VAI TRÒ CỦA HORMONE TRONG SINH TRƯỞNG VÀ LỘT XÁC CỦA TẰM

VAI TRÒ CỦA HORMONE TRONG SINH TRƯỞNG VÀ LỘT XÁC CỦA TẰM

 

Quá trình sinh trưởng của tằm không chỉ phụ thuộc vào lá dâu hay môi trường nuôi mà còn được điều khiển rất mạnh bởi hệ hormone bên trong cơ thể. Chính các hormone này quyết định thời điểm tằm ngủ, lột xác, ăn mạnh, chín tằm và lên né tạo kén. Khi hormone hoạt động mất cân bằng do stress hoặc môi trường bất lợi, quá trình phát triển của đàn tằm cũng dễ bị rối loạn.

 

 

QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA TẰM ĐƯỢC ĐIỀU KHIỂN BỞI HORMONE

Con tằm không phát triển liên tục như nhiều loài động vật khác mà sinh trưởng theo từng giai đoạn rõ rệt. Giữa các tuổi tằm sẽ xuất hiện các lần ngủ và lột xác trước khi bước sang giai đoạn tiếp theo.

Toàn bộ quá trình này được điều khiển bởi hệ hormone bên trong cơ thể. Hormone đóng vai trò như “bộ điều khiển sinh học”, giúp cơ thể tằm biết khi nào cần ăn mạnh, khi nào cần ngừng ăn để lột xác và khi nào chuyển sang giai đoạn chín tạo kén.

 

ECDYSONE LÀ HORMONE QUAN TRỌNG TRONG QUÁ TRÌNH LỘT XÁC

Một trong những hormone quan trọng nhất ở tằm là ecdysone, thường được gọi là hormone lột xác.

Hormone này kích hoạt quá trình thay đổi lớp biểu bì cũ để cơ thể tằm chuyển sang giai đoạn phát triển mới. Khi nồng độ ecdysone tăng lên tới ngưỡng phù hợp, tằm sẽ bắt đầu giảm ăn, bước vào trạng thái ngủ và chuẩn bị lột xác.

Sau khi hoàn thành quá trình này, tằm tiếp tục bước sang tuổi mới với kích thước lớn hơn và nhu cầu dinh dưỡng cao hơn.

 

JUVENILE HORMONE GIÚP DUY TRÌ TRẠNG THÁI “ẤU TRÙNG”

Bên cạnh ecdysone, juvenile hormone cũng đóng vai trò rất quan trọng trong sự phát triển của tằm.

Hormone này giúp duy trì trạng thái ấu trùng và ngăn cơ thể chuyển sang giai đoạn trưởng thành quá sớm. Khi juvenile hormone còn ở mức phù hợp, mỗi lần lột xác tằm sẽ tiếp tục phát triển dưới dạng ấu trùng lớn hơn.

Khi nồng độ hormone này giảm xuống theo chu kỳ phát triển, cơ thể tằm mới bắt đầu chuyển sang giai đoạn chín và chuẩn bị tạo kén.

 

HORMONE ẢNH HƯỞNG TỚI TỐC ĐỘ SINH TRƯỞNG

Hoạt động hormone liên quan rất chặt chẽ tới tốc độ ăn, khả năng chuyển hóa dinh dưỡng và quá trình phát triển của cơ thể tằm.

Một đàn tằm khỏe mạnh, ít stress và môi trường ổn định thường có chu kỳ hormone hoạt động đồng đều hơn. Điều này giúp đàn tằm lớn tương đối đồng đều, lột xác tập trung và lên né ổn định hơn.

Ngược lại nếu môi trường biến động mạnh hoặc đàn tằm bị stress kéo dài thì hoạt động hormone cũng dễ bị rối loạn.

 

 

STRESS MÔI TRƯỜNG CÓ THỂ LÀM RỐI LOẠN HORMONE

Nhiệt độ quá cao, độ ẩm thất thường, thiếu oxy, khí độc hoặc chất lượng lá dâu kém đều có thể ảnh hưởng tới trạng thái sinh lý của đàn tằm.

Khi stress kéo dài, chu kỳ hormone trong cơ thể dễ bị mất ổn định hơn. Điều này khiến đàn tằm có thể xuất hiện tình trạng ngủ không đều, lột xác chậm, phát triển lệch tuổi hoặc chín không đồng đều.

Đó là lý do môi trường ổn định luôn rất quan trọng trong nghề nuôi tằm hiện đại.

 

QUÁ TRÌNH “CHÍN TẰM” CŨNG LIÊN QUAN TỚI HORMONE

Khi bước vào cuối tuổi 5, hoạt động hormone trong cơ thể tằm tiếp tục thay đổi mạnh để chuẩn bị cho quá trình tạo kén và biến thái.

Lúc này tằm bắt đầu giảm ăn, cơ thể trong hơn, di chuyển tìm nơi lên né và tuyến tơ phát triển hoàn thiện hơn trước khi nhả tơ tạo kén.

Nếu giai đoạn này môi trường quá stress hoặc đàn tằm suy yếu thì quá trình chín và lên né thường bị ảnh hưởng khá rõ.

 

 

HORMONE KHÔNG HOẠT ĐỘNG TÁCH RỜI KHỎI MÔI TRƯỜNG

Nhiều người nghĩ hormone chỉ là vấn đề “bên trong cơ thể”, nhưng thực tế môi trường nuôi lại ảnh hưởng rất mạnh tới hoạt động sinh lý và hormone của đàn tằm.

Nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng, lưu thông không khí, microbiome môi trường và chất lượng lá dâu đều có liên quan gián tiếp tới trạng thái hormone và tốc độ phát triển của tằm.

Đây là lý do cùng một giống tằm nhưng kết quả nuôi giữa các hộ có thể khác nhau rất nhiều.

 

NGHỀ NUÔI TẰM HIỆN ĐẠI CẦN HIỂU CẢ SINH LÝ TẰM

Hiện nay nghề nuôi tằm không còn chỉ là cho ăn và giữ nhiệt độ phù hợp mà ngày càng cần hiểu sâu hơn về sinh lý học của con tằm.

Khi hiểu được vai trò của hormone, người nuôi sẽ dễ lý giải hơn vì sao đàn tằm ngủ lệch, chín không đều hoặc phản ứng mạnh với stress môi trường.

Đây cũng là nền tảng giúp xây dựng các quy trình nuôi ổn định và khoa học hơn trong nghề nuôi tằm hiện đại.

 

LỜI KẾT 

Hormone đóng vai trò trung tâm trong quá trình sinh trưởng, lột xác và tạo kén của tằm. Các hormone như ecdysone và juvenile hormone giúp điều khiển toàn bộ chu kỳ phát triển của đàn tằm theo từng giai đoạn.

Trong nghề nuôi tằm hiện đại, việc giữ môi trường ổn định, giảm stress và quản lý tốt chất lượng lá dâu chính là cách quan trọng giúp hệ sinh lý và hormone của đàn tằm hoạt động ổn định hơn.

 

THÔNG TIN LIÊN LẠC

Nếu bạn đang quan tâm tới các sản phẩm của Tây Nguyên Silk và ngành nghề dâu tằm tơ tại Việt Nam, cần tư vấn kỹ thuật nuôi tằm, trồng dâu, quy trình vận hành hoặc định hướng phát triển mô hình dâu tằm tơ:

Hotline/Zalo/Whatsapp/Viber/Wechat: (+84) 971.048.948

Email: taynguyensilk.vn@gmail.com

Facebook: Tây Nguyên Silk Facebook

YouTube: Tây Nguyên Silk YouTube

Website: Tây Nguyên Silk Official Website