TUỔI 5 ĂN RỖI: CHU KỲ TẰM ĂN VÀ NGHỈ NGƠI DIỄN RA NHƯ THẾ NÀO?

Tuổi 5, hay còn gọi là giai đoạn tằm ăn rỗi, là thời kỳ tằm ăn mạnh nhất trong cả vòng đời để tích lũy dinh dưỡng, phát triển tuyến tơ và chuẩn bị làm kén. Ở giai đoạn này, tằm không ăn liên tục không nghỉ, mà thường diễn ra theo chu kỳ: ăn mạnh trong một khoảng thời gian, sau đó giảm hoạt động để tiêu hóa và hấp thu dinh dưỡng. Hiểu đúng chu kỳ ăn – nghỉ của tằm tuổi 5 giúp người nuôi cho ăn đúng bữa, giữ giường tằm khô thoáng, hạn chế lá dư, giảm rối loạn tiêu hóa và tạo điều kiện để tằm lên né đều, làm kén tốt hơn.

 

 

TUỔI 5 ĂN RỖI LÀ GIAI ĐOẠN NÀO?

Tuổi 5 là giai đoạn cuối cùng của tằm trước khi chín và lên né làm kén. Đây là thời kỳ tằm ăn rất mạnh, lớn nhanh, tăng trọng nhanh và tích lũy dinh dưỡng để phát triển tuyến tơ.

Trong thực tế nuôi, bà con thường gọi tuổi 5 là giai đoạn ăn rỗi vì tằm ăn nhiều, ăn nhanh và tiêu thụ lượng lá dâu rất lớn. Đây cũng là giai đoạn quyết định nhiều đến năng suất kén, trọng lượng kén, độ đồng đều của đàn tằm và chất lượng lứa nuôi sau cùng.

Nếu tuổi 5 được chăm sóc tốt, tằm sẽ ăn khỏe, tiêu hóa ổn định, lên né tập trung và tạo kén chắc hơn. Nếu tuổi 5 bị thiếu lá, lá xấu, nhà tằm ẩm bí, mật độ dày hoặc rối loạn tiêu hóa, năng suất kén sẽ giảm rất rõ.

 

TẰM TUỔI 5 ĂN NHIỀU ĐẾN MỨC NÀO?

Ở tuổi 5, tằm tiêu thụ phần lớn lượng lá dâu trong cả vòng đời. Thông thường, giai đoạn này có thể chiếm khoảng 80–85% tổng lượng lá dâu mà tằm sử dụng từ lúc nở đến khi làm kén.

Điều này cho thấy tuổi 5 là giai đoạn áp lực lớn nhất về nguồn lá dâu. Người nuôi phải chuẩn bị lá đầy đủ, đúng độ già, sạch, tươi và không nhiễm thuốc bảo vệ thực vật. Nếu thiếu lá ở tuổi 5, tằm dễ bị đói, phát triển không đều, tuyến tơ kém và kén nhẹ.

Tuy nhiên, cho ăn nhiều không có nghĩa là đổ lá liên tục bất kể tằm có ăn hay không. Cần cho ăn theo sức ăn thực tế, theo thời tiết, theo mật độ nuôi và theo trạng thái tiêu hóa của đàn tằm.

 

TẰM TUỔI 5 CÓ ĂN LIÊN TỤC KHÔNG?

Tằm tuổi 5 ăn rất mạnh nhưng không ăn liên tục hoàn toàn. Sau mỗi đợt ăn, tằm thường có khoảng thời gian giảm hoạt động để tiêu hóa lượng lá đã ăn vào. Đây là chu kỳ sinh lý bình thường.

Khi đói và gặp lá dâu phù hợp, tằm sẽ bò lên lá, dùng hàm cắn lá, nhai nhỏ và nuốt xuống. Sau khi ăn no tương đối, tằm giảm ăn, ít bò hơn, nằm yên hơn và tập trung vào quá trình tiêu hóa – hấp thu.

Vì vậy, trong chăm sóc tuổi 5, người nuôi cần quan sát: lúc nào tằm đang ăn mạnh, lúc nào tằm đã no, lúc nào lá dư nhiều, lúc nào giường tằm bắt đầu ẩm. Không nên chỉ nhìn đồng hồ mà cho ăn cứng nhắc, vì sức ăn thay đổi theo thời tiết, giống tằm, chất lượng lá và tình trạng sức khỏe đàn tằm.

 

CHU KỲ ĂN – NGHỈ CỦA TẰM TUỔI 5

Ở tuổi 5, tằm thường có chu kỳ ăn – nghỉ khá rõ. Một chu kỳ có thể hiểu đơn giản là: ăn lá dâu → tiêu hóa – hấp thu → tiếp tục ăn khi đói trở lại.

Trong điều kiện nuôi thông thường, tằm có thể ăn mạnh trong khoảng 2–3 giờ, sau đó nghỉ tương đối để tiêu hóa trong khoảng 3–4 giờ. Tuy nhiên, con số này chỉ mang tính tham khảo. Thực tế có thể thay đổi theo nhiệt độ, độ ẩm, giống tằm, tuổi trong ngày, độ già của lá dâu và cách cho ăn.

Khi thời tiết mát, thông thoáng, lá dâu tốt, tằm có thể ăn rất khỏe. Khi thời tiết nóng bí, ẩm cao hoặc lá dâu quá non, quá ướt, tằm có thể giảm ăn, tiêu hóa chậm hoặc phân xấu.

 

QUÁ TRÌNH TIÊU HÓA DIỄN RA NHƯ THẾ NÀO?

Sau khi tằm ăn lá dâu, thức ăn đi qua ruột trước rồi xuống ruột giữa. Ruột giữa là nơi diễn ra phần lớn quá trình tiêu hóa và hấp thu dinh dưỡng.

Các enzym tiêu hóa sẽ phân giải thành phần trong lá dâu thành các chất dễ hấp thu hơn. Protein được chuyển thành các peptide nhỏ và axit amin. Carbohydrate được phân giải thành đường đơn để cung cấp năng lượng. Lipid được phân giải thành axit béo và glycerol. Khoáng, vitamin và các chất hòa tan khác được hấp thu qua tế bào ruột.

Phần dinh dưỡng hấp thu được sẽ phục vụ tăng trọng cơ thể, duy trì hoạt động sống và đặc biệt là phát triển tuyến tơ. Phần không tiêu hóa được sẽ được đưa xuống ruột sau và thải ra ngoài dưới dạng phân.

 

VÌ SAO GIAI ĐOẠN NGHỈ SAU KHI ĂN RẤT QUAN TRỌNG?

Giai đoạn nghỉ sau khi ăn không phải là thời gian “lãng phí”. Đây là lúc hệ tiêu hóa làm việc mạnh để xử lý lượng lá dâu đã ăn vào. Nếu môi trường ổn định, giường tằm khô, lá dâu phù hợp và đường ruột khỏe, tằm sẽ hấp thu dinh dưỡng tốt hơn.

Ngược lại, nếu trong thời gian này giường tằm quá ẩm, lá dư nóng lên, lá dâu bị lên men, nhà tằm bí hoặc mật độ quá dày, hệ tiêu hóa dễ bị rối loạn. Khi đó, tằm có thể phân ướt, tiêu chảy, ăn kém, bò yếu hoặc phát sinh bệnh đường ruột.

Vì vậy, người nuôi không chỉ cần quan tâm “cho tằm ăn bao nhiêu”, mà còn phải quan tâm “tằm có tiêu hóa tốt không”.

 

LÁ DÂU CHO TẰM TUỔI 5 CẦN NHƯ THẾ NÀO?

Lá dâu cho tằm tuổi 5 cần tươi, sạch, đủ dinh dưỡng, không héo, không dập úng, không nhiễm thuốc bảo vệ thực vật và không có mùi lạ. Ở giai đoạn này, tằm cần lượng lá lớn, nhưng lá phải phù hợp với hệ tiêu hóa.

Lá quá non thường nhiều nước, mềm nhưng dễ làm giường tằm ẩm và có thể gây phân xấu nếu cho ăn nhiều. Lá quá già, vàng, xơ hoặc kém dinh dưỡng làm tằm ăn kém, tiêu hóa khó và phát triển không đều. Lá bị héo, nóng, ủ trong bao quá lâu hoặc dập nát có thể làm tăng nguy cơ rối loạn tiêu hóa.

Tốt nhất, lá dâu tuổi 5 nên là lá bánh tẻ đến lá già vừa, sạch, không ướt nước mưa, không nhiễm thuốc và được bảo quản nơi mát, thoáng trước khi cho ăn.

 

CÁCH CHO TẰM TUỔI 5 ĂN THEO CHU KỲ

Ở tuổi 5, nên cho ăn theo sức ăn thực tế của đàn tằm. Khi thấy tằm ăn mạnh, lá được xử lý nhanh, phân khô, giường tằm thoáng, có thể duy trì lượng lá phù hợp. Khi thấy lá dư nhiều, tằm nằm yên, ăn chậm hoặc giường bắt đầu ẩm, cần giảm lượng lá, kéo giãn bữa hoặc kiểm tra lại điều kiện môi trường.

Không nên cho ăn quá dày một lần khiến lá bị nén, nóng, héo và làm giường tằm ẩm. Cũng không nên để tằm đói kéo dài, vì tuổi 5 là giai đoạn cần tích lũy dinh dưỡng rất mạnh.

Nguyên tắc tốt nhất là: cho ăn đủ – rải đều – theo dõi sức ăn – tránh dư lá kéo dài – giữ giường tằm khô thoáng.

 

TẦM QUAN TRỌNG CỦA GIƯỜNG TẰM KHÔ THOÁNG

Ở tuổi 5, lượng lá dâu đưa vào nhiều, lượng phân thải ra cũng nhiều. Nếu không quản lý tốt, giường tằm rất dễ ẩm, nóng và bí. Đây là điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn, nấm và bệnh đường ruột phát triển.

Giường tằm cần được giữ thông thoáng, mật độ không quá dày, thay phân hoặc san tằm đúng thời điểm. Nếu nuôi cành, cần chú ý lớp cành lá không bị nén quá dày. Nếu nuôi nong hoặc khay, cần quan sát độ ẩm và mùi trên giường tằm.

Một đàn tằm tuổi 5 ăn khỏe nhưng nằm trên giường ẩm lâu ngày vẫn rất dễ bị bệnh. Vì vậy, khô – thoáng là nguyên tắc sống còn trong giai đoạn ăn rỗi.

 

CUỐI TUỔI 5: TẰM ĂN ÍT DẦN VÀ BẮT ĐẦU CHÍN

Gần cuối tuổi 5, sau nhiều ngày ăn mạnh và tích lũy đủ dinh dưỡng, tằm sẽ bắt đầu giảm ăn. Cơ thể tằm trở nên trong hơn, có biểu hiện bò tìm chỗ, thân căng, màu sắc thay đổi và chuẩn bị chín để lên né.

Lúc này, người nuôi cần giảm dâu dần, không tiếp tục cho ăn quá nhiều như những ngày đầu tuổi 5. Khi thấy tỷ lệ tằm chín đạt mức phù hợp, cần chuẩn bị né sạch, khô, thoáng và đưa tằm lên né đúng thời điểm.

Nếu cho ăn quá nhiều khi tằm đã bắt đầu chín, lá dư sẽ làm ẩm giường tằm, tằm lên né không tập trung, kén dễ bẩn hoặc tằm nhả tơ không đều.

 

BẢNG TÓM TẮT CHU KỲ ĂN – NGHỈ CỦA TẰM TUỔI 5

Giai đoạn	Biểu hiện của tằm	Người nuôi cần làm gì
Đói, bắt đầu ăn	Tằm bò lên lá, ăn mạnh	Cung cấp lá sạch, rải đều
Đang ăn mạnh	Lá bị ăn nhanh, phân tăng	Theo dõi sức ăn, giữ thoáng
Sau ăn no	Tằm giảm ăn, nằm yên hơn	Không ép ăn thêm, tránh dư lá
Tiêu hóa – hấp thu	Tằm ít bò, hệ ruột hoạt động mạnh	Giữ giường khô, thông gió tốt
Đói trở lại	Tằm bò tìm lá, ăn lại	Cho bữa tiếp theo phù hợp
Cuối tuổi 5	Tằm ăn ít, thân trong, chuẩn bị chín	Giảm dâu, chuẩn bị né

 

NHỮNG SAI LẦM THƯỜNG GẶP KHI CHO TẰM TUỔI 5 ĂN

Sai lầm đầu tiên là cho ăn quá nhiều một lần. Lá bị nén, nóng, héo hoặc ẩm sẽ làm tằm dễ rối loạn tiêu hóa.

Sai lầm thứ hai là để tằm đói quá lâu. Tuổi 5 là giai đoạn tích lũy dinh dưỡng để tạo tơ, nếu thiếu lá kéo dài sẽ ảnh hưởng đến trọng lượng kén.

Sai lầm thứ ba là cho ăn lá quá non hoặc lá còn ướt. Điều này làm giường tằm ẩm và tăng nguy cơ phân xấu.

Sai lầm thứ tư là không điều chỉnh lượng dâu khi tằm gần chín. Cuối tuổi 5, tằm giảm ăn, nếu vẫn cho nhiều lá như lúc ăn mạnh sẽ gây dư lá, ẩm và khó quản lý lên né.

 

TÂY NGUYÊN SILK LƯU Ý CHO NGƯỜI NUÔI TẰM TUỔI 5

Tằm tuổi 5 là giai đoạn “ăn để làm kén”, nhưng không phải cứ cho thật nhiều lá là tốt. Điều quan trọng là cho ăn đúng chu kỳ, đúng sức ăn, đúng chất lượng lá và giữ môi trường tiêu hóa ổn định.

Người nuôi cần quan sát đàn tằm theo từng bữa: tằm ăn nhanh hay chậm, lá dư nhiều hay ít, phân khô hay ướt, giường tằm có nóng ẩm không, đàn tằm có đồng đều không. Những dấu hiệu này giúp điều chỉnh lượng lá và thời gian cho ăn phù hợp hơn.

Nguyên tắc dễ nhớ là: tuổi 5 ăn mạnh nhưng phải tiêu hóa tốt; lá tốt nhưng giường phải khô; ăn đủ nhưng không để dư lá kéo dài.

 

BÀI VIẾT VÀ SẢN PHẨM LIÊN QUAN

Bà con có thể tham khảo thêm nhóm Sinh Lý Con Tằm, Hệ tiêu hóa của tằm, Làm sao để nhận biết tằm ngủ?, Tằm lột xác vào thời điểm nào trong giai đoạn ngủ?, Tây Nguyên Silk Nuôi Tằm, Tây Nguyên Silk Vườn Dâu, nhóm bài Bệnh Trên Tằm Và Phòng Trị và các sản phẩm men vi sinh, dinh dưỡng bổ sung, sát trùng nhà tằm của Tây Nguyên Silk.

 

Ở tuổi 5, tằm ăn rất mạnh để tích lũy dinh dưỡng, phát triển tuyến tơ và chuẩn bị làm kén. Tuy nhiên, tằm không ăn liên tục không nghỉ, mà thường có chu kỳ ăn – nghỉ: ăn mạnh trong một khoảng thời gian, sau đó giảm hoạt động để tiêu hóa và hấp thu dinh dưỡng, rồi tiếp tục ăn khi đói trở lại.

Giai đoạn này có thể chiếm khoảng 80–85% tổng lượng lá dâu tiêu thụ trong vòng đời tằm, vì vậy người nuôi cần chuẩn bị nguồn lá dâu tốt, cho ăn đúng sức ăn, giữ giường tằm khô thoáng, kiểm soát mật độ và điều chỉnh lượng dâu khi tằm gần chín. Chăm sóc tốt tuổi 5 sẽ giúp tằm khỏe, lên né đều, tạo kén ổn định và nâng hiệu quả kinh tế của lứa nuôi.

 

THÔNG TIN LIÊN HỆ

Nếu bà con cần tư vấn kỹ thuật chăm sóc tằm tuổi 5, cách cho ăn theo sức ăn, quản lý rối loạn tiêu hóa, phòng bệnh tuổi 4–5 hoặc chuẩn bị lên né, vui lòng liên hệ:

Tây Nguyên Silk – Tư vấn kỹ thuật nuôi tằm hiện đại – miễn phí

Hotline/Zalo/Whatsapp/Viber/Wechat: (+84) 971.048.948

Email: taynguyensilk.vn@gmail.com

Facebook: www.facebook.com/TayNguyenSilk

YouTube: www.youtube.com/TayNguyenSilk

Website: https://taynguyensilk.vn/