KHOÁNG CHẤT ẢNH HƯỞNG THẾ NÀO ĐẾN SINH TRƯỞNG CỦA TẰM

KHOÁNG CHẤT ẢNH HƯỞNG THẾ NÀO ĐẾN SINH TRƯỞNG CỦA TẰM

 

Trong nuôi tằm, người nuôi thường chú trọng protein và năng lượng, trong khi khoáng chất lại bị xem nhẹ vì “ăn rất ít”. Tuy nhiên, về sinh lý, khoáng là yếu tố điều hoà: không trực tiếp tạo khối lượng, nhưng thiếu khoáng thì mọi quá trình sinh trưởng đều rối loạn.

 

  

 

 

 

1. KHOÁNG CHẤT LÀ GÌ ĐỐI VỚI TẰM DÂU?

Tằm dâu (Bombyx mori) không dự trữ khoáng nhiều như gia súc. Khoáng:

• Được hấp thu trực tiếp từ lá dâu

• Tham gia vào:

  • Điều hoà enzyme

  • Cân bằng pH ruột giữa

  • Dẫn truyền thần kinh

  • Lột xác và phát triển tuyến tơ

> Khoáng không tạo ra kén, nhưng quyết định khả năng tạo kén.

 

2. VAI TRÒ SINH LÝ CHUNG CỦA KHOÁNG CHẤT

Khoáng chất ảnh hưởng đến sinh trưởng của tằm thông qua 4 nhóm chức năng chính:

1. Hoạt hoá enzyme tiêu hoá

2. Ổn định ruột giữa pH kiềm

3. Tham gia cơ chế lột xác

4. Gián tiếp quyết định chất lượng kén

Chỉ cần thiếu nhẹ nhưng kéo dài, hậu quả sẽ biểu hiện rõ ở tuổi 4–5.

 

3. VAI TRÒ CỤ THỂ CỦA MỘT SỐ KHOÁNG QUAN TRỌNG

3.1. Canxi (Ca) – Khoáng của lột xác và thần kinh

• Tham gia:

  • Co giãn cơ

  • Dẫn truyền xung thần kinh

  • Quá trình lột xác

• Thiếu Ca:

  • Lột xác chậm

  • Kẹt xác

  • Tằm yếu, di chuyển kém

> Ca không làm tằm to hơn, nhưng thiếu Ca thì tằm không lớn được.

 

3.2. Magie (Mg) – Ổn định enzyme và chuyển hoá năng lượng

• Mg là đồng yếu tố của nhiều enzyme tiêu hoá

• Giúp:

  • Chuyển hoá carbohydrate thành năng lượng

  • Ổn định hoạt động ruột giữa

Thiếu Mg:

• Tằm ăn nhưng tăng trọng kém

• Dễ rối loạn tiêu hoá nhẹ kéo dài

 

3.3. Kali (K) – Cân bằng nước và sinh lý tế bào

• Điều hoà:

  • Áp suất thẩm thấu

  • Trao đổi ion trong tế bào

• Thiếu K:

  • Tằm chậm lớn

  • Dễ mệt ở tuổi 5

  • Ăn kém khi nhiệt độ cao

 

3.4. Phospho (P) – Chuyển hoá và phát triển mô

• Tham gia:

  • Hình thành ATP (năng lượng)

  • Phát triển mô và tuyến tơ

Thiếu P:

• Tằm tăng trọng chậm

• Tuyến tơ phát triển kém

• Kén nhỏ dù đủ protein

 

3.5. Vi lượng (Zn, Fe, Mn…)

• Tham gia:

  • Hoạt hoá enzyme

  • Miễn dịch bẩm sinh

• Thiếu vi lượng:

  • Tằm dễ nhiễm bệnh

  • Sức đề kháng ruột giữa giảm

> Thiếu vi lượng thường không chết ngay, nhưng gây hao hụt rải rác và kén xấu.

 

4. KHOÁNG ẢNH HƯỞNG THẾ NÀO ĐẾN TĂNG TRỌNG?

Khoáng không cung cấp năng lượng, nhưng:

• Giúp enzyme hoạt động hiệu quả

• Giúp carbohydrate và protein được chuyển hoá đúng

Khi thiếu khoáng:

• Tằm ăn nhiều nhưng lớn chậm

• Hiệu suất lá dâu → kén giảm

• Lượng lá / kg kén tăng cao

> Nhiều trường hợp “ăn đủ lá mà kén nhẹ” bắt nguồn từ thiếu khoáng.

 

5. KHOÁNG VÀ CHẤT LƯỢNG KÉN

Khoáng ảnh hưởng gián tiếp đến:

• Sự phát triển tuyến tơ

• Quá trình tổng hợp fibroin & sericin

• Độ ổn định sinh lý trước quay kén

Thiếu khoáng ở tuổi 4–5:

• Tuyến tơ nhỏ

• Kén nhẹ

• Sợi ngắn, độ bền kém

 

6. VÌ SAO TẰM DỄ THIẾU KHOÁNG TRONG THỰC TẾ?

Nguyên nhân phổ biến:

• Đất trồng dâu nghèo khoáng

• Bón phân mất cân đối

• Thu hái lá quá non hoặc quá già

• Mưa nhiều làm rửa trôi khoáng

> Vấn đề nằm ở vườn dâu nhiều hơn là trong nhà tằm.

 

7. Ý NGHĨA THỰC TIỄN TRONG NUÔI TẰM

Hiểu vai trò khoáng giúp người nuôi:

• Nhận thức rằng lá dâu không chỉ cần “xanh” mà phải “đủ khoáng”

• Không đánh giá dinh dưỡng chỉ bằng protein

• Hiểu nguyên nhân sâu xa của hiện tượng:

  • Ăn đủ → vẫn lớn chậm

  • Kén nhẹ dù không thiếu lá

Đây là nền tảng tư duy dinh dưỡng tổng hợp trong quy trình nuôi tằm của Tây Nguyên Silk.

 

KẾT LUẬN

Khoáng chất là yếu tố điều hoà sinh lý then chốt trong sinh trưởng của tằm dâu. Dù nhu cầu thấp về lượng, khoáng lại quyết định hiệu suất chuyển hoá dinh dưỡng, khả năng lột xác và chất lượng kén. Nuôi tằm bền vững không chỉ là đủ lá – đủ đạm – đủ năng lượng, mà còn phải đủ và cân đối khoáng ngay từ vườn dâu.

 

NẾU BẠN ĐANG QUAN TÂM HOẶC ĐÃ NUÔI TẰM, MUỐN TÌM HIỂU RÕ VỀ NGÀNH DÂU TẰM TƠ VÀ MUỐN CHUẨN HOÁ:

Kiến thức, kỹ thuật nuôi, quy trình vận hành, lập kế hoạch triển khai dự án, con giống, trồng trọt, nhà xưởng, vật tư máy móc...

Vui lòng liên hệ Tây Nguyên Silk – để được tư vấn và giao lưu!

Hotline/Zalo/Whatsapp/Viber/Wechat: (+84) 971.048.948
Email: taynguyensilk.vn@gmail.com
Facebook: www.facebook.com/TayNguyenSilk
YouTube: www.youtube.com/TayNguyenSilk
Website: https://taynguyensilk.vn/