MÙA NÀO NGHỀ TẰM DỄ PHÁT SINH BỆNH NHẤT?

MÙA NÀO NGHỀ TẰM DỄ PHÁT SINH BỆNH NHẤT?

 

Trong nghề nuôi tằm, bệnh không chỉ xuất hiện do giống, lá dâu hay vệ sinh nhà tằm mà còn chịu ảnh hưởng rất lớn từ mùa vụ và thời tiết. Những giai đoạn nắng nóng kéo dài, mưa ẩm nhiều, giao mùa hoặc nhiệt độ – độ ẩm thay đổi thất thường thường là thời điểm đàn tằm dễ stress, giảm sức ăn, rối loạn tiêu hóa và phát sinh bệnh mạnh hơn.

 

 

MÙA MƯA ẨM LÀ GIAI ĐOẠN RẤT DỄ PHÁT SINH BỆNH

Mùa mưa ẩm thường là một trong những giai đoạn dễ phát sinh bệnh nhất trong nghề nuôi tằm. Khi độ ẩm không khí cao, nền nhà lâu khô, lá dâu dễ ướt, phân tằm và lá thừa phân hủy nhanh hơn, microbiome trong nhà tằm dễ chuyển theo hướng bất lợi. Đây là điều kiện thuận lợi cho nấm, vi khuẩn và các bệnh cơ hội phát triển mạnh hơn.

Trong mùa mưa, nếu nhà tằm thông gió kém, thiếu ánh sáng khuếch tán, khu chứa lá dâu ẩm hoặc rác thải không được đưa ra kịp thời thì đàn tằm rất dễ bị stress, ăn yếu, phân xấu, mềm thân và phát sinh bệnh ở tuổi 4–5.

 

MÙA NẮNG NÓNG KÉO DÀI CŨNG RẤT NGUY HIỂM

Nhiều người nghĩ mùa mưa mới dễ bệnh, nhưng mùa nắng nóng kéo dài cũng là giai đoạn rất nguy hiểm. Khi nhiệt độ trong nhà tằm tăng cao, con tằm dễ bị stress nhiệt, mất nước, giảm sức ăn và suy giảm sức đề kháng. Nếu nhà tằm lại bí khí, mật độ nuôi cao hoặc thông gió không tốt thì CO₂, ammonia, hơi ẩm và khí sinh học sẽ tích tụ nhanh hơn.

Trong giai đoạn nắng nóng, tằm thường dễ bò nhiều, ăn không đều, lớn chậm, thân mềm và dễ bùng phát bệnh nếu gặp thêm lá dâu kém chất lượng hoặc thay đổi thời tiết đột ngột.

 

GIAO MÙA LÀ THỜI ĐIỂM DỄ LÀM TẰM STRESS

Giao mùa thường là thời điểm rất khó nuôi vì nhiệt độ và độ ẩm thay đổi thất thường. Có ngày nóng, có ngày lạnh, ban ngày oi bức nhưng ban đêm lại giảm nhiệt nhanh, hoặc mưa nắng thay đổi liên tục trong cùng một ngày. Những biến động này làm đàn tằm phải liên tục thích nghi và dễ rơi vào trạng thái stress sinh lý.

Khi tằm bị stress kéo dài, sức ăn giảm, lột xác không đều, độ đồng đều kém và khả năng chống chịu bệnh cũng giảm theo. Vì vậy, nhiều lứa tằm nhìn ban đầu vẫn ổn nhưng sau vài ngày thời tiết biến động mạnh lại bắt đầu phát sinh tằm còi, tằm yếu hoặc bệnh rải rác.

 

MÙA LÁ DÂU KÉM CHẤT LƯỢNG CŨNG LÀ MÙA DỄ BỆNH

Bệnh tằm không chỉ phụ thuộc vào không khí trong nhà nuôi mà còn liên quan rất lớn tới chất lượng lá dâu. Vào mùa mưa, lá dâu dễ dư nước, mềm yếu, dính đất, nhiễm nấm hoặc khó bảo quản. Vào mùa nắng hạn, lá dâu có thể già nhanh, thiếu nước, giảm độ mềm, giảm chất lượng dinh dưỡng hoặc bị stress sinh lý của cây.

Khi lá dâu không ổn định, hệ tiêu hóa của tằm bị ảnh hưởng trực tiếp. Đàn tằm có thể vẫn ăn nhưng tiêu hóa kém, phân xấu, chậm lớn và dễ phát sinh bệnh đường ruột. Vì vậy, mùa nào lá dâu xuống chất lượng thì mùa đó nguy cơ bệnh tằm cũng tăng lên rõ rệt.

 

TUỔI 4 – TUỔI 5 LÀ GIAI ĐOẠN DỄ BÙNG BỆNH TRONG MÙA XẤU

Dù bệnh có thể bắt đầu âm thầm từ các tuổi trước, nhưng cuối tuổi 4 và tuổi 5 thường là giai đoạn bệnh thể hiện rõ nhất. Lúc này tằm ăn mạnh, thải phân nhiều, nhu cầu oxy cao, mật độ sinh khối lớn và môi trường nhà tằm xuống rất nhanh nếu không được kiểm soát tốt.

Trong mùa mưa ẩm, nắng nóng hoặc giao mùa, giai đoạn tuổi 4–5 càng cần được theo dõi sát về nhiệt độ, độ ẩm, thông gió, chất lượng lá dâu, mật độ nuôi và dấu hiệu bệnh sớm. Nếu chủ quan ở giai đoạn này, thiệt hại thường xảy ra rất nhanh và ảnh hưởng trực tiếp tới tỷ lệ lên né, tỷ lệ làm kén và chất lượng kén.

 

MÙA DỄ BỆNH NHẤT KHÔNG GIỐNG NHAU Ở MỌI VÙNG

Không thể nói một mùa duy nhất luôn nguy hiểm nhất cho tất cả các vùng nuôi tằm, vì mỗi địa phương có khí hậu, kiểu nhà tằm, nguồn lá dâu và cách vận hành khác nhau. Với vùng mưa ẩm nhiều, mùa mưa thường là giai đoạn áp lực bệnh cao. Với vùng nắng nóng, nhà tằm mái tôn hoặc thông gió kém, mùa nóng lại có thể là thời điểm rủi ro lớn nhất. Với những nơi thời tiết thay đổi nhanh giữa ngày và đêm, giai đoạn giao mùa thường là thời điểm khó kiểm soát nhất.

Điều quan trọng là người nuôi phải hiểu mùa rủi ro của chính vùng mình, không chỉ dựa vào kinh nghiệm chung.

 

LỜI KẾT

Nghề tằm dễ phát sinh bệnh nhất vào những giai đoạn môi trường biến động mạnh như mùa mưa ẩm, mùa nắng nóng kéo dài và thời điểm giao mùa. Đây là các thời kỳ nhiệt độ, độ ẩm, chất lượng không khí, microbiome nhà tằm và chất lượng lá dâu dễ mất ổn định.

Trong nghề nuôi tằm hiện đại, muốn giảm bệnh theo mùa cần kiểm soát tốt thông gió, độ ẩm, nhiệt độ, chất lượng lá dâu, mật độ nuôi, vệ sinh, rác thải và biosecurity. Bệnh tằm không chỉ là chuyện của mầm bệnh, mà là kết quả của cả hệ thống môi trường và vận hành trong từng mùa vụ.

 

THÔNG TIN LIÊN LẠC

Nếu bạn đang quan tâm tới các sản phẩm của Tây Nguyên Silk và ngành nghề dâu tằm tơ tại Việt Nam, cần tư vấn kỹ thuật nuôi tằm, trồng dâu, quy trình vận hành hoặc định hướng phát triển mô hình dâu tằm tơ:

Hotline/Zalo/Whatsapp/Viber/Wechat: (+84) 971.048.948

Email: taynguyensilk.vn@gmail.com

Facebook: www.facebook.com/TayNguyenSilk

YouTube: www.youtube.com/TayNguyenSilk

Website: https://taynguyensilk.vn/