TẠI SAO TẰM CHỈ LỚN SAU KHI LỘT XÁC?

TẠI SAO TẰM CHỈ LỚN SAU KHI LỘT XÁC?

 

Trong thực tế nuôi tằm, người nuôi dễ nhận thấy một quy luật rất rõ: tằm không lớn dần từng ngày, mà chỉ tăng kích thước rõ rệt sau mỗi lần lột xác. Hiện tượng này không phải bất thường, mà phản ánh cơ chế sinh trưởng đặc trưng của côn trùng, trong đó tằm dâu là một ví dụ điển hình.

 

 

 

 

  

 

1. BỘ XƯƠNG NGOÀI – GIỚI HẠN SINH HỌC CỦA SỰ TĂNG TRƯỞNG

Tằm dâu (Bombyx mori) là côn trùng, cơ thể được bao bọc bởi bộ xương ngoài (exoskeleton) cấu tạo chủ yếu từ kitin.

Đặc điểm của bộ xương ngoài:

• Cứng, bền

• Không co giãn theo sự lớn lên của cơ thể

• Chỉ bảo vệ, không cho phép tăng kích thước liên tục

> Khi cơ thể tằm lớn đến “giới hạn” của lớp vỏ cũ, sự tăng trưởng buộc phải dừng lại.

 

2. LỘT XÁC – CƠ CHẾ BẮT BUỘC ĐỂ TẰM LỚN LÊN

Lột xác là gì?

Lột xác là quá trình tằm:

• Tách bỏ lớp vỏ kitin cũ

• Hình thành lớp vỏ mới lớn hơn

• Tạo “không gian sinh học” cho cơ thể tiếp tục phát triển

Ngay sau lột xác, tằm:

• Có kích thước lớn hơn rõ rệt

• Bắt đầu chu kỳ ăn mạnh tiếp theo

> Vì vậy, tằm chỉ thực sự lớn sau khi lột xác, không phải trong lúc đang ăn.

 

3. CƠ CHẾ SINH LÝ ĐIỀU KHIỂN QUÁ TRÌNH LỘT XÁC

Quá trình lột xác không diễn ra ngẫu nhiên mà được điều khiển chặt chẽ bởi hệ hormone, trong đó quan trọng nhất là:

• Hormone lột xác (ecdysone): kích hoạt quá trình lột

• Hormone ức chế biến thái (juvenile hormone): quyết định tằm tiếp tục là ấu trùng hay chuyển sang nhộng

Khi:

• Tằm tích luỹ đủ dinh dưỡng

• Đạt ngưỡng sinh lý của một tuổi

→ Hormone lột xác được tiết ra, khởi động quá trình thay vỏ.

 

4. VÌ SAO TẰM NGỪNG ĂN TRƯỚC KHI LỘT XÁC?

Trước mỗi lần lột xác, tằm thường:

• Ngừng ăn

• Ít di chuyển

• Bất động trong thời gian ngắn

Nguyên nhân sinh học:

• Năng lượng được ưu tiên cho quá trình tái cấu trúc mô

• Ruột và biểu bì chuẩn bị tách khỏi lớp vỏ cũ

• Tránh rối loạn tiêu hoá trong giai đoạn nhạy cảm

> Đây là giai đoạn rất dễ tổn thương, nếu bị tác động mạnh có thể gây chết hoặc lột xác không hoàn chỉnh.

 

5. MỐI LIÊN HỆ GIỮA LỘT XÁC – TUỔI TẰM – TĂNG TRƯỞNG

Trong nuôi tằm, mỗi tuổi tằm kết thúc bằng một lần lột xác:

• Tuổi 1 → lột xác lần 1

• Tuổi 2 → lột xác lần 2

• Tuổi 3 → lột xác lần 3

• Tuổi 4 → lột xác lần 4

Mỗi lần lột xác:

• Tằm bước sang “nấc thang sinh học” mới

• Khả năng ăn, tiêu hoá và tăng khối lượng được nâng lên

> Nếu lột xác thất bại, tằm không thể tiếp tục tăng trưởng.

 

6. Ý NGHĨA THỰC TIỄN TRONG NUÔI TẰM

Hiểu rõ vì sao tằm chỉ lớn sau khi lột xác giúp người nuôi:

• Không cho ăn, không đảo tằm trong giai đoạn lột xác

• Duy trì môi trường ổn định (nhiệt – ẩm – thông thoáng)

• Nhận biết sớm tằm lột xác bất thường để xử lý kịp thời

• Tránh các thao tác kỹ thuật gây stress sinh lý

 

KẾT LUẬN

Tằm dâu chỉ lớn lên sau khi lột xác vì bộ xương ngoài bằng kitin không cho phép tăng trưởng liên tục. Lột xác là cơ chế sinh học bắt buộc giúp tằm phá vỡ giới hạn hình thể cũ và bước sang giai đoạn tăng trưởng mới. Nắm vững quy luật này là chìa khoá để nuôi tằm đúng sinh lý, giảm hao hụt và nâng cao hiệu quả sản xuất kén.

 

NẾU BẠN ĐANG QUAN TÂM HOẶC ĐÃ NUÔI TẰM, MUỐN TÌM HIỂU RÕ VỀ NGÀNH DÂU TẰM TƠ VÀ MUỐN CHUẨN HOÁ:

Kiến thức, kỹ thuật nuôi, quy trình vận hành, lập kế hoạch triển khai dự án, con giống, trồng trọt, nhà xưởng, vật tư máy móc...

Vui lòng liên hệ Tây Nguyên Silk – để được tư vấn và giao lưu!

Hotline/Zalo/Whatsapp/Viber/Wechat: (+84) 971.048.948
Email: taynguyensilk.vn@gmail.com
Facebook: www.facebook.com/TayNguyenSilk
YouTube: www.youtube.com/TayNguyenSilk
Website: https://taynguyensilk.vn/