NHỮNG THÀNH PHẦN NÀO TRONG LÁ DÂU TẠO RA DINH DƯỠNG CHO TẰM?

Lá dâu là nguồn thức ăn gần như chuyên biệt của tằm dâu (Bombyx mori). Toàn bộ quá trình tằm lớn lên, hình thành cơ thể, phát triển tuyến tơ và tạo kén đều phụ thuộc rất lớn vào chất lượng lá dâu. Trong lá dâu, các thành phần quan trọng nhất đối với tằm gồm nước, protein, axit amin, đường hòa tan, lipid, vitamin, khoáng chất, chất xơ và các hợp chất sinh học tự nhiên.

 

 

1. VÌ SAO LÁ DÂU LÀ NGUỒN DINH DƯỠNG QUAN TRỌNG NHẤT CỦA TẰM?

Tằm dâu là loài côn trùng có mức độ chuyên hóa thức ăn rất cao. Trong sản xuất tằm kén, lá dâu không chỉ là thức ăn lấp đầy ruột, mà là nguồn cung cấp vật chất để tằm xây dựng cơ thể, tạo mô mỡ, tạo hemolymph, phát triển tuyến tơ và tổng hợp protein tơ.

Điều này có nghĩa là chất lượng lá dâu quyết định trực tiếp đến sức khỏe tằm, tốc độ lớn, độ đồng đều, sức đề kháng, khả năng ăn rỗi ở tuổi 5, trọng lượng kén và chất lượng vỏ kén. Một lứa tằm có giống tốt nhưng ăn lá dâu nghèo dinh dưỡng, già, héo, dập úng hoặc nhiễm thuốc thì vẫn khó đạt năng suất tốt.

Trong cơ thể tằm, lá dâu đi qua miệng, hầu, thực quản, diều, ruột giữa và ruột sau. Ruột giữa là trung tâm tiêu hóa – hấp thu chính. Dinh dưỡng sau khi hấp thu được đưa vào hemolymph, mô mỡ và các cơ quan, trong đó có tuyến tơ. Vì vậy, khi nói đến nuôi tằm, cần hiểu rằng: lá dâu tốt là nền tảng của tằm khỏe và kén tốt.

 

2. CÁC NHÓM DINH DƯỠNG CHÍNH TRONG LÁ DÂU

Lá dâu cung cấp nhiều nhóm chất khác nhau cho tằm. Có thể chia thành các nhóm chính gồm: nước, protein và axit amin, carbohydrate, lipid, vitamin, khoáng chất, chất xơ và các hợp chất sinh học tự nhiên.

Trong đó, protein và axit amin là nhóm rất quan trọng cho phát triển cơ thể và tổng hợp protein tơ. Carbohydrate cung cấp năng lượng cho hoạt động sống và chuyển hóa. Nước giúp duy trì cân bằng dịch cơ thể và hỗ trợ tiêu hóa. Khoáng và vitamin tham gia vào nhiều phản ứng sinh hóa. Chất xơ giúp tạo cấu trúc lá và ảnh hưởng đến tiêu hóa, nhưng không phải toàn bộ chất xơ đều được tằm tiêu hóa hiệu quả.

Nói ngắn gọn, lá dâu không chỉ cung cấp “đạm” hay “nước”, mà cung cấp cả một hệ dinh dưỡng tương đối hoàn chỉnh cho tằm. Chất lượng lá dâu càng cân đối, tằm càng dễ ăn, dễ tiêu hóa và phát triển đồng đều hơn.

 

3. NƯỚC TRONG LÁ DÂU – YẾU TỐ RẤT QUAN TRỌNG CHO TẰM

Lá dâu tươi chứa lượng nước cao. Đây là nguồn nước tự nhiên quan trọng nhất của tằm, vì tằm không uống nước riêng như gia súc, gia cầm. Phần lớn nước mà tằm cần được lấy từ lá dâu.

Nước trong lá giúp tằm duy trì dịch cơ thể, hỗ trợ tiêu hóa, vận chuyển dinh dưỡng, điều hòa trao đổi chất và giúp phân tằm có trạng thái bình thường. Tằm nhỏ đặc biệt cần lá dâu mềm, tươi và đủ nước vì cơ thể dễ mất nước, da mỏng và khả năng giữ nước còn yếu.

Tuy nhiên, lá dâu đủ nước khác với lá dâu ướt. Lá dâu tươi là lá còn sức sống, không héo khô. Lá dâu ướt do mưa, sương hoặc rửa chưa ráo có thể làm giường tằm ẩm, phân bết, tăng nấm và vi khuẩn. Vì vậy, trong kỹ thuật nuôi, cần phân biệt rõ: tằm cần lá dâu tươi, không cần lá dâu ướt.

 

4. PROTEIN TRONG LÁ DÂU – NỀN TẢNG TẠO CƠ THỂ VÀ TUYẾN TƠ

Protein là một trong những thành phần quan trọng nhất trong lá dâu đối với tằm. Khi tằm ăn lá dâu, protein được tiêu hóa thành các axit amin và peptide nhỏ. Sau đó, các chất này được hấp thu qua ruột giữa, đi vào hemolymph và được sử dụng để xây dựng cơ thể, enzyme, mô, cơ quan và đặc biệt là tuyến tơ.

Ở tằm tuổi 4–5, nhu cầu về protein và axit amin tăng rất mạnh vì đây là giai đoạn tuyến tơ phát triển nhanh. Tơ tằm về bản chất là vật liệu protein, chủ yếu gồm fibroin và sericin. Vì vậy, nếu lá dâu thiếu đạm, mất cân đối dinh dưỡng hoặc tằm tiêu hóa kém, quá trình phát triển tuyến tơ và tạo kén có thể bị ảnh hưởng.

Tuy nhiên, không nên hiểu đơn giản rằng lá càng già, càng nhiều chất khô là càng tốt. Tằm cần protein dễ tiêu hóa, lá phù hợp tuổi, không quá già, không quá xơ, không nhiễm bệnh và không tồn dư hóa chất. Lá dâu tốt cho tằm không chỉ là lá có nhiều đạm, mà là lá có đạm phù hợp, mềm, sạch, tươi và cân đối với các nhóm dinh dưỡng khác.

 

5. AXIT AMIN – NGUYÊN LIỆU TRỰC TIẾP CHO TĂNG TRƯỞNG VÀ TƠ

Axit amin là đơn vị cấu tạo nên protein. Đối với tằm, axit amin trong lá dâu có ý nghĩa rất lớn vì cơ thể tằm phải tổng hợp nhiều loại protein trong thời gian ngắn. Đặc biệt, tuyến tơ cần nguồn axit amin lớn để tổng hợp fibroin và sericin.

Một số axit amin có vai trò rất quan trọng trong sinh trưởng của tằm như lysine, leucine, isoleucine, valine, threonine, methionine, phenylalanine, tryptophan, histidine và arginine. Ngoài ra, các axit amin như glycine, alanine và serine có liên quan nhiều đến cấu trúc protein tơ.

Điểm quan trọng trong thực tế là tằm không chỉ cần “nhiều đạm”, mà cần đủ và cân đối axit amin. Nếu lá dâu thiếu một số axit amin thiết yếu, tằm có thể ăn vẫn nhiều nhưng tăng trưởng, phát triển tuyến tơ và tạo kén không đạt tối ưu.

Đây cũng là lý do ở giai đoạn tuổi 4–5, khi tằm ăn rỗi và tuyến tơ phát triển mạnh, người nuôi cần đặc biệt chú ý chất lượng lá dâu. Nếu lá dâu kém dinh dưỡng, tằm có thể lớn chậm, thân nhỏ, không đồng đều, tuyến tơ phát triển kém và kén nhẹ hơn.

 

6. CARBOHYDRATE TRONG LÁ DÂU – NGUỒN NĂNG LƯỢNG CHO TẰM

Carbohydrate trong lá dâu gồm nhiều dạng khác nhau như đường hòa tan, tinh bột, pectin, cellulose và hemicellulose. Trong đó, nhóm đường hòa tan và một phần carbohydrate dễ tiêu hóa là nguồn năng lượng quan trọng cho tằm.

Năng lượng từ carbohydrate giúp tằm bò, ăn, tiêu hóa, lột xác, vận hành trao đổi chất và duy trì hoạt động của các mô. Ở tuổi 5, tằm ăn rất nhiều, chuyển hóa rất mạnh nên nhu cầu năng lượng cũng tăng cao.

Cần chỉnh lại một điểm thường bị hiểu sai: cellulose và hemicellulose chủ yếu là chất xơ cấu trúc của lá, không nên xem là nguồn năng lượng chính của tằm. Tằm có thể chịu ảnh hưởng bởi chất xơ trong lá, nhưng không tiêu hóa cellulose mạnh như động vật nhai lại. Lá quá già, quá nhiều xơ thường làm tằm khó ăn hơn, tiêu hóa nặng hơn và không phù hợp với tằm nhỏ.

Vì vậy, khi đánh giá carbohydrate trong lá dâu, nên quan tâm nhiều hơn đến độ tươi, độ non, đường hòa tan, độ mềm và khả năng tiêu hóa của lá, không nên chỉ nhìn vào lượng chất xơ.

 

7. LIPID TRONG LÁ DÂU – ÍT NHƯNG VẪN CẦN THIẾT

Lipid trong lá dâu không nhiều như protein hay nước, nhưng vẫn có vai trò sinh học quan trọng. Lipid tham gia cấu tạo màng tế bào, chuyển hóa năng lượng, hoạt động nội tiết và một số quá trình sinh lý khác.

Tằm không cần lá dâu quá nhiều chất béo, nhưng cần một lượng lipid tự nhiên cân đối trong khẩu phần. Các acid béo và hợp chất lipid trong lá giúp duy trì cấu trúc tế bào, hỗ trợ tăng trưởng và phát triển bình thường.

Trong thực tế, người nuôi ít khi đánh giá riêng lipid trong lá dâu. Tuy nhiên, lá dâu quá già, quá héo, quá kém sức sống hoặc cây dâu thiếu dinh dưỡng kéo dài có thể làm chất lượng tổng thể của lá giảm, bao gồm cả các thành phần lipid và hợp chất sinh học tự nhiên.

 

8. VITAMIN TRONG LÁ DÂU

Lá dâu cung cấp nhiều vitamin cần thiết cho quá trình trao đổi chất của tằm. Các nhóm thường được nhắc đến gồm vitamin nhóm B, vitamin C, tiền vitamin A và một số hợp chất có hoạt tính sinh học khác.

Vitamin nhóm B tham gia vào nhiều phản ứng chuyển hóa năng lượng, protein và carbohydrate. Vitamin C và các hợp chất chống oxy hóa hỗ trợ cân bằng sinh lý, giúp cơ thể tằm chống chịu tốt hơn trước các yếu tố stress môi trường như nóng, ẩm, thay đổi thời tiết hoặc lá dâu kém.

Dù nhu cầu vitamin của tằm không được người nuôi nhìn thấy trực tiếp như nhu cầu lá dâu, nhưng khi lá dâu kém chất lượng, để lâu, héo, dập, phơi nắng hoặc bảo quản sai, hàm lượng vitamin và hoạt tính sinh học có thể giảm. Điều này làm tằm ăn vào vẫn có khối lượng lá, nhưng giá trị dinh dưỡng thực tế thấp hơn.

 

9. KHOÁNG CHẤT TRONG LÁ DÂU

Khoáng chất trong lá dâu gồm các nguyên tố như canxi, kali, magie, photpho, sắt, kẽm, mangan, đồng và nhiều vi lượng khác. Những khoáng này tham gia vào cấu trúc mô, cân bằng ion, hoạt động enzyme, dẫn truyền thần kinh, co cơ, bài tiết và nhiều phản ứng sinh hóa trong cơ thể tằm.

Canxi và magie liên quan đến hoạt động tế bào, cơ và enzyme. Kali liên quan đến cân bằng ion và nước. Sắt, kẽm, đồng, mangan tham gia vào nhiều hệ enzyme và phản ứng chuyển hóa. Dù nhu cầu mỗi loại khoáng không giống nhau, thiếu hoặc mất cân đối khoáng đều có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tằm.

Chất lượng khoáng trong lá dâu phụ thuộc lớn vào đất, phân bón, pH đất, khả năng hấp thu của cây, tuổi lá và tình trạng sinh trưởng của vườn dâu. Vì vậy, chăm sóc vườn dâu tốt chính là chăm sóc dinh dưỡng cho tằm từ gốc.

 

10. CHẤT XƠ TRONG LÁ DÂU – CẦN CÓ NHƯNG KHÔNG ĐƯỢC QUÁ CAO

Chất xơ trong lá dâu gồm cellulose, hemicellulose, lignin và một số thành phần cấu trúc khác. Chất xơ tạo khung cho lá, ảnh hưởng đến độ dai, độ mềm, độ non – già và khả năng ăn của tằm.

Một lượng chất xơ phù hợp giúp cấu trúc lá ổn định và hỗ trợ quá trình di chuyển thức ăn trong ruột. Nhưng nếu lá quá già, quá dai, quá nhiều xơ, tằm nhỏ sẽ khó ăn, tằm lớn tiêu hóa nặng hơn và hiệu quả chuyển hóa có thể giảm.

Đối với tằm tuổi nhỏ, lá phải non, mềm, ít xơ, dễ cắt và dễ tiêu hóa. Đối với tằm tuổi lớn, lá có thể già hơn một chút nhưng vẫn phải sạch, tươi, không quá xơ, không dập úng và không nhiễm thuốc.

Vì vậy, trong nuôi tằm, chọn lá theo tuổi là rất quan trọng. Không thể dùng một loại lá cho mọi tuổi tằm mà không điều chỉnh.

 

11. CÁC HỢP CHẤT SINH HỌC TỰ NHIÊN TRONG LÁ DÂU

Ngoài nhóm dinh dưỡng cơ bản, lá dâu còn chứa nhiều hợp chất sinh học tự nhiên như polyphenol, flavonoid, alkaloid, acid hữu cơ và các chất bay hơi đặc trưng của lá. Những hợp chất này góp phần tạo mùi vị, khả năng hấp dẫn tằm ăn và một phần tác động đến trạng thái sinh lý của tằm.

Tằm dâu có sự thích nghi rất sâu với lá dâu. Mùi lá dâu, độ non, độ tươi và trạng thái sinh lý của lá đều ảnh hưởng đến sức ăn. Lá dâu tươi, sạch, không có mùi lạ thường kích thích tằm ăn tốt hơn. Ngược lại, lá bị dập, ủ nóng, nhiễm thuốc, nhiễm khói, nhiễm mùi hóa chất hoặc để quá lâu có thể làm tằm giảm ăn.

Điều này giải thích vì sao trong nuôi tằm, bảo quản lá dâu sau khi hái cũng quan trọng không kém việc trồng dâu. Lá hái về phải giữ mát, thoáng, tránh nắng trực tiếp, tránh ủ nóng, tránh dính nước mưa và tránh nhiễm mùi hóa chất.

 

12. LÁ DÂU BIẾN THÀNH CƠ THỂ TẰM VÀ KÉN NHƯ THẾ NÀO?

Khi tằm ăn lá dâu, lá được cắn nhỏ bằng hàm, đi vào ống tiêu hóa, sau đó được tiêu hóa và hấp thu chủ yếu ở ruột giữa. Protein được phân giải thành axit amin, carbohydrate dễ tiêu hóa được chuyển thành nguồn năng lượng, lipid được sử dụng cho màng tế bào và chuyển hóa, khoáng – vitamin tham gia vào các phản ứng sinh hóa.

Dinh dưỡng hấp thu đi vào hemolymph, rồi được phân phối đến các mô. Một phần dùng để xây dựng cơ thể, một phần dự trữ ở mô mỡ, một phần dùng cho hoạt động sống, và ở tuổi 5, một phần rất lớn được chuyển hướng vào tuyến tơ.

Tuyến tơ dùng nguồn axit amin và năng lượng từ lá dâu để tổng hợp protein tơ. Khi tằm chín, protein tơ được đùn qua lỗ nhả tơ, đông đặc ngoài không khí và tạo thành kén. Như vậy, về bản chất, kén tằm là kết quả cuối cùng của quá trình chuyển hóa lá dâu thành protein tơ.

Nói cách khác: lá dâu là đầu vào, ruột tằm là nơi xử lý, hemolymph và mô mỡ là hệ vận chuyển – dự trữ, tuyến tơ là nhà máy tổng hợp, còn kén là sản phẩm cuối cùng.

 

13. LÁ DÂU TỐT CHO TẰM CẦN ĐẠT NHỮNG TIÊU CHUẨN GÌ?

Lá dâu tốt cho tằm phải tươi, sạch, phù hợp tuổi tằm, không dập úng, không héo khô, không nhiễm thuốc bảo vệ thực vật, không nhiễm khói, không nhiễm mùi hóa chất và không bị bệnh lá nặng.

Tằm tuổi nhỏ cần lá non, mềm, dễ ăn, ít xơ. Tằm tuổi lớn cần lượng lá nhiều hơn, lá có thể trưởng thành hơn nhưng vẫn phải tươi và sạch. Tằm tuổi 5 cần lá đủ dinh dưỡng, không quá già, không quá héo, vì đây là giai đoạn ăn rỗi và phát triển tuyến tơ mạnh nhất.

Một lá dâu nhìn xanh chưa chắc đã tốt. Lá tốt phải có độ mềm phù hợp, mùi tự nhiên, không dập nóng, không bị ủ, không tồn dư thuốc và được thu hái đúng thời điểm. Lá sau mưa, lá còn đọng sương hoặc lá rửa chưa ráo cần được xử lý cẩn thận trước khi cho ăn để tránh làm giường tằm ẩm.

 

14. NHỮNG YẾU TỐ LÀM GIẢM DINH DƯỠNG LÁ DÂU

Dinh dưỡng lá dâu có thể giảm do nhiều nguyên nhân. Vườn dâu thiếu phân, thiếu nước, đất chai, pH không phù hợp, sâu bệnh, thu hái sai tuổi lá hoặc chăm sóc không cân đối đều có thể làm chất lượng lá giảm.

Sau khi hái, nếu lá bị phơi nắng, để quá lâu, ủ nóng trong bao, dính nước mưa, dập nát hoặc đặt gần hóa chất, chất lượng lá tiếp tục giảm. Lá héo làm giảm nước và độ ngon miệng. Lá ủ nóng làm tăng nguy cơ biến chất, nhiễm vi sinh và có mùi lạ. Lá nhiễm thuốc có thể gây ngộ độc hoặc làm tằm giảm ăn.

Vì vậy, quản lý dinh dưỡng cho tằm phải bắt đầu từ vườn dâu, sau đó đến thu hái, vận chuyển, bảo quản và cho ăn. Không thể chỉ xử lý trong nhà tằm nếu chất lượng lá đầu vào đã kém.

 

15. LIÊN HỆ GIỮA LÁ DÂU, TĂNG TRƯỞNG VÀ NĂNG SUẤT KÉN

Lá dâu tốt giúp tằm ăn khỏe, tiêu hóa tốt, lớn nhanh và đồng đều. Đàn tằm đồng đều sẽ ngủ đều, dậy đều, ăn rỗi đều, chín đều và lên né thuận lợi hơn. Đây là nền tảng quan trọng để tăng năng suất kén.

Ở tuổi 4–5, nếu lá dâu đủ dinh dưỡng, tuyến tơ phát triển tốt hơn, tằm có thể tạo kén nặng hơn và vỏ kén tốt hơn. Ngược lại, nếu lá dâu thiếu dinh dưỡng, tằm vẫn có thể sống nhưng thân nhỏ, sức ăn kém, không đồng đều, tuyến tơ phát triển không tối ưu và kén có thể nhẹ hơn.

Trong trường hợp lá dâu kém dinh dưỡng do thời tiết, mùa mưa, cây dâu suy, lá già hoặc đàn tằm tuổi 4–5 cần hỗ trợ thêm thể trạng, người nuôi có thể tham khảo Dinh dưỡng bổ sung cho tằm tuổi 4–5 Grown Super. Sản phẩm chỉ nên xem là giải pháp hỗ trợ, không thay thế cho lá dâu tốt và quy trình nuôi đúng.

 

16. NHỮNG HIỂU LẦM THƯỜNG GẶP VỀ DINH DƯỠNG LÁ DÂU

Hiểu lầm thứ nhất là cho rằng lá dâu chỉ cần xanh là tốt. Thực tế, lá xanh nhưng quá già, quá dai, thiếu nước, thiếu đạm, nhiễm thuốc hoặc bị ủ nóng vẫn có thể làm tằm ăn kém.

Hiểu lầm thứ hai là cho rằng cellulose trong lá là nguồn năng lượng chính của tằm. Thực tế, cellulose chủ yếu là chất xơ cấu trúc. Tằm cần carbohydrate dễ tiêu hóa và đường hòa tan hơn là lá quá nhiều xơ.

Hiểu lầm thứ ba là cho rằng tằm lớn ăn lá nào cũng được. Tuổi 5 ăn nhiều nhưng vẫn cần lá sạch, tươi, đủ dinh dưỡng và không quá héo. Nếu cho ăn lá kém ở tuổi 5, tuyến tơ và kén có thể bị ảnh hưởng rõ.

Hiểu lầm thứ tư là nghĩ rằng có thể dùng sản phẩm bổ sung để thay thế lá dâu. Thực tế, mọi sản phẩm hỗ trợ chỉ có ý nghĩa bổ sung trong những tình huống nhất định. Lá dâu vẫn là nền tảng chính của toàn bộ quá trình nuôi tằm.

 

TÓM TẮT BÀI VIẾT

Lá dâu cung cấp dinh dưỡng cho tằm thông qua nhiều nhóm chất: nước, protein, axit amin, carbohydrate dễ tiêu hóa, lipid, vitamin, khoáng chất, chất xơ và các hợp chất sinh học tự nhiên. Trong đó, protein và axit amin đặc biệt quan trọng cho tăng trưởng cơ thể, phát triển tuyến tơ và tạo kén.

Carbohydrate trong lá dâu cung cấp năng lượng, nhưng cần phân biệt đường hòa tan và carbohydrate dễ tiêu hóa với cellulose, hemicellulose. Cellulose và hemicellulose chủ yếu là chất xơ cấu trúc, không nên xem là nguồn năng lượng chính của tằm. Lá quá già, quá xơ có thể làm tằm khó ăn và tiêu hóa kém.

Chất lượng lá dâu quyết định trực tiếp sức ăn, tiêu hóa, độ đồng đều, sức khỏe tằm, phát triển tuyến tơ và năng suất kén. Vì vậy, nuôi tằm hiệu quả phải bắt đầu từ vườn dâu tốt, lá dâu sạch, phù hợp từng tuổi tằm và quy trình chăm sóc đúng kỹ thuật.

 

 

BÀI VIẾT VÀ SẢN PHẨM LIÊN QUAN

Người đọc có thể tham khảo thêm các bài viết liên quan trên website Tây Nguyên Silk:

Chương 6. Hệ tiêu hóa tổng quát ở tằm dâu

Chương 8. Hệ vi sinh đường ruột và sinh thái vi sinh ở tằm dâu

Chương 10. Mô mỡ và chuyển hóa trung tâm ở tằm dâu

Chương 11. Hệ tuyến tơ và sinh học protein tơ ở tằm dâu

Các giai đoạn phát triển của tằm dâu

Nhiệt độ và độ ẩm theo tuổi tằm

Vì sao tằm nhỏ cần nhiệt độ và độ ẩm cao hơn tằm lớn?

Cách nhận biết tằm chín

Sản phẩm và nhóm giải pháp kỹ thuật liên quan:

Dinh dưỡng bổ sung cho tằm tuổi 4–5 Grown Super: hỗ trợ dinh dưỡng, thể trạng, sức đề kháng và quá trình phát triển tuyến tơ trong giai đoạn tằm lớn, đặc biệt khi lá dâu kém dinh dưỡng hoặc đàn tằm phát triển chậm.

Nano Silver 500ppm – dung dịch sát trùng khi đang nuôi tằm: hỗ trợ giảm áp lực vi khuẩn, nấm và mầm bệnh trong nhà tằm khi sử dụng đúng hướng dẫn, không phun lên lá dâu cho tằm ăn.

Tây Nguyên Silk Nuôi Tằm: nhóm sản phẩm, dụng cụ, vật tư và giải pháp kỹ thuật phục vụ nuôi tằm hiện đại.

 

TÂY NGUYÊN SILK – ĐỒNG HÀNH CÙNG NUÔI TẰM KHOA HỌC

Tây Nguyên Silk xây dựng hệ thống kiến thức nuôi tằm dựa trên nền tảng sinh học, sinh lý học và thực tiễn sản xuất tại Việt Nam. Trong nghề nuôi tằm, lá dâu không chỉ là thức ăn, mà là nguồn nguyên liệu sinh học để tằm tạo cơ thể, tạo tuyến tơ và tạo kén.

Muốn nâng năng suất kén, người nuôi không thể chỉ nhìn vào thuốc, men hay sản phẩm bổ sung. Gốc rễ vẫn là vườn dâu khỏe, lá dâu sạch, dinh dưỡng cân đối, thu hái đúng tuổi lá, bảo quản đúng cách và cho tằm ăn phù hợp với từng giai đoạn phát triển.

 

THÔNG TIN KẾT NỐI – CHUYỂN GIAO KỸ THUẬT

Nếu bạn đang nuôi tằm, hoặc muốn tìm hiểu sâu và chuẩn hóa kiến thức – kỹ thuật – quy trình ngành dâu tằm tơ, vui lòng liên hệ:

Tây Nguyên Silk – Tư vấn kỹ thuật nuôi tằm hiện đại – miễn phí
Hotline/Zalo/Whatsapp/Viber/Wechat: (+84) 971.048.948
Email: taynguyensilk.vn@gmail.com
Facebook: www.facebook.com/TayNguyenSilk
YouTube: www.youtube.com/TayNguyenSilk
Website: https://taynguyensilk.vn/