TÂY NGUYÊN SILK

QUY TRÌNH VẬN HÀNH TỦ BẢO QUẢN VÀ ẤP TRỨNG TẰM – CÀI ĐẶT NHIỆT ĐỘ, ĐỘ ẨM GIÚP TRỨNG NỞ ĐỒNG LOẠT, TẰM KHOẺ

 

Trong nghề nuôi tằm, khâu bảo quản và ấp trứng quyết định rất lớn đến tỷ lệ nở, độ đồng đều và sức khỏe của tằm con. Tủ bảo quản và ấp trứng tằm Tây Nguyên Silk được thiết kế với hệ thống vận hành tự động nhiệt độ – độ ẩm, kết hợp dải đèn LED kích sáng khi trứng bước vào thời điểm nở đồng loạt, giúp người nuôi chủ động hơn, giảm phụ thuộc thời tiết và chuẩn hóa quy trình nuôi tằm con ngay từ đầu vụ. Tủ bảo quản và ấp trứng giúp trứng tằmg nở tối đa giảm hao hụt quân số ngay từ đầu, tằm con nở đều và khoẻ mạnh ngay từ khâu trứng nở.

 

 

TỦ BẢO QUẢN VÀ ẤP TRỨNG TẰM LÀ GÌ?

Tủ bảo quản và ấp trứng tằm là thiết bị chuyên dụng dùng để tạo môi trường ổn định cho trứng tằm trong giai đoạn bảo quản ngắn ngày, ấp phát triển phôi, hãm tối và kích sáng khi tằm con nở đồng loạt. Khác với cách ấp thủ công phụ thuộc nhiều vào thời tiết, tủ giúp người nuôi chủ động cài đặt dải nhiệt độ và độ ẩm phù hợp theo từng giai đoạn sinh lý của trứng.

Cần hiểu đúng rằng tủ này phù hợp cho trứng tằm thương phẩm đã được xử lý kỹ thuật, đang chuẩn bị đưa vào nuôi trong thời gian ngắn. Tủ không thay thế kho lạnh chuyên dụng dùng để bảo quản dài ngày đối với trứng ngủ đông, trứng lưỡng hệ hoặc các loại trứng giống cần quy trình lạnh riêng của đơn vị sản xuất trứng giống.

 

CƠ CHẾ VẬN HÀNH TỰ ĐỘNG CỦA TỦ

Tủ bảo quản và ấp trứng tằm Tây Nguyên Silk hoạt động theo nguyên lý tự động kiểm soát nhiệt độ và độ ẩm dựa trên dải thông số người dùng cài đặt. Người nuôi có thể cài mức thấp và mức cao cho từng giai đoạn kỹ thuật. Khi nhiệt độ trong tủ tăng cao hơn mức cài đặt trên, hệ thống điều hòa sẽ tự động vận hành để làm lạnh, kéo nhiệt độ về vùng ổn định. Khi nhiệt độ thấp hơn mức cài đặt dưới, hệ thống sẽ hoạt động để đưa nhiệt độ trở lại ngưỡng phù hợp.

Đối với độ ẩm, khi độ ẩm trong tủ thấp hơn mức tối thiểu, hệ thống sẽ tự động bơm ẩm vào tủ để hạn chế hiện tượng khô trứng. Khi độ ẩm vượt quá mức tối đa, hệ thống sẽ hút bớt ẩm ra ngoài để tránh môi trường quá ẩm, bí khí, đọng nước hoặc phát sinh nấm mốc.

Vì trứng tằm rất nhạy với dao động môi trường, người nuôi không nên cài dải nhiệt độ quá rộng trong giai đoạn ấp nở. Trứng không giống như nuôi tằm mà có khoảng nhiệt độ rộng giống như 24–28°C, nên cài dải hẹp hơn như 24,5–25,5°C hoặc 25–26°C tùy giai đoạn. Dải cài đặt càng ổn định, phôi trứng càng phát triển đều, khả năng nở đồng loạt càng tốt.

 

NGUYÊN TẮC SINH LÝ KHI CÀI ĐẶT NHIỆT ĐỘ VÀ ĐỘ ẨM CHO TRỨNG TẰM

Trong giai đoạn ấp, trứng tằm cần môi trường ấm ổn định, không quá nóng, không quá lạnh và không bị khô. Nhiệt độ nền phù hợp thường xoay quanh 25°C, dao động nhẹ khoảng ±1°C. Nếu nhiệt độ cao kéo dài, phôi có thể phát triển nhanh nhưng dễ lệch pha, tằm con nở không đồng đều hoặc giảm sức khỏe. Nếu nhiệt độ thấp kéo dài, phôi phát triển chậm, thời gian nở kéo dài và khó đồng bộ.

Độ ẩm cũng là yếu tố rất quan trọng. Nếu độ ẩm thấp, trứng dễ bị khô, giảm sức nở và tằm con yếu. Nếu độ ẩm quá cao, nhất là trong tủ kín và đối lưu kém, dễ xuất hiện hiện tượng đọng nước, bí khí, tăng nguy cơ nấm mốc và làm môi trường ấp mất ổn định. Vì vậy, dải độ ẩm an toàn nên duy trì quanh 75–85% RH, tùy từng giai đoạn cụ thể.

 

BẢNG CÀI ĐẶT THÔNG SỐ KHUYẾN NGHỊ CHO TỦ BẢO QUẢN VÀ ẤP TRỨNG TẰM

Dải thông số dưới đây dùng cho trứng tằm thương phẩm đã được xử lý kỹ thuật, chuẩn bị đưa vào nuôi trong thời gian ngắn. Người nuôi cần điều chỉnh nhẹ theo giống tằm, chất lượng trứng, mùa vụ, tình trạng chuyển phôi và hướng dẫn của đơn vị cung cấp trứng.

Giai đoạn	Dấu hiệu nhận biết	Nhiệt độ cài đặt	Độ ẩm cài đặt	Ánh sáng	Mục tiêu kỹ thuật
Chạy thử tủ trước khi cho trứng vào	Trước khi nhận trứng 6–12 giờ	24–25°C	75–80%	Tắt hoặc ánh sáng nhẹ	Ổn định tủ, kiểm tra cảm biến, điều hòa, bơm ẩm, hút ẩm và quạt đối lưu
Bảo quản ngắn ngày khi mới nhận trứng	Trứng mới nhận, chưa đưa vào ấp chính thức	23,5–24,5°C	75–80%	Tối hoặc ánh sáng rất nhẹ	Giữ trứng ổn định, làm chậm nhẹ quá trình phát triển, tránh khô trứng
Ấp phát triển phôi	Trứng bắt đầu chuyển màu, phôi phát triển rõ dần	24,5–25,5°C	78–83% hoặc 80–85%	Ánh sáng nhẹ hoặc tối ổn định	Giúp phôi phát triển đều, hạn chế lệch pha giữa các khay
Hãm tối trước khi nở	Trứng chuyển màu đen xám, chuẩn bị nở	24,5–25,5°C	80–85%	Tối hoàn toàn	Giữ phôi đồng đều, chờ kích sáng để nở tập trung
Kích sáng nở đồng loạt	Trứng đã vào thời điểm nở, bắt đầu có tằm con ra	25–26°C	80–85%	Bật dải đèn LED	Kích thích trứng nở tập trung, tằm con ra đều, khỏe
Sau khi tằm con nở	Tằm con đã nở nhiều, bám trên giấy hoặc hộp trứng	25–26°C	82–85%	Ánh sáng dịu	Giữ tằm con không bị khô trong thời gian ngắn trước khi đưa ra khay nuôi

Trong bảng trên, dải 24,5–25,5°C là dải quan trọng nhất cho giai đoạn ấp phát triển phôi và hãm tối. Đây là giai đoạn cần sự ổn định cao, vì chỉ cần nhiệt độ dao động rộng hoặc độ ẩm không đều giữa các tầng khay, trứng có thể nở rải rác, làm tằm con lệch tuổi ngay từ đầu.

 

BƯỚC 1: VỆ SINH VÀ CHẠY THỬ TỦ TRƯỚC KHI ĐƯA TRỨNG VÀO

Trước khi đưa trứng vào tủ, cần vệ sinh sạch khay, khoang tủ, đáy tủ, cửa tủ và khu vực xung quanh. Nếu trước đó có sát trùng, phải để tủ khô, thoáng và hết mùi hóa chất mới đưa trứng vào. Trứng tằm rất nhạy với hơi hóa chất, khí độc, mùi sát trùng mạnh và môi trường bí.

Sau khi vệ sinh, cần kiểm tra hệ thống điều khiển nhiệt độ, cảm biến độ ẩm, bơm ẩm, hút ẩm, quạt đối lưu, điều hòa và dải đèn LED. Nên chạy thử tủ trống từ 6–12 giờ với nhiệt độ 24–25°C và độ ẩm 75–80% để kiểm tra độ ổn định. Nếu tủ nhiều tầng, có thể đặt thêm nhiệt ẩm kế độc lập ở tầng giữa để đối chiếu với thông số hiển thị trên bộ điều khiển.

Tủ hoạt động tốt là khi nhiệt độ và độ ẩm dao động trong dải cài đặt, không tăng vọt, không giảm sâu và không tạo hơi nước bám trực tiếp trên khay. Đầu phun ẩm không nên thổi trực tiếp vào vị trí đặt trứng, vì có thể làm một số khu vực quá ẩm trong khi các khu vực khác lại khô hơn.

 

BƯỚC 2: ĐƯA TRỨNG VÀO TỦ VÀ BẢO QUẢN NGẮN NGÀY

Khi mới nhận trứng, cần kiểm tra tình trạng trứng, màu sắc, độ khô ráo, ngày xử lý và hướng dẫn kỹ thuật đi kèm. Trứng nên được chia theo từng hộp tằm, từng lứa hoặc từng ngày nuôi dự kiến. Không nên xếp trứng quá dày, không chồng ép nhiều lớp và không đặt trứng sát trực tiếp vào vách tủ, cửa tủ hoặc đầu phun ẩm.

Nếu chưa đưa vào ấp chính thức, có thể cài nhiệt độ 23,5–24,5°C và độ ẩm 75–80%. Đây là dải bảo quản ngắn ngày, giúp giữ trứng ổn định trong thời gian chờ chuẩn bị nhà tằm con, khay nuôi, lá dâu non và nhân công. Không nên kéo dài giai đoạn này quá mức nếu trứng đã bắt đầu chuyển phôi mạnh, vì có thể làm lệch lịch nở so với kế hoạch nuôi.

 

BƯỚC 3: CHUYỂN SANG GIAI ĐOẠN ẤP PHÁT TRIỂN PHÔI

Khi bắt đầu ấp chính thức, nên cài nhiệt độ 24,5–25,5°C và độ ẩm khoảng 78–83% hoặc 80–85%. Đây là giai đoạn quan trọng để phôi phát triển đồng đều. Nếu trứng đang có dấu hiệu khô hoặc thời tiết bên ngoài hanh khô, có thể ưu tiên dải 80–85% RH. Nếu tủ kín, đối lưu yếu hoặc có hiện tượng đọng nước, nên giữ ở mức 78–83% RH để an toàn hơn.

Trong giai đoạn này, cần hạn chế mở cửa tủ nhiều lần. Mỗi lần mở cửa sẽ làm thay đổi nhiệt độ, độ ẩm và luồng khí bên trong. Nếu cần kiểm tra, nên thao tác nhanh, nhẹ và đóng cửa lại ngay. Các khay trứng cần được xếp thông thoáng, không ép dày, không che kín luồng gió để nhiệt và ẩm phân bố đều giữa các tầng.

 

BƯỚC 4: HÃM TỐI KHI TRỨNG CHUYỂN MÀU ĐEN XÁM

Khi trứng đã chuyển phôi rõ, màu đen xám, chuẩn bị bước vào thời điểm nở, cần chuyển sang giai đoạn hãm tối. Giai đoạn này nên cài nhiệt độ 24,5–25,5°C, độ ẩm 80–85% và giữ tối hoàn toàn. Mục đích của hãm tối là giúp các phôi phát triển đồng đều hơn, hạn chế tình trạng trứng nở rải rác trước khi kích sáng.

Thời gian hãm tối thường khoảng 24–48 giờ, tùy tình trạng trứng, giống tằm và dự kiến thời điểm nở. Trong thời gian này, không nên bật đèn LED sớm, không mở cửa tủ nhiều lần và không để ánh sáng mạnh lọt vào tủ. Nếu hãm tối đúng thời điểm, khi kích sáng bằng đèn LED, trứng sẽ có xu hướng nở tập trung hơn, giúp người nuôi dễ bắt tằm con và cho ăn bữa đầu đồng loạt.

 

BƯỚC 5: KÍCH SÁNG BẰNG DẢI ĐÈN LED ĐỂ TRỨNG NỞ ĐỒNG LOẠT

Khi trứng bước vào thời điểm nở đồng loạt, bật hệ thống dải đèn LED bên trong tủ để kích sáng. Giai đoạn này có thể cài nhiệt độ 25–26°C và độ ẩm 80–85%. Ánh sáng từ dải LED đóng vai trò như tín hiệu kích thích trứng nở tập trung, hỗ trợ tằm con ra đều hơn trong cùng một thời điểm.

Nên kích sáng vào buổi sáng để thuận tiện cho việc bắt tằm con, đưa ra khay nuôi và cho ăn bữa đầu trong ngày (băng tằm). Không nên bật đèn LED quá lâu hoặc dùng ánh sáng quá gắt gây nóng cục bộ trong tủ. Ánh sáng cần phân bố tương đối đều giữa các khay, tránh vị trí quá sáng, vị trí quá tối làm trứng nở không đồng đều.

 

BƯỚC 6: ĐƯA TẰM CON RA KHAY NUÔI SAU KHI NỞ

Khi tằm con đã nở tập trung, cần chuẩn bị sẵn khay nuôi, giấy lót, lưới thay phân, lá dâu non sạch và khu vực nuôi tằm con đã được vệ sinh đúng kỹ thuật. Không nên để tằm con trong tủ quá lâu sau khi nở, vì tằm con cần được cho ăn đúng thời điểm (băng tằm) để ổn định sức khỏe và bắt đầu phát triển đồng đều.

Trong thời gian ngắn chờ đưa ra khay, có thể giữ tủ ở mức 25–26°C và độ ẩm 82–85% để hạn chế tằm con bị khô. Sau đó cho ăn lá dâu non đã băm nhỏ, mềm, sạch, không dính thuốc bảo vệ thực vật và phù hợp với tằm tuổi 1.

 

NHỮNG LƯU Ý QUAN TRỌNG KHI CÀI ĐẶT TỦ

Không nên cài dải nhiệt độ quá rộng trong giai đoạn ấp nở. Nếu mục tiêu là giữ trứng quanh 25°C, dải cài đặt 24,5–25,5°C sẽ phù hợp hơn so với 24–28°C. Dải quá rộng có thể làm phôi phát triển không đều, dẫn đến trứng nở kéo dài, tằm con lệch tuổi và khó chăm sóc ở các giai đoạn sau.

Không nên để độ ẩm dưới 75% trong thời gian dài vì trứng có thể bị khô, giảm sức nở. Ngược lại, cũng không nên để độ ẩm vượt 88–90% kéo dài, nhất là trong tủ kín, vì dễ tạo môi trường quá ẩm, bí khí, đọng nước và phát sinh nấm mốc.

Không đặt trứng sát đầu phun ẩm, sát cửa tủ hoặc sát vách lạnh. Các vị trí này thường có nhiệt độ và độ ẩm khác với khu vực trung tâm. Tốt nhất nên đặt trứng ở các khay thông thoáng, phân bố đều, không ép dày và có khoảng cách để luồng khí lưu thông.

Sau mỗi lứa ấp, cần vệ sinh tủ, lau khô khay, kiểm tra cảm biến, dải đèn LED, bơm ẩm, đường hút ẩm, quạt đối lưu và khoang tủ. Tủ sạch, khô, không có mùi lạ sẽ giúp lứa trứng sau an toàn hơn.

 

CÔNG THỨC CÀI ĐẶT DỄ ÁP DỤNG CHO NGƯỜI MỚI SỬ DỤNG

Nếu người nuôi chưa có nhiều kinh nghiệm, có thể bắt đầu bằng công thức cài đặt đơn giản như sau: giai đoạn bảo quản ngắn ngày cài 23,5–24,5°C, độ ẩm 75–80%; giai đoạn ấp phát triển phôi cài 24,5–25,5°C, độ ẩm 80–85%; giai đoạn hãm tối trước nở cài 24,5–25,5°C, độ ẩm 80–85% và tắt đèn hoàn toàn; giai đoạn kích sáng nở đồng loạt cài 25–26°C, độ ẩm 80–85% và bật dải đèn LED theo hướng dẫn kỹ thuật.

Sau vài lứa vận hành, người nuôi nên ghi lại tỷ lệ nở, thời điểm nở, độ đồng đều của tằm con, sức ăn bữa đầu và tình trạng phát triển của tằm tuổi 1 để điều chỉnh thông số phù hợp hơn với điều kiện thực tế tại trại.

 

KẾT HỢP TỦ ẤP TRỨNG VỚI QUY TRÌNH NUÔI TẰM CON ĐỒNG BỘ

Tủ bảo quản và ấp trứng tằm chỉ là bước đầu trong quy trình nuôi tằm hiện đại. Để tằm con khỏe và đồng đều, người nuôi cần chuẩn bị tốt khu vực nuôi tằm con, lá dâu non đạt chất lượng, khay nuôi phù hợp, lưới thay phân, dụng cụ băm lá dâu và thiết bị đo nhiệt độ – độ ẩm trong nhà tằm.

Khi khâu trứng được kiểm soát tốt, tằm con nở đồng loạt, các bước chăm sóc tiếp theo như cho ăn, thay phân, san tằm, kiểm soát mật độ và phòng bệnh sẽ thuận lợi hơn. Đây là nền tảng quan trọng để giảm hao hụt, hạn chế lệch tuổi và nâng cao hiệu quả sản xuất kén ở cuối vụ.

Tây Nguyên Silk hiện cung cấp nhiều thiết bị, vật tư và giải pháp kỹ thuật hỗ trợ nuôi tằm hiện đại, giúp bà con kiểm soát tốt hơn từ giai đoạn trứng, tằm con, tằm lớn đến khi lên né và thu kén.

 

TỔNG KẾT BÀI VIẾT

Tủ bảo quản và ấp trứng tằm Tây Nguyên Silk là thiết bị quan trọng giúp người nuôi chủ động kiểm soát khâu đầu tiên của quy trình nuôi tằm. Khi cài đặt đúng nhiệt độ, độ ẩm, thực hiện hãm tối và kích sáng bằng dải đèn LED đúng thời điểm, trứng có khả năng nở tập trung hơn, tằm con khỏe hơn, đều tuổi hơn và thuận lợi hơn khi đưa vào nuôi.

Thông số vận hành nên lấy nền quanh 25°C, độ ẩm 75–85% RH, ưu tiên dải cài đặt hẹptrong giai đoạn ấp nở và không để tủ quá khô hoặc quá ẩm. Với trứng ngủ đông, trứng bảo quản lạnh dài ngày hoặc trứng giống đặc biệt, cần tuân thủ quy trình riêng của đơn vị sản xuất giống, không áp dụng máy móc theo quy trình bảo quản ngắn ngày.

 

Tham khảo: Tủ bảo quản và ấp trứng tằm Tây Nguyên Silk

 

THÔNG TIN LIÊN HỆ

Tây Nguyên Silk – Tư vấn kỹ thuật nuôi tằm hiện đại
Hotline/Zalo/Viber: 0971.048.948
Email: taynguyensilk.vn@gmail.com
Website: taynguyensilk.vn