

• Sợi chạy máy êm, không rít → ít đứt rõ rệt.

• Độ bóng đẹp, ổn định.

Khi nào nên dùng

• Máy kéo tốc độ cao.

• Tơ hơi khô hoặc degum mạnh.

• Xưởng yêu cầu chất lượng tốt hơn.

• Kéo tơ 40D – 80D hoặc tơ se.

 

Cách pha cho 1 mẻ 50 kg tơ (100 L dung dịch)

• Amino Silicone Softener: 1,5 kg

• PEG-600 Stearate: 0,5 kg

• Nước mềm 45°C: đủ 100 L

• Nếu PEG chưa tan → hòa trước bằng nước 60°C

• Khuấy đều 10 phút

 

Cách sử dụng

1. Ngâm 15–20 phút, khuấy nhẹ.

2. Ép còn 30–40% ẩm.

3. Ủ 4–6 giờ để thấm sâu.

4. Sấy 60–70°C.

5. Phòng kéo duy trì độ ẩm 70–80%.

 

3) CÁCH 3 – DÙNG 3 HOẶC NHIỀU CHẤT

(Cho tơ cao cấp – Xuất khẩu Nhật, EU – Yêu cầu độ bóng cao)

Loại chất dùng

• Amino Silicone Softener

• PEG-600 Stearate

• Silicone microemulsion hoặc Wax

• (Có thể thêm chất hoạt động bề mặt)

Tác dụng

• Tạo màng siêu mịn → sợi “siêu trơn”.

• Bề mặt bóng đẹp, mềm mượt.

• Kéo tốc độ rất cao vẫn ít đứt.

• Rất ổn định trong điều kiện độ ẩm thấp.

Khi nào nên dùng

• Nhà máy lớn.

• Yêu cầu tơ bóng – đều – đẹp.

• Hàng chất lượng cao xuất Nhật – EU.

• Máy tốc độ >1500 vòng/phút.

 

Cách pha cho 1 mẻ 50 kg tơ (100 L dung dịch)

• Amino Silicone Softener: 1,5 kg

• PEG-600 Stearate: 0,5 kg

• Silicone microemulsion hoặc Wax: 0,3 – 0,5 kg

• Nước mềm 45–50°C: đủ 100 L

• Khuấy 10–15 phút

 

Cách sử dụng

1. Ngâm tơ 20 phút, đảo nhẹ.

2. Ép còn 30–40% ẩm.

3. Ủ 4–6 giờ (không để >12 giờ).

4. Sấy 60–70°C.

5. Kéo trong phòng 75–85% độ ẩm để đạt độ bóng tối đa.

 

4) DUNG DỊCH LÀM MỀM CÓ TÁI SỬ DỤNG ĐƯỢC KHÔNG?

Câu trả lời là: Có, nhưng phải xử lý đúng kỹ thuật.
Dung dịch dùng cho 50 kg tơ có thể tái sử dụng 2–3 lần tùy chất lượng tơ và độ sạch dung dịch.

 

Cách tái sử dụng đúng kỹ thuật

(1) Lọc lại dung dịch

Dùng lưới 100–150 mesh để lọc bỏ:

• vụn tơ

• bụi bẩn

• cặn silicone

• tạp chất degum

(2) Bổ sung hóa chất bị hao

Cho mỗi 100 L dung dịch đã dùng:

• Thêm Amino Silicone: 0,5 – 1,0 kg

• Thêm PEG-600 (nếu có): 0,2 – 0,3 kg

• Điều chỉnh pH về 5,5–6 bằng acid acetic

(3) Gia nhiệt lại

Đun lên 40–45°C, khuấy 5–10 phút cho đều.
Dung dịch nguội dưới 30°C sẽ giảm tác dụng.

(4) Kiểm tra cảm quan

Dung dịch tái dùng phải:

• màu trắng sữa

• không tách dầu

• không mùi hôi

• không quá đục

Nếu thấy vàng đậm hoặc có váng → bỏ ngay.

 

Số lần tái sử dụng khuyến nghị

• Tơ phổ thông: 2–3 lần

• Tơ chất lượng cao: 1–2 lần

• Tơ xuất Nhật – EU: không tái sử dụng

 

5) KẾT LUẬN

• Cách 1: Dùng 1 chất → đơn giản, rẻ, phù hợp xưởng nhỏ – vừa.

• Cách 2: Dùng 2 chất → hiệu quả cao, chuẩn nhà máy công nghiệp.

• Cách 3: Dùng 3 chất → cho hàng cao cấp – siêu bóng – xuất khẩu.

• Dung dịch có thể tái dùng 2–3 lần nhưng phải lọc – bổ sung – chỉnh pH – gia nhiệt.

Áp dụng đúng kỹ thuật giúp tơ mềm hơn – trơn hơn – ít đứt – tăng năng suất kéo – nâng chất lượng tơ thành phẩm.