LƯỢNG LÁ DÂU CẦN THIẾT CHO 1 HỘP TẰM 25.000–30.000 CON

LƯỢNG LÁ DÂU CẦN THIẾT CHO 1 HỘP TẰM 25.000–30.000 CON

Trong nuôi tằm, chuẩn bị đủ lá dâu là điều kiện bắt buộc trước khi vào lứa nuôi. Với 1 hộp tằm khoảng 25.000–30.000 con, nếu nuôi tốt có thể đạt năng suất khoảng 45–50 kg kén tươi. Để đạt mức năng suất này, người nuôi cần tính trước lượng lá dâu theo từng tuổi tằm, đặc biệt là tuổi 4 và tuổi 5 – giai đoạn tằm ăn mạnh nhất và quyết định trực tiếp tới sản lượng kén.

 

1. Vì sao phải tính trước lượng lá dâu trước khi nuôi tằm?

Trong nghề nuôi tằm, lá dâu là yếu tố đầu vào quan trọng nhất. Tằm ăn hoàn toàn bằng lá dâu tươi, vì vậy nếu thiếu lá ở giữa lứa, đặc biệt là tuổi 4–5, tằm sẽ giảm ăn, chậm lớn, không đồng đều, tuyến tơ phát triển kém và năng suất kén giảm rõ rệt.

Ngược lại, nếu chuẩn bị lá quá dư nhưng bảo quản không tốt, lá dễ bị héo, nóng, lên men hoặc hư hỏng, gây lãng phí và thậm chí ảnh hưởng xấu đến sức khỏe tằm. Vì vậy, người nuôi cần tính lượng lá dâu tương đối chính xác theo số lượng tằm, mục tiêu năng suất và điều kiện thực tế của vườn dâu.

Với 1 hộp tằm khoảng 25.000–30.000 con, nếu quản lý tốt, năng suất có thể đạt khoảng 45–50 kg kén tươi. Đây là mức năng suất khá phổ biến trong các mô hình nuôi tốt, nhưng để đạt được cần chuẩn bị đủ lượng lá dâu sạch, đúng độ tuổi lá và ổn định trong suốt lứa nuôi.

 

2. 1 hộp tằm 25.000–30.000 con cần bao nhiêu lá dâu?

Theo cách tính thực tế trong sản xuất, có thể lấy tỷ lệ tham khảo khoảng 13 kg lá dâu tươi cho 1 kg kén tươi. Tỷ lệ này có thể thay đổi tùy giống tằm, chất lượng lá, kỹ thuật nuôi, thời tiết, mật độ nuôi và tỷ lệ hao hụt, nhưng là mốc dễ dùng để tính nhanh.

Nếu năng suất mục tiêu là 45–50 kg kén tươi, lượng lá dâu cần chuẩn bị sẽ khoảng:

• 45 kg kén × 13 kg lá = khoảng 585 kg lá dâu tươi

• 50 kg kén × 13 kg lá = khoảng 650 kg lá dâu tươi

Như vậy, với 1 hộp tằm 25.000–30.000 con, người nuôi nên chuẩn bị khoảng 585–650 kg lá dâu tươi cho cả lứa. Để an toàn hơn, nhất là trong mùa mưa, mùa nắng nóng hoặc khi nguồn lá không thật ổn định, có thể dự phòng thêm khoảng 5–10%.

Mức dự phòng hợp lý có thể là khoảng 650–700 kg lá dâu tươi/hộp, nhưng không nên dự trữ quá nhiều trong một lần nếu không có điều kiện bảo quản tốt.

 

3. Lượng lá dâu phân bổ theo từng tuổi tằm

Tằm không ăn đều nhau trong suốt vòng đời. Tuổi nhỏ ăn rất ít, còn tuổi 4 và tuổi 5 tiêu thụ phần lớn lượng lá dâu của cả lứa. Đây là điểm người mới nuôi rất dễ tính sai.

Có thể tham khảo phân bổ như sau cho tổng lượng lá khoảng 600–650 kg/hộp:

Tuổi tằm	Tỷ lệ lá tiêu thụ ước tính	Lượng lá tham khảo
Tuổi 1	0,5–1%	3–6 kg
Tuổi 2	1–2%	6–13 kg
Tuổi 3	3–5%	18–32 kg
Tuổi 4	15–20%	90–130 kg
Tuổi 5	72–78%	430–500 kg
Tổng cộng	100%	585–650 kg

Con số trên chỉ là mốc tham khảo để người nuôi chuẩn bị kế hoạch lá. Thực tế có thể thay đổi theo giống, khí hậu, sức ăn, tỷ lệ sống và cách nuôi.

Điểm quan trọng nhất là: tuổi 5 là giai đoạn tiêu thụ lá nhiều nhất, thường chiếm hơn 70% tổng lượng lá của cả lứa. Vì vậy, nếu vườn dâu không đủ lá ở giai đoạn này, năng suất kén sẽ bị ảnh hưởng rất mạnh.

 

4. Tuổi 1–3: cần ít lá nhưng phải chọn đúng lá

Ở tuổi 1–3, tằm ăn chưa nhiều nhưng đây là giai đoạn rất quan trọng để tạo nền sức khỏe ban đầu. Lá dâu cho tằm nhỏ phải là lá non vừa, mềm, sạch, không dính nước mưa, không tồn dư thuốc và được cắt nhỏ phù hợp với kích thước tằm.

Không nên vì tằm nhỏ ăn ít mà xem nhẹ chất lượng lá. Nếu tằm con ăn lá quá già, quá ướt, quá non nước hoặc có vấn đề về vệ sinh, tằm sẽ dễ rối loạn tiêu hóa, phát triển không đều và yếu dần ở các tuổi sau.

Giai đoạn này cần ưu tiên:

• Lá non mềm, sạch

• Cắt nhỏ, rải đều

• Không cho ăn quá dư

• Giữ nong khô

• Theo dõi tằm sau mỗi bữa ăn

Một đàn tằm đồng đều từ tuổi nhỏ sẽ dễ chăm hơn rất nhiều khi bước sang tuổi lớn.

 

5. Tuổi 4–5: giai đoạn quyết định lượng lá và năng suất kén

Tuổi 4 và tuổi 5 là giai đoạn tằm ăn mạnh nhất, lớn nhanh nhất và tuyến tơ phát triển mạnh nhất. Đây cũng là giai đoạn quyết định phần lớn năng suất kén.

Ở giai đoạn này, tằm cần lá dâu bánh tẻ, đủ dinh dưỡng, không quá non, không quá già, không dập nát, không lên men và không tồn dư thuốc bảo vệ thực vật. Nếu cho ăn lá quá non, tằm dễ rối loạn tiêu hóa; nếu lá quá già, tằm ăn kém, khó tiêu và hấp thu dinh dưỡng kém.

Đặc biệt tuổi 5 cần lượng lá rất lớn. Nếu thiếu lá trong tuổi 5, tằm có thể:

• Ăn không đủ sức

• Chậm chín

• Tuyến tơ phát triển kém

• Kén nhỏ

• Kén mỏng

• Tỷ lệ kén đẹp giảm

Vì vậy, trước khi vào tuổi 4–5, người nuôi phải kiểm tra lại nguồn lá dâu, lịch hái lá, khả năng dự phòng và điều kiện bảo quản.

 

6. Không nên chỉ tính đủ lá, mà phải tính lá sạch và lá đúng tuổi

Trong nuôi tằm, đủ lá chưa chắc đã thành công. Lá dâu phải đạt các yêu cầu cơ bản:

• Sạch, không tồn dư thuốc bảo vệ thực vật

• Không dính nước mưa hoặc phải để ráo trước khi cho ăn

• Không bị nóng trong bao

• Không lên men, không có mùi chua

• Không héo quá mức

• Không quá non hoặc quá già so với tuổi tằm

• Không dính đất, phân, hóa chất hoặc nước bẩn

Nhiều lứa tằm thất bại không phải vì thiếu lá mà vì lá không an toàn. Đặc biệt, tằm rất nhạy với thuốc trừ sâu, thuốc cỏ, phân bón lá và các hóa chất tồn dư. Một lượng tồn dư rất nhỏ trên lá cũng có thể làm tằm giảm ăn, ngộ độc hoặc chết hàng loạt.

 

7. Có nên dự trữ lá dâu không?

Có thể dự trữ lá dâu trong thời gian ngắn, nhưng phải bảo quản đúng cách. Lá dâu sau khi hái vẫn tiếp tục hô hấp, mất nước và sinh nhiệt nếu bị chất đống quá dày. Nếu bảo quản sai, lá có thể bị nóng, dập, lên men và gây hại cho tằm.

Nguyên tắc bảo quản lá dâu:

• Hái vào sáng sớm hoặc chiều mát

• Để nơi râm mát, sạch, thoáng

• Không chất đống quá cao

• Không nhét trong bao nylon kín

• Không để ngoài nắng

• Không để lá bị ướt lâu

• Dùng càng sớm càng tốt

Trong điều kiện nóng, nên sử dụng lá trong vòng 12–24 giờ. Trong điều kiện mát và bảo quản tốt, có thể giữ lâu hơn, nhưng chất lượng vẫn giảm dần theo thời gian.

 

8. Cần bao nhiêu diện tích dâu để nuôi 1 hộp tằm?

Diện tích dâu cần thiết phụ thuộc vào năng suất lá của vườn, tuổi cây, giống dâu, mật độ trồng, chế độ phân bón, nước tưới và thời điểm thu hái. Vì vậy không thể đưa ra một con số cố định cho mọi vùng.

Tuy nhiên, người nuôi nên tính theo nguyên tắc: mỗi hộp tằm 25.000–30.000 con cần khoảng 585–650 kg lá tươi cho cả lứa. Từ đó đối chiếu với năng suất lá thực tế của vườn dâu để xác định số hộp tằm có thể nuôi an toàn.

Không nên nuôi vượt quá khả năng cung cấp lá của vườn. Khi thiếu lá, người nuôi thường phải mua lá ngoài, dùng lá không đúng tuổi hoặc lá không kiểm soát được thuốc, từ đó làm tăng rủi ro cho cả lứa tằm.

 

9. Sai lầm thường gặp khi tính lượng lá dâu

Một số sai lầm phổ biến gồm:

• Chỉ tính tổng lượng lá mà không tính cao điểm tuổi 5

• Không dự phòng lá khi mưa hoặc nắng nóng

• Nuôi nhiều hộp hơn khả năng vườn dâu

• Dùng lá quá non cho tằm lớn

• Dùng lá già cho tằm con

• Bảo quản lá sai làm lá nóng, lên men

• Mua lá ngoài không kiểm soát tồn dư thuốc

• Không theo dõi lượng ăn thực tế từng ngày

Trong đó, sai lầm nguy hiểm nhất là thiếu lá ở tuổi 5, vì đây là giai đoạn quyết định kén. Nếu

 

Lời kết

Với 1 hộp tằm khoảng 25.000–30.000 con, nếu mục tiêu năng suất là 45–50 kg kén tươi, lượng lá dâu cần chuẩn bị thường khoảng 585–650 kg lá dâu tươi cho cả lứa. Để an toàn, có thể chuẩn bị kế hoạch dự phòng khoảng 650–700 kg lá, tùy điều kiện thời tiết và khả năng bảo quản.

Trong tổng lượng lá này, tuổi 4–5 chiếm phần lớn, đặc biệt tuổi 5 có thể tiêu thụ hơn 70% lượng lá của cả lứa. Vì vậy, người nuôi cần chuẩn bị nguồn lá ổn định trước khi vào giai đoạn ăn mạnh.

Nuôi tằm hiệu quả không chỉ là có đủ lá, mà phải có lá sạch, đúng tuổi lá, đúng thời điểm và bảo quản đúng cách. Khi nguồn lá được chuẩn bị tốt, tằm sẽ ăn khỏe, lớn đều, ít bệnh và có nền tốt để cho năng suất kén ổn định.

 

Thông tin liên lạc

Nếu bạn đang quan tâm tới các sản phẩm của Tây Nguyên Silk và ngành nghề dâu tằm tơ tại Việt Nam, cần tư vấn kiến thức, kỹ thuật, quy trình chăm sóc cây dâu, nuôi tằm và phát triển mô hình dâu tằm tơ, vui lòng liên hệ:

Tây Nguyên Silk – Thành công khởi đầu từ tri thức

Hotline/Zalo/Whatsapp/Viber/Wechat: (+84) 971.048.948
Email: taynguyensilk.vn@gmail.com
Facebook: www.facebook.com/TayNguyenSilk
YouTube: www.youtube.com/TayNguyenSilk
Website: https://taynguyensilk.vn/