TẰM CÓ BỊ “SỐC MÔI TRƯỜNG” VÀ “SỐC NHIỆT” KHÔNG?

TẰM CÓ BỊ “SỐC MÔI TRƯỜNG” VÀ “SỐC NHIỆT” KHÔNG?

 

Con tằm là loài rất nhạy cảm với môi trường sống, đặc biệt ở tuổi 4 và tuổi 5. Khi nhiệt độ, độ ẩm, oxy, mùi hóa chất hoặc chất lượng lá dâu thay đổi đột ngột, tằm hoàn toàn có thể bị “sốc môi trường” hoặc “sốc nhiệt”. Đây là nguyên nhân âm thầm nhưng rất phổ biến khiến đàn tằm yếu, ăn giảm, phát triển không đồng đều, mềm thân, chín không đều hoặc chết rải rác cuối tuổi.

 

 

TẰM CÓ BỊ SỐC MÔI TRƯỜNG KHÔNG?

Câu trả lời là: Có.

Thậm chí trong nuôi tằm hiện đại, stress môi trường là một trong những nguyên nhân lớn gây:

• Hao hụt

• Tằm yếu

• Không đồng đều

• Ăn giảm

• Viêm ruột

• Chín không đều

• Tằm không làm kén

Nhiều trường hợp người nuôi nghĩ là:

• Do giống

• Do bệnh

• Do thuốc

nhưng thực tế nguyên nhân ban đầu lại đến từ việc đàn tằm bị stress kéo dài.

 

“SỐC NHIỆT” TRÊN TẰM LÀ GÌ?

Sốc nhiệt là tình trạng cơ thể tằm không kịp thích nghi khi nhiệt độ thay đổi quá nhanh hoặc quá cao.

Ví dụ:

• Ban ngày nóng mạnh

• Ban đêm lạnh nhanh

• Nhà tằm hấp nhiệt

• Mất điện quạt

• Không khí bí nóng

• Phơi lá dâu còn nóng đã cho ăn

đều có thể gây stress nhiệt.

Đặc biệt hiện nay ở Tây Nguyên, biên độ nhiệt ngày và đêm thường dao động lớn, khiến đàn tằm rất dễ bị sốc.

 

VÌ SAO TẰM RẤT DỄ BỊ STRESS?

Con tằm có cơ thể mềm, trao đổi chất mạnh và phụ thuộc hoàn toàn vào môi trường bên ngoài.

Tằm không thể:

• Tự điều hòa thân nhiệt mạnh như động vật lớn

• Tự tránh nóng hiệu quả

• Tự chọn môi trường ổn định

Khi môi trường thay đổi quá nhanh, cơ thể tằm sẽ bị rối loạn sinh lý.

Đặc biệt ở tuổi 5, khi:

• Ăn mạnh

• Tiêu thụ oxy cao

• Tuyến tơ phát triển mạnh

thì khả năng bị stress càng cao hơn.

 

NHỮNG YẾU TỐ GÂY “SỐC MÔI TRƯỜNG” CHO TẰM

1. NHIỆT ĐỘ THAY ĐỔI ĐỘT NGỘT

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất.

Ví dụ:

• Trưa nóng 35°C

• Đêm xuống lạnh nhanh

• Gió lùa mạnh

• Nhà tằm hấp nhiệt

làm cơ thể tằm phải thay đổi liên tục.

Khi bị stress nhiệt, tằm thường:

• Ăn giảm

• Nằm yên

• Bò yếu

• Mềm thân

• Chậm lớn

 

2. ĐỘ ẨM DAO ĐỘNG MẠNH

Độ ẩm quá cao hoặc thay đổi thất thường sẽ làm:

• Ruột yếu

• Tằm khó lột xác

• Tăng vi khuẩn

• Tăng nấm

Nếu quá ẩm kéo dài, đàn tằm rất dễ xuống sức.

 

3. NHÀ TẰM THIẾU OXY – BÍ KHÍ

Nhiều nhà tằm hiện nay:

• Đóng kín

• Thiếu thông gió

• Tích CO₂

• Tăng hơi nóng

đặc biệt vào ban đêm hoặc trời mưa.

Thiếu oxy là dạng stress rất nguy hiểm nhưng khó nhận ra.

Tằm thường có biểu hiện:

• Nằm ì

• Ăn yếu

• Không bung ăn

• Phát triển chậm

 

4. LÁ DÂU NÓNG HOẶC KHÔNG ỔN ĐỊNH

Lá dâu vừa hái giữa trời nắng nóng mà cho ăn ngay cũng có thể gây stress.

Ngoài ra:

• Lá úng

• Lá lên men

• Lá tồn dư thuốc

• Lá dập nóng

đều làm tằm bị “sốc đường ruột”.

 

5. MÙI HÓA CHẤT – SÁT TRÙNG – KHÓI

Tằm rất nhạy cảm với:

• Mùi chlorine

• Thuốc sát trùng

• Khói thuốc

• Mùi sơn

• Mùi hóa chất mạnh

Nếu dùng sát trùng mà không thông khí đủ thời gian thì đàn tằm rất dễ stress.

 

6. THAY ĐỔI MẬT ĐỘ ĐỘT NGỘT

Các thao tác:

• Gom tằm

• Dồn nong

• Tách đàn

• Di chuyển nhiều

nếu làm mạnh tay hoặc quá nhanh cũng có thể làm đàn bị stress.

 

DẤU HIỆU TẰM BỊ “SỐC”

Tằm bị stress môi trường thường có các dấu hiệu:

• Ăn giảm

• Ăn chậm

• Không bung ăn

• Nằm yên

• Mềm thân

• Da nhăn

• Chậm lớn

• Không đồng đều

• Chín sớm hoặc chín lệch

• Hao hụt cuối tuổi tăng

Một số đàn còn xuất hiện:

• Viêm ruột

• Tiêu chảy

• Hoại huyết cơ hội

• Không làm tổ

do cơ thể đã suy yếu sau stress kéo dài.

 

VÌ SAO STRESS DỄ DẪN TỚI BỆNH?

Khi tằm bị stress:

• Sức đề kháng giảm

• Hệ tiêu hóa yếu

• Mất cân bằng vi sinh

• Tuyến tơ phát triển kém

Lúc này vi khuẩn cơ hội sẽ rất dễ bùng lên.

Đây là lý do nhiều đàn:

“Ban đầu chỉ stress nhẹ nhưng sau đó chuyển sang bệnh thật.”

 

LÀM SAO GIẢM STRESS CHO TẰM?

Muốn hạn chế sốc môi trường cần:

• Ổn định nhiệt độ

• Quản lý độ ẩm tốt

• Thông gió liên tục

• Giảm mật độ nuôi

• Lá dâu sạch và mát

• Không dùng hóa chất mạnh gần nhà tằm

• Thao tác nhẹ nhàng

• Hạn chế thay đổi môi trường đột ngột

Ngoài ra có thể hỗ trợ bằng:

• Men vi sinh

• Giải độc anti stress

• Quản lý đường ruột

• Chống nóng nhà tằm

để giúp đàn tằm ổn định hơn.

 

LỜI KẾT

Tằm hoàn toàn có thể bị:

• Sốc môi trường

• Sốc nhiệt

• Stress oxy

• Stress đường ruột

• Stress hóa chất

Đặc biệt ở tuổi 5, khi cơ thể hoạt động rất mạnh, chỉ cần môi trường thay đổi đột ngột cũng có thể làm đàn tằm xuống sức nhanh chóng.

Trong nuôi tằm hiện đại, quản lý stress môi trường là một trong những yếu tố quan trọng nhất để:

• Giảm hao hụt

• Giữ đàn khỏe

• Tăng độ đồng đều

• Nâng cao chất lượng kén

 

THÔNG TIN LIÊN LẠC

Nếu bạn đang quan tâm tới các sản phẩm của Tây Nguyên Silk và ngành nghề dâu tằm tơ tại Việt Nam, muốn tìm hiểu về kỹ thuật nuôi tằm, quy trình quản lý nhà tằm, phòng bệnh và vận hành nuôi tằm hiện đại, vui lòng liên hệ:

Tây Nguyên Silk

Hotline/Zalo/Whatsapp/Viber/Wechat: (+84) 971.048.948

Email: taynguyensilk.vn@gmail.com

Facebook: www.facebook.com/TayNguyenSilk

YouTube: www.youtube.com/TayNguyenSilk

Website: https://taynguyensilk.vn/