VÌ SAO GỌI LÀ GIỐNG TẰM LƯỠNG QUẢNG? NGUỒN GỐC, ĐẶC ĐIỂM VÀ GIÁ TRỊ TRONG NUÔI TẰM

Trong nghề nuôi tằm, bà con thường nghe đến tên gọi giống tằm Lưỡng Quảng. Đây là cách gọi gắn với vùng Quảng Đông và Quảng Tây của Trung Quốc, hai khu vực có truyền thống lâu đời trong trồng dâu, nuôi tằm và sản xuất tơ lụa. Giống tằm Lưỡng Quảng được nhiều vùng nuôi tại Việt Nam biết đến nhờ khả năng thích nghi tương đối tốt với điều kiện khí hậu nóng ẩm, sức sinh trưởng khá, kén tương đối ổn định và phù hợp với sản xuất kén hàng hóa. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả, người nuôi vẫn cần chọn nguồn giống uy tín, chăm sóc đúng kỹ thuật và quản lý tốt lá dâu, nhà tằm, phòng bệnh và khâu lên né.

 

 

GIỐNG TẰM LƯỠNG QUẢNG LÀ GÌ?

Giống tằm Lưỡng Quảng là tên gọi quen thuộc trong sản xuất, thường dùng để chỉ nhóm giống hoặc tổ hợp giống tằm có nguồn gốc, quá trình chọn lọc hoặc phổ biến gắn với hai vùng Quảng Đông và Quảng Tây của Trung Quốc. Đây là hai địa phương có lịch sử phát triển nghề dâu tằm tơ lâu đời, nằm trong khu vực khí hậu cận nhiệt đới, nóng ẩm, khá gần với điều kiện sản xuất của nhiều vùng nuôi tằm ở Việt Nam.

Tên gọi “Lưỡng Quảng” có nghĩa là “hai Quảng”, tức Quảng Đông và Quảng Tây. Vì vậy, khi người nuôi nói đến tằm Lưỡng Quảng, yếu tố đầu tiên cần hiểu là nguồn gốc địa lý và vùng chọn lọc giống.

Trong thực tế sản xuất, tên gọi này có thể được dùng khá rộng, tùy từng vùng, từng nguồn giống và từng tổ hợp lai. Do đó, khi chọn giống, bà con không nên chỉ dựa vào tên thương mại, mà cần quan tâm thêm đến nguồn cung cấp, chất lượng trứng/tằm con, độ đồng đều, sức khỏe đàn tằm và kết quả thực tế tại vùng nuôi.

 

VÌ SAO GỌI LÀ “LƯỠNG QUẢNG”?

Tên gọi “Lưỡng Quảng” xuất phát từ hai địa danh Quảng Đông và Quảng Tây. Đây là hai vùng có điều kiện khí hậu tương đối ấm, ẩm, phù hợp với nghề trồng dâu nuôi tằm và có truyền thống sản xuất tơ lụa lâu đời.

Các giống tằm được chọn lọc, nhân giống hoặc phổ biến từ khu vực này thường có khả năng thích nghi với điều kiện nhiệt đới – cận nhiệt đới. Chính vì vậy, khi đưa vào các vùng có khí hậu tương đồng như miền Nam Trung Quốc, một số vùng ở Việt Nam hoặc khu vực trồng dâu nuôi tằm nóng ẩm, nhóm giống này được bà con quan tâm nhiều.

Nói ngắn gọn, “Lưỡng Quảng” là cách gọi theo vùng gốc Quảng Đông – Quảng Tây, chứ không phải chỉ riêng một đặc điểm hình thái của con tằm.

 

CẦN PHÂN BIỆT “LƯỠNG QUẢNG” VÀ “LƯỠNG HỆ”

Trong thực tế, nhiều người có thể nhầm giữa hai khái niệm: tằm Lưỡng Quảng và tằm lưỡng hệ.

“Tằm Lưỡng Quảng” là cách gọi gắn với nguồn gốc hoặc vùng phổ biến giống, liên quan đến Quảng Đông và Quảng Tây.

“Tằm lưỡng hệ” là cách gọi liên quan đến đặc điểm giống, nhóm giống hoặc hệ giống trong sản xuất tằm. Tùy cách phân loại, giống lưỡng hệ thường được hiểu là nhóm tằm có đặc điểm sinh trưởng, chu kỳ và năng suất phù hợp với sản xuất kén thương phẩm, thường được sử dụng rộng rãi trong các vùng nuôi tằm hàng hóa.

Vì vậy, không nên hiểu đơn giản rằng “Lưỡng Quảng” và “lưỡng hệ” là một. Một bên là cách gọi theo vùng địa lý, một bên là cách gọi theo nhóm giống hoặc hệ giống.

 

ĐẶC ĐIỂM NỔI BẬT CỦA GIỐNG TẰM LƯỠNG QUẢNG

Giống tằm Lưỡng Quảng được nhiều người nuôi biết đến nhờ khả năng thích nghi khá tốt với điều kiện nóng ẩm, sức sinh trưởng tương đối mạnh và phù hợp với sản xuất kén ở nhiều vùng.

Trong điều kiện chăm sóc tốt, tằm có thể ăn khỏe, lớn đều, tạo kén tương đối ổn định và đáp ứng nhu cầu sản xuất kén hàng hóa. Đây là lý do nhóm giống này được nhiều hộ nuôi quan tâm, đặc biệt ở những vùng có khí hậu tương đồng với khu vực Quảng Đông – Quảng Tây.

Tuy nhiên, đặc điểm cụ thể như kích thước tằm, trọng lượng kén, tỷ lệ vỏ kén, chiều dài sợi tơ và khả năng chống chịu bệnh còn phụ thuộc vào từng tổ hợp giống, chất lượng trứng giống, kỹ thuật nuôi, mùa vụ và điều kiện nhà tằm.

 

1. KHẢ NĂNG THÍCH NGHI VỚI KHÍ HẬU NÓNG ẨM

Một trong những lý do tằm Lưỡng Quảng được ưa chuộng là khả năng thích nghi khá tốt với môi trường nóng ẩm. Đây là điểm phù hợp với nhiều vùng trồng dâu nuôi tằm tại Việt Nam, đặc biệt là các khu vực có mùa nóng, độ ẩm cao hoặc điều kiện thời tiết tương đối giống vùng cận nhiệt đới phía Nam Trung Quốc.

Tuy nhiên, “thích nghi tốt” không có nghĩa là có thể nuôi trong mọi điều kiện. Nếu nhà tằm quá nóng, ẩm bí, thiếu thông gió, lá dâu kém chất lượng hoặc mật độ nuôi quá dày, tằm vẫn có thể yếu, bệnh và giảm năng suất kén.

Vì vậy, dù chọn giống nào, bà con vẫn cần kiểm soát tốt nhiệt độ, độ ẩm, thông gió và vệ sinh nhà tằm.

 

2. SỨC SINH TRƯỞNG VÀ KHẢ NĂNG ĂN LÁ

Tằm Lưỡng Quảng thường được đánh giá là có sức sinh trưởng khá, ăn lá tương đối mạnh và phù hợp với mô hình sản xuất kén thương phẩm. Ở giai đoạn tuổi 4–5, nếu lá dâu đảm bảo chất lượng, tằm có thể tăng trọng nhanh, phát triển tuyến tơ và chuẩn bị làm kén tốt.

Nguồn lá dâu vẫn là yếu tố quyết định. Lá dâu cần sạch, tươi, đúng độ già, không nhiễm thuốc bảo vệ thực vật, không dập úng, không héo và không lẫn hóa chất lạ. Nếu lá dâu xấu, dù giống có tốt đến đâu cũng khó đạt hiệu quả cao.

Giống tốt chỉ phát huy khi đi cùng lá tốt và kỹ thuật tốt.

 

3. KÍCH THƯỚC TẰM VÀ YÊU CẦU KHI LÊN NÉ

Ở tuổi 5, tằm thường có kích thước cơ thể lớn hơn nhiều so với các tuổi trước, ăn mạnh và chuẩn bị tích lũy dinh dưỡng để tạo tơ. Với các giống hoặc tổ hợp có thân lớn, khi lên né cần chọn né phù hợp để tằm có đủ không gian tạo kén.

Nếu lỗ né quá nhỏ so với kích thước tằm, tằm có thể làm kén bị ép, kén vuông, kén méo hoặc kén không đều. Nếu né bẩn, ẩm, có mùi tằm cũ hoặc còn dính tơ gốc, tằm cũng có thể lên né kém, làm kén không đẹp hoặc tăng tỷ lệ kén xấu.

Do đó, với giống tằm có thân lớn, bà con cần chú ý chọn né sạch, khô, thoáng và có kích thước phù hợp.

 

4. NĂNG SUẤT KÉN VÀ CHẤT LƯỢNG TƠ

Giống tằm Lưỡng Quảng được sử dụng rộng vì có khả năng tạo kén tương đối tốt trong điều kiện chăm sóc phù hợp. Kén thường phục vụ tốt cho sản xuất tơ nếu đàn tằm được nuôi đúng kỹ thuật, lên né đúng thời điểm và thu kén hợp lý.

Chất lượng kén không chỉ do giống quyết định. Cùng một giống nhưng nếu lá dâu tốt, nhà tằm sạch, tằm ngủ đều, không bị bệnh đường ruột, không bị nấm, không bị stress nhiệt và lên né đúng kỹ thuật thì kén sẽ đẹp hơn. Ngược lại, nếu nuôi trong điều kiện ẩm bí, bệnh nhiều hoặc lá dâu kém, kén có thể mỏng, nhẹ, bẩn, méo hoặc không đồng đều.

Vì vậy, khi đánh giá giống, cần nhìn cả giống và quy trình nuôi, không nên quy hết kết quả lứa tằm cho riêng con giống.

 

5. VÌ SAO GIỐNG TẰM LƯỠNG QUẢNG ĐƯỢC ƯA CHUỘNG?

Giống tằm Lưỡng Quảng được ưa chuộng vì có nhiều điểm phù hợp với sản xuất thực tế: khả năng thích nghi rộng, phù hợp khí hậu nóng ẩm, sinh trưởng khá, dễ tiếp cận đối với người nuôi và có thể đáp ứng nhu cầu sản xuất kén hàng hóa.

Đối với các hộ nuôi tằm tại Việt Nam, một giống tằm được xem là phù hợp khi có đủ các yếu tố: dễ nuôi, ăn khỏe, ít hao hụt trong điều kiện chăm sóc tốt, kén ổn định, phù hợp với mùa vụ và có đầu ra thu mua thuận lợi.

Tằm Lưỡng Quảng đáp ứng được nhiều tiêu chí trong số đó, nên thường được bà con quan tâm.

 

BẢNG TÓM TẮT GIỐNG TẰM LƯỠNG QUẢNG

Nội dung	Thông tin chính
Tên gọi	Tằm Lưỡng Quảng
Ý nghĩa tên gọi	Gắn với hai vùng Quảng Đông và Quảng Tây
Nguồn gốc phổ biến	Khu vực có truyền thống dâu tằm tơ tại Trung Quốc
Đặc điểm nổi bật	Thích nghi khá tốt với khí hậu nóng ẩm
Ứng dụng	Sản xuất kén thương phẩm
Điểm cần chú ý	Chất lượng giống, lá dâu, nhà tằm, phòng bệnh, lên né
Không nên nhầm với	Khái niệm “tằm lưỡng hệ”

 

GIỐNG TỐT VẪN PHẢI ĐI CÙNG KỸ THUẬT NUÔI ĐÚNG

Trong nuôi tằm, giống tốt là điều kiện quan trọng nhưng không phải yếu tố duy nhất. Một giống tằm có tiềm năng cao vẫn có thể thất bại nếu lá dâu kém chất lượng, nhà tằm ẩm bí, mật độ quá dày, sát trùng không kỹ hoặc phòng bệnh sai thời điểm.

Ngược lại, nếu người nuôi có nguồn lá dâu tốt, nhà tằm thông thoáng, dụng cụ sạch, mật độ phù hợp, theo dõi tằm ngủ – dậy đúng, phòng bệnh hợp lý và lên né đúng kỹ thuật, giống tằm sẽ phát huy tốt hơn.

Vì vậy, khi chọn giống tằm Lưỡng Quảng hoặc bất kỳ giống nào khác, bà con nên kết hợp ba yếu tố: giống phù hợp – kỹ thuật đúng – môi trường nuôi ổn định.

 

TÂY NGUYÊN SILK LƯU Ý GÌ KHI BÀ CON CHỌN GIỐNG TẰM?

Tây Nguyên Silk khuyến nghị bà con không nên chọn giống chỉ theo lời truyền miệng hoặc tên gọi phổ biến. Cần quan tâm đến nguồn cung cấp giống, độ đồng đều, tình trạng tằm khi nhận, sức ăn, tỷ lệ sống, khả năng thích nghi với mùa vụ và phản hồi thực tế từ vùng nuôi.

Ngoài ra, trước khi nhận tằm, cần chuẩn bị sẵn nhà tằm, lá dâu, dụng cụ, vôi, sản phẩm sát trùng, men vi sinh, dinh dưỡng bổ sung, sản phẩm phòng bệnh và né phù hợp. Không nên để đến khi tằm lớn hoặc gần chín mới chuẩn bị vật tư, vì tuổi 4–5 là giai đoạn rất nhanh và dễ bị động.

Chọn giống đúng chỉ là bước đầu. Quản lý tốt toàn bộ lứa nuôi mới là yếu tố quyết định năng suất và lợi nhuận.

 

BÀI VIẾT VÀ SẢN PHẨM LIÊN QUAN

Bà con có thể tham khảo thêm nhóm Sinh Lý Con Tằm, Tây Nguyên Silk Nuôi Tằm, Tây Nguyên Silk Vườn Dâu, Bệnh Trên Tằm Và Phòng Trị, Thiết Kế - Vận Hành Nhà Nuôi Tằm, Sự khác biệt giữa tằm lưỡng hệ đầu 9 và đầu 7 và các sản phẩm vật tư hỗ trợ nuôi tằm của Tây Nguyên Silk.

 

Giống tằm Lưỡng Quảng được gọi như vậy vì tên gọi này gắn với hai vùng Quảng Đông và Quảng Tây của Trung Quốc, nơi có truyền thống lâu đời trong nghề dâu tằm tơ. Nhóm giống này được nhiều vùng nuôi biết đến nhờ khả năng thích nghi khá tốt với điều kiện nóng ẩm, sinh trưởng tương đối ổn định và phù hợp với sản xuất kén thương phẩm.

Tuy nhiên, bà con cần hiểu đúng rằng tên giống chỉ là một phần. Hiệu quả nuôi tằm còn phụ thuộc rất lớn vào chất lượng lá dâu, điều kiện nhà tằm, kỹ thuật chăm sóc, phòng bệnh, mật độ nuôi, thời điểm lên né và dụng cụ làm kén. Muốn có kén tốt, không chỉ cần giống tốt mà phải có cả một quy trình nuôi ổn định.

 

THÔNG TIN LIÊN HỆ

Nếu bà con cần tư vấn chọn giống tằm, kỹ thuật nuôi tằm tuổi 4–5, cách phòng bệnh, chăm sóc đường ruột hoặc lựa chọn vật tư nhà tằm phù hợp, vui lòng liên hệ:

Tây Nguyên Silk – Tư vấn kỹ thuật nuôi tằm hiện đại – miễn phí

Hotline/Zalo/Whatsapp/Viber/Wechat: (+84) 971.048.948

Email: taynguyensilk.vn@gmail.com

Facebook: www.facebook.com/TayNguyenSilk

YouTube: www.youtube.com/TayNguyenSilk

Website: https://taynguyensilk.vn/