KỸ THUẬT NUÔI TẰM VÙNG MIỀN BẮC: GIẢI PHÁP GIẢM BỆNH, TĂNG NĂNG SUẤT, NÂNG CAO HIỆU QUẢ

KỸ THUẬT NUÔI TẰM VÙNG MIỀN BẮC: GIẢI PHÁP GIẢM BỆNH, TĂNG NĂNG SUẤT, NÂNG CAO HIỆU QUẢ

 

Nuôi tằm ở các tỉnh miền Bắc như Cao Bằng, Sơn La, Yên Bái, Bắc Kạn, Phú Thọ… có những đặc thù rất riêng so với nhiều vùng nuôi khác. Nhiệt độ thường thấp hơn, độ ẩm cao hơn, số giờ nắng ít hơn, nhất là vào những thời điểm giao mùa hoặc mùa mưa kéo dài. Chính những yếu tố này ảnh hưởng rất mạnh đến sức khỏe của tằm, chất lượng lá dâu, nền nuôi, tốc độ phát triển của mầm bệnh và hiệu quả chăn nuôi.

Từ thực tế đó, Tây Nguyên Silk xin chia sẻ một số góc nhìn kỹ thuật và giải pháp thực hành để bà con vùng miền Bắc có thể tham khảo, điều chỉnh phù hợp với điều kiện địa phương, từ đó góp phần tăng năng suất, giảm hao hụt và hạn chế bệnh tật trên tằm.

 

 

ĐẶC THÙ NUÔI TẰM Ở VÙNG MIỀN BẮC

Một số tỉnh miền Bắc có nghề trồng dâu nuôi tằm tương đối rõ nét như Cao Bằng, Sơn La, Yên Bái, Bắc Kạn, Phú Thọ… Đây là những khu vực có điều kiện khí hậu khá đặc biệt:

• Nhiệt độ thấp hơn nhiều vùng khác, nhất là về đêm

• Độ ẩm không khí cao

• Ít nắng, thiếu khô thoáng tự nhiên

• Lá dâu dễ giữ ẩm

• Nền chuồng, phân tằm và giường tằm dễ tích ẩm, sinh nhiệt và phát sinh nấm mốc

Chính vì vậy, nếu vẫn áp dụng máy móc cách nuôi giống như ở các vùng khô ráo, nắng nhiều thì hiệu quả thường không cao. Tằm rất dễ bị tiêu chảy, nấm bệnh, chậm lớn, ăn kém, lột xác không đồng đều và hao hụt nhiều hơn.

 

 

TÂY NGUYÊN SILK GÓP Ý MỘT SỐ GIẢI PHÁP THỰC TẾ

1. Ưu tiên nuôi sàn, nuôi nong thay cho nuôi nền

Đối với vùng có độ ẩm cao, nuôi sàn hoặc nuôi trên nong là giải pháp nên được ưu tiên hơn nuôi nền. Khi tằm được nuôi trên sàn hoặc nong, khả năng thoát ẩm tốt hơn, phân và khí nóng dưới giường tằm cũng ít tích tụ hơn, giúp môi trường nuôi ổn định hơn.

Ngược lại, nếu nuôi nền trong điều kiện lạnh ẩm kéo dài, nguy cơ tích tụ ẩm và sinh khí độc sẽ cao hơn. Tằm sống sát nền nên dễ bị ảnh hưởng bởi độ ẩm, nấm bệnh và nhiệt phát sinh từ phân.

Nếu vẫn phải nuôi nền, bà con nên cân nhắc chỉ nuôi vào mùa hè, khi thời tiết khô và ấm hơn. Đồng thời không nên lót bạc trên nền trong điều kiện lạnh ẩm, vì bạc dễ giữ ẩm, cản thoát hơi nước và làm môi trường giường tằm bí hơn.

 

 

2. Nên cắt cành thay vì hái lá

Nhiều nơi vẫn còn thói quen hái lá riêng lẻ để cho tằm ăn. Tuy nhiên, với điều kiện sản xuất hiện nay, cắt cành thường là giải pháp có lợi hơn về nhiều mặt.

Giường tằm cho ăn cành sẽ thoáng hơn, khô ráo hơn, giảm độ nén của giường, thay phân cũng dễ dàng và nhanh chóng, giảm nguy cơ sinh ra các bệnh về nấm mốc, vi khuẩn, virus trong giường tằm gây bệnh cho tằm.

Cắt cành giúp tiết kiệm thời gian và công lao động hơn so với hái từng lá. Ngoài ra, nếu tổ chức tốt việc cắt và vận chuyển, lá dâu giữ được độ tươi và chất lượng tốt hơn. Trong khi đó, hái lá thường làm tốn nhiều công, chi phí cao hơn, lá dễ dập nát hơn và tổng năng suất khai thác lá cũng không cao.

Không chỉ vậy, việc thao tác nhiều trong vườn và khâu thu gom lá kéo dài cũng có thể làm tăng nguy cơ nhiễm bẩn, ảnh hưởng đến sức khỏe của tằm và gián tiếp làm tăng nguy cơ lây lan bệnh.

Trong điều kiện vùng lạnh ẩm, mọi yếu tố làm giảm chất lượng lá hoặc tăng nguy cơ mang ẩm, mang mầm bệnh vào nhà nuôi đều nên được hạn chế. Vì vậy, cắt cành là hướng nên được ưu tiên để nâng cao hiệu quả tổng thể.

 

 

 

3. Hiểu đúng về vôi để dùng đúng cho tằm

Đây là một trong những vấn đề rất quan trọng nhưng thực tế nhiều nơi vẫn đang dùng chưa đúng. Không phải loại vôi nào cũng dùng được cho tằm.

 

Vôi nông nghiệp – CaCO3

Vôi nông nghiệp là loại vôi được nghiền từ đá vôi sau khai thác nhưng chưa nung, công thức hóa học là CaCO3. Loại này thường được dùng để cải tạo đất, nâng pH, xử lý chua phèn trong nông nghiệp.

Tuy nhiên, đối với nuôi tằm, loại vôi này không phù hợp vì tính sát trùng và khả năng hút ẩm kém. Nếu dùng trong giường tằm, hiệu quả khử khuẩn và kiểm soát ẩm không cao, khó đáp ứng yêu cầu thực tế của chuồng nuôi ở vùng ẩm lạnh.

 

Vôi sống – CaO

Vôi sống là loại vôi đã nung nhưng chưa tôi, công thức hóa học là CaO. Đây là loại tuyệt đối không nên dùng trong nuôi tằm.

Lý do là vì vôi sống khi gặp nước hoặc gặp ẩm sẽ sinh nhiệt rất mạnh. Trong điều kiện giường tằm vốn có độ ẩm từ lá dâu, phân tằm và môi trường không khí, việc dùng vôi sống có thể làm nóng cục bộ, gây bỏng da tằm, làm tằm bị stress, ảnh hưởng đến sức ăn và sức khỏe tổng thể.

Không chỉ vậy, khi giường tằm sinh nhiệt và ẩm, nguy cơ phát sinh nấm bệnh và khí độc như NH3 cũng tăng lên, khiến môi trường nuôi càng xấu hơn.

 

Vôi tôi – Ca(OH)2

Vôi tôi là vôi sống sau khi được cho nước vào để tôi thành vôi, công thức hóa học là Ca(OH)2. Đây mới là loại vôi phù hợp để dùng trong nuôi tằm.

Vôi tôi có khả năng hút ẩm tốt, có tính sát trùng tương đối tốt, không sinh nhiệt mạnh như vôi sống và an toàn hơn nhiều cho tằm nếu dùng đúng cách. Đây là loại vôi bà con nên kiểm tra và lựa chọn khi sử dụng trong nhà nuôi tằm.

 

Thời điểm rắc vôi cũng rất quan trọng

Thông thường nhiều nơi có thói quen rắc vôi vào bữa sáng trước khi cho tằm ăn. Tuy nhiên, với vùng lạnh ẩm và độ ẩm đêm cao, Tây Nguyên Silk đề xuất nên chuyển sang rắc vôi trước bữa ăn cuối cùng trong ngày, tức là trước bữa tối.

Cách này giúp vôi phát huy tác dụng hút ẩm tốt hơn trong suốt ban đêm, khi độ ẩm môi trường tăng cao nhất. Nếu rắc đúng thời điểm, giường tằm sẽ khô hơn, sạch hơn và hạn chế được áp lực bệnh tốt hơn.

 

 

 

4. Kiểm tra phân và thay phân thường xuyên

Phân tằm nếu để lâu sẽ không chỉ gây bẩn mà còn là nguồn sinh nhiệt, sinh ẩm và phát sinh nấm mốc. Trong điều kiện miền Bắc lạnh ẩm, việc để phân tích tụ trong thời gian dài là rất bất lợi.

Bà con nên kiểm tra phân thường xuyên, thay phân đúng thời điểm, không để lớp phân dày tích tụ dưới giường tằm. Một giường tằm sạch không chỉ giúp giảm bệnh mà còn giúp tằm ăn khỏe hơn, nghỉ tốt hơn và phát triển đồng đều hơn.

Đây là việc làm tưởng đơn giản nhưng lại có ảnh hưởng lớn đến hiệu quả cả lứa nuôi.

 

 

5. Buổi tối không nên đóng kín hoàn toàn nhà nuôi

Nhiều hộ do lo lạnh nên có xu hướng đóng kín toàn bộ cửa vào ban đêm. Tuy nhiên, trong vùng có độ ẩm cao, việc đóng kín quá mức lại dễ gây bí khí, tăng ẩm, làm không khí trong nhà nuôi nặng hơn và tạo điều kiện cho vi sinh vật bất lợi phát triển.

Buổi tối bà con nên chừa mở một vài cửa hoặc tạo các điểm thông thoáng phù hợp để không khí được lưu chuyển. Mục tiêu là giữ cho nhà nuôi thoáng nhưng không bị gió lùa trực tiếp vào tằm.

Thông thoáng hợp lý sẽ giúp giảm độ ẩm tích tụ, giảm khí độc và ổn định môi trường nuôi tốt hơn.

 

6. Điều chỉnh lượng lá theo thời điểm trong ngày

Ở vùng có nhiệt độ mát, độ ẩm cao, bà con nên lưu ý không cho ăn quá nhiều vào buổi tối. Ban đêm là thời điểm độ ẩm tăng mạnh, nếu lượng lá quá nhiều sẽ làm giường tằm ẩm hơn, lá nhanh xuống chất lượng, dễ nóng và dễ phát sinh nấm bệnh.

Thay vào đó, nên cho ăn nhiều hơn vào ban ngày, khi điều kiện thoát ẩm tốt hơn. Tuy nhiên, cũng cần lưu ý giảm ánh sáng mạnh chiếu trực tiếp trong ban ngày để tránh ảnh hưởng đến sinh lý tằm.

Điều chỉnh cách cho ăn như vậy sẽ giúp giảm áp lực ẩm vào ban đêm, giữ lá dâu chất lượng hơn và giúp tằm ăn hiệu quả hơn.

 

MỘT SỐ NGUYÊN TẮC QUAN TRỌNG CHO VÙNG LẠNH ẨM, ÍT NẮNG

Từ những phân tích trên, có thể rút ra một số nguyên tắc rất quan trọng khi nuôi tằm ở miền Bắc:

• Ưu tiên môi trường khô thoáng hơn là kín hoàn toàn

• Ưu tiên dùng đúng loại vôi hơn là dùng vôi theo thói quen

• Ưu tiên giảm ẩm vào ban đêm

• Ưu tiên thay phân thường xuyên để hạn chế sinh nhiệt và nấm mốc

• Ưu tiên nuôi sàn, nuôi nong trong điều kiện ẩm cao

• Ưu tiên cắt cành để giảm chi phí và ổn định chất lượng lá

Nếu bà con làm tốt các điểm này, hiệu quả nuôi tằm ở vùng miền Bắc hoàn toàn có thể được cải thiện rõ rệt.

 

TÓM TẮT

Nuôi tằm ở miền Bắc có những khó khăn riêng do đặc điểm khí hậu lạnh, ẩm và ít nắng. Tuy nhiên, nếu hiểu đúng bản chất của môi trường nuôi và điều chỉnh kỹ thuật phù hợp, bà con hoàn toàn có thể tăng hiệu quả, tăng năng suất và giảm bệnh trên tằm.

Tây Nguyên Silk hy vọng những chia sẻ trên sẽ góp thêm một góc nhìn thực tế để bà con tham khảo, cùng nhau giao lưu, học hỏi và nâng cao hiệu quả nghề nuôi tằm ở các tỉnh miền Bắc.

Xin chúc bà con chăn nuôi tốt, đạt năng suất cao và có những lứa tằm khỏe mạnh, ổn định.

 

THÔNG TIN LIÊN LẠC

Nếu bạn đang quan tâm tới các sản phẩm của Tây Nguyên Silk và ngành nghề dâu tằm tơ tại Việt Nam

Vui lòng liên hệ Tây Nguyên Silk – để được tư vấn và giao lưu!

Hotline/Zalo/Whatsapp/Viber/Wechat: (+84) 971.048.948
Email: taynguyensilk.vn@gmail.com
Facebook: www.facebook.com/TayNguyenSilk
YouTube: www.youtube.com/TayNguyenSilk
Website: https://taynguyensilk.vn/