CƠ CHẾ GÂY BỆNH MỦ (VIÊM HUYẾT – HOẠI HUYẾT) TRÊN TẰM VÀ HƯỚNG XỬ LÝ HIỆU QUẢ

CƠ CHẾ GÂY BỆNH MỦ (VIÊM HUYẾT – HOẠI HUYẾT) TRÊN TẰM VÀ HƯỚNG XỬ LÝ HIỆU QUẢ

 

Bệnh mủ (hay còn gọi là viêm huyết – hoại huyết) là một trong những bệnh nguy hiểm và tiến triển rất nhanh trên tằm, đặc biệt ở giai đoạn tuổi 4–5. Việc hiểu rõ cơ chế gây bệnh và phát hiện sớm có vai trò quyết định đến hiệu quả phòng trị và bảo vệ năng suất lứa tằm.

 

1. Giai đoạn đầu: Vi khuẩn xâm nhập vào huyết dịch (septicemia)

Vi khuẩn gây bệnh mủ thường xâm nhập vào cơ thể tằm thông qua các con đường sau:

• Miệng – dạ dày: Khi tằm ăn phải lá dâu nhiễm khuẩn, dâu ẩm mốc hoặc dính phân tằm bệnh.

• Da – lỗ thở – hậu môn: Trong môi trường nuôi ẩm thấp, ô nhiễm, thiếu vệ sinh hoặc khi tằm bị trầy xước da nhẹ.

• Vết thương nhỏ sau khi bò – lột xác: Là điều kiện lý tưởng cho vi khuẩn xâm nhập trực tiếp vào huyết dịch.

Một số loại vi khuẩn thường gặp gây bệnh mủ ở tằm gồm:

• Escherichia coli

• Proteus vulgaris

• Pseudomonas aeruginosa

• Streptococcus spp.

• Enterobacter cloacae

• Serratia marcescens

Khi vi khuẩn đã xâm nhập được vào máu, chúng sinh sôi nhanh chóng trong huyết dịch – vốn là dạng huyết thanh trong suốt – và phá vỡ hàng rào miễn dịch vốn rất yếu của tằm.

 

2. Giai đoạn phát bệnh: Viêm huyết cấp tính

Ở giai đoạn này, vi khuẩn nhân lên mạnh trong máu và giải phóng các độc tố (endotoxin, exotoxin), gây ra các biểu hiện:

• Rối loạn đông máu nội sinh

• Vỡ các mao mạch nhỏ, gây xuất huyết nội

• Tổn thương gan, ống ruột và hệ tiêu hóa

• Tằm có biểu hiện bỏ ăn, bò lẻ tẻ, thân mềm, da có thể hơi trong bụng

Khi mổ khám, nội tạng thường có màu tím đục hoặc xám nhạt, dịch trong khoang bụng loãng, chưa có mùi hôi rõ rệt. Tằm chết lác đác, số lượng tăng dần theo thời gian.

 

3. Giai đoạn nặng: Hoại huyết và sinh mủ

Nếu không được xử lý kịp thời, vi khuẩn tiếp tục nhân lên với tốc độ cao, độc tố gây hoại tử tế bào toàn thân và tạo mủ trong xoang cơ thể.

• Dịch trong bụng chuyển đục trắng hoặc vàng nhạt, có mùi hôi nhẹ

• Tằm rối loạn chuyển hóa, yếu nhanh, da mềm nhũn

• Biểu hiện rõ: tằm không ăn, bò lung tung, đầu rũ, bụng trương, dịch có thể có bọt

Tốc độ chết tăng nhanh, từ vài chục con lên hàng trăm con chỉ trong vài giờ.

 

4. Tóm lược tiến trình bệnh

Quy trình tiến triển bệnh có thể mô tả như sau:

Vi khuẩn xâm nhập máu → sinh sôi trong huyết dịch → phá hủy mao mạch & nội tạng → viêm huyết
→ tiếp tục tiết độc tố → phá hủy tế bào → sinh mủ, hoại tử → hoại huyết nặng → chết hàng loạt.

 

Cảnh báo và hướng xử lý

• Bệnh diễn biến nhanh và nghiêm trọng, đặc biệt ở tuổi tằm 4–5.

• Nếu không can thiệp sớm, có thể gây mất trắng cả nong tằm chỉ sau một đêm.

• Cần kết hợp các biện pháp phòng và xử lý như sau:

 

Biện pháp sát trùng và dùng kháng sinh đúng cách:

• Sát trùng chuồng trại, dàn tằm kỹ càng trước mỗi tua nuôi.

• Giai đoạn phòng hoặc mới phát hiện rải rác:

  • Amoxicillin

  • Streptomycin

• Giai đoạn bệnh nặng, xuất hiện mủ, chết lác đác:

  • Enrofloxacin

  • Ciprofloxacin

Lưu ý: Sử dụng kháng sinh cần đúng liều, đúng thời điểm, không lạm dụng kéo dài. Sau khi điều trị nên bổ sung men vi sinh để phục hồi hệ tiêu hóa cho tằm.

 

TÂY NGUYÊN SILK cam kết đồng hành cùng người nuôi tằm bằng việc cung cấp thông tin khoa học, sản phẩm hỗ trợ chuyên dụng và giải pháp kỹ thuật hiệu quả, hướng đến một nền nuôi tằm bền vững – an toàn – thông minh.

 

Nếu bạn đang nuôi tằm và cần tư vấn xin vui lòng liên hệ Tây Nguyên Silk - tư vấn miễn phí kỹ thuật nuôi tằm hiện đại

Hotline/Zalo/Whatsapp/Viber/Wechat: (+84)971.048.948

Facebook: www.facebook.com/TayNguyenSilk

YouTube: www.youtube.com/TayNguyenSilk

Website: www.taynguyensilk.vn