CÓ PHẢI CỨ SÁT TRÙNG MẠNH LÀ NHÀ TẰM SẼ SẠCH?

CÓ PHẢI CỨ SÁT TRÙNG MẠNH LÀ NHÀ TẰM SẼ SẠCH?

 

Trong nghề nuôi tằm, sát trùng nhà tằm là việc rất cần thiết để giảm mầm bệnh và hạn chế lây nhiễm sau mỗi lứa nuôi. Tuy nhiên, không phải cứ dùng thuốc sát trùng thật mạnh, phun thật nhiều hoặc tăng nồng độ thật cao là nhà tằm sẽ sạch và an toàn hơn. Nếu không làm đúng quy trình, sát trùng mạnh có thể không xử lý được ổ vi khuẩn ẩn, không loại bỏ được biofilm, thậm chí còn làm môi trường bị xáo trộn và gây stress cho đàn tằm ở lứa sau.

 

 

SÁT TRÙNG MẠNH KHÔNG ĐỒNG NGHĨA VỚI SẠCH THẬT SỰ

Nhiều người nghĩ rằng khi nhà tằm có bệnh hoặc sau một lứa nuôi xấu thì chỉ cần tăng nồng độ thuốc sát trùng, phun nhiều hơn hoặc dùng hóa chất mạnh hơn là có thể xử lý triệt để mầm bệnh. Cách nghĩ này chỉ đúng một phần, vì sát trùng có vai trò quan trọng nhưng không thể thay thế toàn bộ quy trình vệ sinh và quản lý môi trường.

Một nhà tằm sạch thật sự không chỉ là nhà tằm có mùi thuốc sát trùng mạnh. Nhà tằm tốt phải được dọn sạch chất hữu cơ, khô tương đối, thông thoáng, ít vùng ẩm ẩn, ít biofilm, có luồng sạch – bẩn rõ ràng và có thời gian ổn định lại môi trường trước khi đưa tằm vào nuôi.

 

CHẤT HỮU CƠ LÀM GIẢM HIỆU QUẢ SÁT TRÙNG

Nếu nền nhà, khay nuôi, chân kệ, dụng cụ hoặc góc khuất vẫn còn phân tằm, lá dâu mục, bụi hữu cơ, xác tằm hoặc lớp nhớt vi sinh thì thuốc sát trùng rất khó phát huy hiệu quả đầy đủ. Hóa chất có thể bị cản trở bởi lớp chất bẩn bên ngoài và không tiếp xúc trực tiếp được với vi khuẩn, nấm hoặc mầm bệnh nằm bên dưới.

Vì vậy, bước đầu tiên của sát trùng không phải là phun thuốc ngay mà là dọn sạch chất hữu cơ. Một nhà tằm được cọ rửa kỹ, gom rác tốt và để khô tương đối trước khi sát trùng thường hiệu quả hơn nhiều so với một nhà tằm còn bẩn nhưng lại phun thuốc nồng độ cao.

 

BIOFILM LÀ LÝ DO KHIẾN PHUN THUỐC MẠNH VẪN KHÔNG HẾT BỆNH

Biofilm là lớp màng vi sinh bám trên các bề mặt ẩm, đặc biệt ở những nơi có chất hữu cơ và ít được vệ sinh kỹ. Trong nhà tằm, biofilm có thể tồn tại ở khe nền, góc khay, chân kệ, xe chở lá, khu gom rác, đường thoát nước hoặc khu vực chứa lá dâu.

Khi biofilm đã hình thành, vi sinh vật bên trong được lớp màng sinh học bảo vệ nên thuốc sát trùng phun bên ngoài không dễ tiêu diệt hoàn toàn. Đây là lý do nhiều nhà tằm sát trùng rất nhiều lần nhưng bệnh vẫn tái phát theo chu kỳ. Muốn xử lý biofilm, người nuôi cần kết hợp dọn khô, cọ rửa cơ học, làm khô, thông gió và sát trùng đúng quy trình thay vì chỉ tăng nồng độ thuốc.

 

LẠM DỤNG SÁT TRÙNG CÓ THỂ GÂY STRESS CHO TẰM

Tằm là loài rất nhạy cảm với môi trường. Nếu nhà tằm còn tồn dư mùi hóa chất mạnh, chưa thông gió đủ, nền còn ẩm hoặc hơi thuốc còn đọng lại trong không gian nuôi thì đàn tằm có thể bị stress ngay từ khi đưa vào.

Stress do hóa chất không phải lúc nào cũng làm tằm chết ngay, nhưng có thể làm tằm ăn yếu, chậm lớn, tiêu hóa kém, lột xác không đều và giảm sức đề kháng. Đặc biệt với tằm con hoặc những lứa nuôi mật độ cao, dư lượng mùi hóa chất và môi trường chưa ổn định sau sát trùng có thể ảnh hưởng rất rõ tới độ đồng đều của đàn tằm.

 

SÁT TRÙNG ĐÚNG QUAN TRỌNG HƠN SÁT TRÙNG MẠNH

Trong nhà tằm hiện đại, vấn đề không phải là dùng thuốc càng mạnh càng tốt mà là dùng đúng loại, đúng nồng độ, đúng thời điểm, đúng bề mặt và đúng thời gian cách ly trước khi đưa tằm vào. Nếu dùng sai nồng độ, sai cách pha hoặc phun khi nhà còn nhiều chất hữu cơ thì hiệu quả thực tế có thể thấp hơn rất nhiều so với kỳ vọng.

Một quy trình hợp lý thường đi theo nguyên tắc dọn sạch rác, loại bỏ lá dâu thừa và phân tằm, cọ rửa các khu vực cần thiết, để khô tương đối, sau đó mới sát trùng và thông gió đủ thời gian. Khi môi trường đã khô, thoáng và hết mùi khó chịu thì mới nên đưa tằm vào nuôi.

 

NHÀ TẰM SẠCH KHÔNG CHỈ NHỜ HÓA CHẤT

Một nhà tằm sạch và ổn định phải dựa trên nhiều yếu tố cùng lúc. Hóa chất sát trùng chỉ là một phần trong hệ thống đó. Nếu nhà tằm vẫn bí khí, nền luôn ẩm, rác thải tồn đọng, dụng cụ sạch và bẩn dùng chung, người ra vào không kiểm soát, lá dâu đi chung đường với rác thải thì dù phun thuốc mạnh đến đâu nguy cơ bệnh vẫn có thể quay lại.

Trong nghề nuôi tằm hiện đại, vệ sinh nhà tằm cần gắn với biosecurity, SOP, luồng sạch – bẩn, kiểm soát người ra vào, xử lý rác thải và quản lý microbiome môi trường. Khi các yếu tố này được làm tốt, nhu cầu phải “phun thật mạnh” cũng giảm đi rất nhiều.

 

CẦN GIỮ MÔI TRƯỜNG ỔN ĐỊNH SAU SÁT TRÙNG

Sau khi sát trùng, nhà tằm cần có thời gian thông gió, làm khô và ổn định lại môi trường. Nếu đưa tằm vào quá sớm khi nền còn ẩm, mùi hóa chất còn nặng hoặc không khí chưa lưu thông tốt thì đàn tằm có thể bị ảnh hưởng ngay từ đầu lứa.

Một nhà tằm sau sát trùng tốt phải tạo cảm giác khô, thoáng, ít mùi gắt và không có các vùng đọng ẩm. Đây là điều rất quan trọng nhưng nhiều người thường bỏ qua vì chỉ quan tâm đã phun thuốc hay chưa.

 

LỜI KẾT

Không phải cứ sát trùng mạnh là nhà tằm sẽ sạch. Sát trùng chỉ thật sự hiệu quả khi đi cùng dọn sạch chất hữu cơ, xử lý biofilm, làm khô, thông gió, dùng đúng nồng độ và kiểm soát tốt luồng vận hành trong nhà tằm.

Trong nghề nuôi tằm hiện đại, mục tiêu không phải là tạo một nhà tằm có mùi hóa chất thật mạnh mà là tạo một môi trường sạch, khô, thoáng, ổn định và ít áp lực sinh học cho đàn tằm. Sát trùng đúng cách luôn tốt hơn sát trùng quá mức.

 

THÔNG TIN LIÊN LẠC

Nếu bạn đang quan tâm tới các sản phẩm của Tây Nguyên Silk và ngành nghề dâu tằm tơ tại Việt Nam, cần tư vấn kỹ thuật nuôi tằm, trồng dâu, quy trình vận hành hoặc định hướng phát triển mô hình dâu tằm tơ:

Hotline/Zalo/Whatsapp/Viber/Wechat: (+84) 971.048.948

Email: taynguyensilk.vn@gmail.com

Facebook: www.facebook.com/TayNguyenSilk

YouTube: www.youtube.com/TayNguyenSilk

Website: https://taynguyensilk.vn/