THUẬT NGỮ CHUYÊN NGÀNH TƠ & LỤA (ENGLISH – VIETNAMESE)

THUẬT NGỮ CHUYÊN NGÀNH TƠ & LỤA (ENGLISH – VIETNAMESE)

 

Ngành tơ lụa là một lĩnh vực kỹ thuật – sinh học – dệt may có hệ thống thuật ngữ riêng biệt và tương đối khép kín. Việc sử dụng thuật ngữ không chính xác hoặc dùng lẫn lộn giữa các khâu thường dẫn đến hiểu sai bản chất sản phẩm, đánh giá sai chất lượng và làm méo mó giá trị của lụa tơ tằm.

Bài viết này tổng hợp các thuật ngữ cốt lõi của ngành tơ và lụa, bắt đầu từ kén tằm (nguyên liệu đầu vào của ươm tơ) đến tơ thô, cấu trúc sợi và vải lụa thành phẩm, nhằm chuẩn hóa cách hiểu và cách dùng thuật ngữ theo hướng kỹ thuật – học thuật – lâu dài.

    

I. THUẬT NGỮ VỀ KÉN (COCOON TERMINOLOGY)

• Cocoon – Kén

• Cocoon shell – Vỏ kén

• Cocoon weight – Trọng lượng kén

• Shell ratio – Tỷ lệ vỏ kén

• Double cocoon – Kén đôi

• Defective cocoon – Kén lỗi

• Reelable cocoon – Kén có khả năng ươm

• Stifled cocoon – Kén đã xử lý (diệt nhộng)

• Cocoon boiling – Quá trình luộc kén

> Nhóm thuật ngữ này dùng để đánh giá chất lượng nguyên liệu đầu vào cho ươm tơ.

 

II. THUẬT NGỮ VỀ TƠ THÔ – RAW SILK

• Raw silk – Tơ thô

• Silk filament – Sợi filament tơ

• Continuous filament – Sợi liên tục

• Reeling – Ươm tơ

• Reelability – Khả năng ươm

• Reeling basin – Bể/nồi ươm tơ

• End finding – Tìm đầu sợi tơ

• Silk hank – Con tơ

• Silk skein – Cuộn tơ

• Thrown silk – Tơ đã xe/se

• Twist – Độ xoắn sợi

• Denier – Chỉ số độ mảnh sợi

> Đây là nhóm thuật ngữ cốt lõi của khâu tơ, thường bị nhầm lẫn với lụa thành phẩm trong đời sống.

 

III. THUẬT NGỮ CẤU TRÚC SỢI LỤA (SILK FIBER STRUCTURE)

• Fibroin – Protein lõi sợi

• Sericin – Protein keo bao sợi

• Silk protein – Protein sợi lụa

• Degumming – Tinh luyện, loại bỏ sericin

• Degummed silk – Tơ đã tinh luyện

• Residual sericin – Sericin còn lại

• Silk fiber cross-section – Mặt cắt sợi lụa

• Microstructure – Cấu trúc vi mô

• Crystallinity – Độ kết tinh của protein

> Nhóm thuật ngữ này là nền tảng sinh học – kỹ thuật để đánh giá chất lượng tơ và lụa.

 

IV. THUẬT NGỮ VỀ DỆT & VẢI LỤA (SILK FABRIC)

• Silk fabric – Vải lụa

• Mulberry silk fabric – Vải lụa tơ tằm

• Plain weave – Dệt trơn

• Twill weave – Dệt chéo

• Satin weave – Dệt satin

• Warp – Sợi dọc

• Weft – Sợi ngang

• Weaving density – Mật độ dệt

• Handwoven silk – Lụa dệt thủ công

• Power-loom silk – Lụa dệt máy

> Các thuật ngữ này dùng để phân loại cấu trúc và phương pháp tạo vải lụa.

 

V. THUẬT NGỮ ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG TƠ & LỤA

• Momme (mm) – Trọng lượng lụa

• Evenness – Độ đều sợi

• Tensile strength – Độ bền kéo

• Elongation – Độ giãn dài

• Elastic recovery – Khả năng hồi đàn hồi

• Luster – Độ bóng

• Natural sheen – Độ bóng tự nhiên

• Hand feel – Cảm giác tay

• Drape – Độ rủ

• Fabric defects – Lỗi vải

> Đây là nhóm thuật ngữ trực tiếp liên quan đến giá trị thương mại và cảm nhận sử dụng của lụa.

 

VI. THUẬT NGỮ PHÂN LOẠI & HOÀN TẤT LỤA

• Pure silk / 100% silk – Lụa nguyên chất

• Silk blend – Lụa pha

• Silk noil – Lụa noil (từ sợi ngắn)

• Wild silk – Lụa dã sinh

• Dyed silk – Lụa nhuộm

• Undyed silk – Lụa mộc

• Finished silk – Lụa đã hoàn tất

• Textile finishing – Hoàn tất vải

 

GÓC NHÌN CỦA TÂY NGUYÊN SILK

Tây Nguyên Silk xây dựng hệ thuật ngữ ngành tơ – lụa theo nguyên tắc:

Dùng đúng thuật ngữ là bước đầu tiên của làm nghề nghiêm túc.

Việc chuẩn hóa thuật ngữ không chỉ phục vụ đào tạo và kỹ thuật, mà còn là nền tảng để nâng tầm giá trị lụa tơ tằm Việt Nam, tránh tình trạng đánh đồng tơ – lụa – vải pha – “lụa giả” trong truyền thông và thương mại.

 

Danh sách thuật ngữ trên là khung tri thức cơ bản nhưng bắt buộc đối với bất kỳ cá nhân hay đơn vị nào làm việc trong lĩnh vực tơ và lụa. Hiểu đúng, dùng đúng và thống nhất thuật ngữ là điều kiện cần để ngành lụa phát triển theo hướng kỹ thuật, minh bạch và bền vững.

 

THÔNG TIN LIÊN HỆ – TÂY NGUYÊN SILK

Nếu bạn đang quan tâm hoặc đã tham gia vào chuỗi tơ – lụa, muốn chuẩn hóa kiến thức kỹ thuật, quy trình và hệ thống thuật ngữ ngành, vui lòng liên hệ Tây Nguyên Silk để được tư vấn và trao đổi chuyên môn:

Hotline/Zalo/Whatsapp/Viber/Wechat: (+84) 971.048.948
Email: taynguyensilk.vn@gmail.com
Facebook: www.facebook.com/TayNguyenSilk
YouTube: www.youtube.com/TayNguyenSilk
Website: https://taynguyensilk.vn/