THUỐC BẢO VỆ THỰC VẬT SINH HỌC ẢNH HƯỞNG TỚI TẰM NHƯ THẾ NÀO?

THUỐC BẢO VỆ THỰC VẬT SINH HỌC ẢNH HƯỞNG TỚI TẰM NHƯ THẾ NÀO?

 

Thuốc bảo vệ thực vật sinh học không phải lúc nào cũng an toàn tuyệt đối với tằm. Một số hoạt chất như Bacillus thuringiensis (Bt), Abamectin, Azadirachtin, Spinosad, nấm trắng Beauveria bassiana hay nấm xanh Metarhizium anisopliae nếu còn tồn dư trên lá dâu có thể làm tằm giảm ăn, rối loạn tiêu hóa, chậm lớn, lột xác kém, chín không đều, giảm chất lượng và năng suất kén.

 

 

1. “Sinh học” không đồng nghĩa “an toàn tuyệt đối với tằm”

Nhiều người nghe chữ “thuốc sinh học” thường nghĩ là an toàn hoàn toàn. Nhưng trong nghề nuôi tằm, điều này chưa đúng.

Tằm là côn trùng ăn lá trực tiếp. Mỗi ngày tằm ăn lượng lá rất lớn, đặc biệt tuổi 4 và tuổi 5. Vì vậy chỉ cần lá dâu còn tồn dư hoạt chất sinh học, độc tố vi sinh, nấm đối kháng hoặc tinh dầu xua đuổi côn trùng cũng có thể làm tằm bị ảnh hưởng.

Điều nguy hiểm là nhiều trường hợp tằm không chết ngay mà chỉ giảm ăn, yếu sức, chậm lớn hoặc làm kén kém. Đây mới là dạng thiệt hại âm thầm nhưng gây giảm năng suất mạnh.

 

 

2. Bacillus thuringiensis (Bt) – hoạt chất sinh học rất phổ biến nhưng cần cực kỳ thận trọng

- Hoạt chất: Bacillus thuringiensis (Bt)

- Công dụng: Diệt sâu ăn lá, sâu tơ, sâu xanh, sâu khoang…

- Nguy cơ với tằm:

Bt tạo ra độc tố tác động lên đường ruột côn trùng. Khi sâu ăn phải sẽ bị phá hủy ruột và chết.

Tằm cũng là côn trùng ăn lá nên nếu ăn lá dâu còn tồn dư Bt, có thể xuất hiện:

• Giảm ăn rõ rệt.

• Tiêu hóa kém.

• Phân nhão hoặc phân bất thường.

• Tằm mềm mình.

• Chậm lớn.

• Chín không đều.

• Tăng nguy cơ bệnh đường ruột.

Nặng hơn có thể làm tằm chết rải rác sau khi ăn lá.

Đây là nhóm thuốc sinh học nhiều người chủ quan nhất vì nghĩ “vi sinh nên an toàn”.

 

 

3. Abamectin – thuốc sinh học rất nguy hiểm với tằm nếu tồn dư

- Hoạt chất: Abamectin

- Nguồn gốc: Sinh học từ vi khuẩn đất Streptomyces avermitilis.

- Công dụng: Trừ nhện đỏ, sâu, bọ trĩ, côn trùng chích hút.

- Nguy cơ với tằm:

Abamectin tác động lên hệ thần kinh côn trùng.

Nếu tằm ăn phải lá có tồn dư Abamectin có thể:

• Bò loạn.

• Co rút.

• Run yếu.

• Giảm phản xạ.

• Ngừng ăn.

• Chết nhanh nếu liều cao.

Đây là hoạt chất cực kỳ cần thận trọng trên vườn dâu nuôi tằm.

 

 

4. Azadirachtin (Neem) – không phải lúc nào cũng “hiền”

- Hoạt chất: Azadirachtin

- Nguồn gốc: Chiết xuất từ cây neem.

- Công dụng: Xua đuổi sâu hại, gây chán ăn, ức chế lột xác côn trùng.

- Nguy cơ với tằm:

Tằm có thể bị:

• Chê lá.

• Ăn yếu.

• Chậm lớn.

• Rối loạn lột xác.

• Dậy không đều.

• Nhả tơ yếu.

Do Azadirachtin tác động lên hormone và sinh lý phát triển của côn trùng nên tằm cũng có thể bị ảnh hưởng nếu tồn dư còn cao.

 

 

5. Beauveria bassiana – nấm trắng ký sinh côn trùng

- Hoạt chất: Beauveria bassiana

- Công dụng: Diệt rầy, rệp, bọ cánh cứng, sâu hại.

- Nguy cơ với tằm:

Đây là nấm ký sinh côn trùng. Trong điều kiện ẩm độ cao của nhà tằm, nếu bào tử còn bám trên lá dâu hoặc phát tán vào môi trường nuôi có thể:

• Làm tằm stress.

• Yếu sức.

• Tăng nguy cơ nhiễm bệnh.

• Làm tằm chậm phát triển.

Tằm khỏe có thể chưa chết ngay, nhưng tằm yếu hoặc môi trường nuôi ẩm nóng rất dễ phát sinh vấn đề.

 

 

6. Metarhizium anisopliae – nấm xanh diệt côn trùng

- Hoạt chất: Metarhizium anisopliae

- Công dụng: Diệt sâu đất, bọ cánh cứng, rầy, côn trùng gây hại.

- Nguy cơ với tằm:

Tương tự nấm trắng, đây cũng là nấm ký sinh côn trùng.

Nếu tồn dư trên lá hoặc phát tán vào nhà nuôi tằm có thể:

• Làm tằm yếu.

• Giảm sức ăn.

• Rối loạn sinh lý.

• Tăng nguy cơ nhiễm bệnh trong môi trường ẩm.

 

 

7. Spinosad – sinh học nhưng độc mạnh với côn trùng

- Hoạt chất: Spinosad

- Nguồn gốc: Vi khuẩn Saccharopolyspora spinosa.

- Công dụng: Diệt sâu ăn lá, bọ trĩ, sâu non.

- Nguy cơ với tằm:

Spinosad tác động mạnh lên thần kinh côn trùng.

Tằm ăn phải lá tồn dư có thể:

• Co giật nhẹ.

• Ăn yếu.

• Bò bất thường.

• Chậm lớn.

• Giảm tỷ lệ làm tổ.

Đây là nhóm thuốc cần tránh hoàn toàn trên vườn dâu đang khai thác lá nuôi tằm.

 

 

8. Tinh dầu – thuốc thảo mộc cũng có thể làm tằm bỏ ăn

- Thành phần thường gặp:

• Tinh dầu sả.

• Tinh dầu quế.

• Tinh dầu tỏi.

• Capsaicin từ ớt.

• Eugenol.

- Công dụng: Xua đuổi sâu, côn trùng, gây chán ăn.

- Nguy cơ với tằm:

Tằm rất nhạy mùi.

Nếu lá dâu còn mùi tinh dầu mạnh, tằm có thể:

• Không chịu ăn lá.

• Bò tản.

• Ăn ít.

• Chậm lớn.

• Chín không đều.

Nhiều trường hợp người nuôi tưởng lá tốt nhưng thực tế tằm đang bị “stress mùi”.

 

 

9. Ảnh hưởng cuối cùng: giảm năng suất và chất lượng kén

Điều đáng sợ nhất của thuốc sinh học tồn dư không phải lúc nào cũng là tằm chết hàng loạt.

Mà thường là:

• Tằm ăn yếu.

• Tằm lớn không đều.

• Tằm chín không đồng loạt.

• Tằm lên né nhưng nhả tơ yếu.

• Kén mỏng.

• Kén nhẹ.

• Tăng kén xấu.

• Giảm tỷ lệ kén tốt.

Nghĩa là người nuôi vẫn mất năng suất dù nhìn bề ngoài “không chết nhiều”.

 

KẾT BÀI

Trong nghề trồng dâu nuôi tằm, cần hiểu rõ rằng nhiều thuốc bảo vệ thực vật sinh học vẫn có thể gây ảnh hưởng tới tằm nếu còn tồn dư trên lá dâu.

Đặc biệt cần thận trọng với các hoạt chất như:

• Bacillus thuringiensis (Bt)

• Abamectin

• Azadirachtin

• Spinosad

• Beauveria bassiana

• Metarhizium anisopliae

Vì đây đều là các hoạt chất hoặc vi sinh có tác động trực tiếp lên côn trùng.

Trong nuôi tằm, lá dâu không chỉ cần sạch sâu mà quan trọng hơn là phải an toàn với sinh lý và hệ tiêu hóa của con tằm.

 

 

THÔNG TIN LIÊN LẠC

Nếu bạn đang quan tâm tới các sản phẩm của Tây Nguyên Silk và ngành nghề dâu tằm tơ tại Việt Nam, cần tư vấn thêm về kỹ thuật trồng dâu, nuôi tằm, quản lý vườn dâu và sử dụng vật tư phù hợp, vui lòng liên hệ Tây Nguyên Silk – để được tư vấn và giao lưu!

Hotline/Zalo/Whatsapp/Viber/Wechat: (+84) 971.048.948
Email: taynguyensilk.vn@gmail.com
Facebook: www.facebook.com/TayNguyenSilk
YouTube: www.youtube.com/TayNguyenSilk
Website: https://taynguyensilk.vn/