CẤU TẠO HỆ TIÊU HOÁ CỦA TẰM DÂU

CẤU TẠO HỆ TIÊU HOÁ CỦA TẰM DÂU

 

Hệ tiêu hoá là trung tâm sinh lý sống còn của tằm dâu. Khác với nhiều loài côn trùng khác, tằm dâu sở hữu hệ tiêu hoá được tiến hoá chuyên biệt để xử lý duy nhất một loại thức ăn: lá dâu. Mọi rối loạn ở hệ này đều dẫn trực tiếp đến chậm lớn, bệnh tật và hao hụt đàn tằm.

 

 

1. TỔNG QUAN HỆ TIÊU HOÁ CỦA TẰM DÂU

Tằm dâu (Bombyx mori) có hệ tiêu hoá dạng ống thẳng, chạy dọc theo chiều dài cơ thể, gồm ba phần chính:

1. Ruột trước (foregut)

2. Ruột giữa (midgut) – quan trọng nhất

3. Ruột sau (hindgut)

Mỗi phần đảm nhiệm chức năng sinh lý riêng biệt, phối hợp chặt chẽ để tiêu hoá và hấp thu dinh dưỡng từ lá dâu.

 

2. RUỘT TRƯỚC – TIẾP NHẬN VÀ DẪN THỨC ĂN

Cấu tạo

Ruột trước gồm:

• Miệng

• Hầu

• Thực quản

Chức năng sinh lý

• Tiếp nhận lá dâu sau khi tằm cắn và nhai

• Không có chức năng tiêu hoá hoá học đáng kể

• Chủ yếu làm nhiệm vụ dẫn truyền thức ăn xuống ruột giữa

> Ruột trước ít nhạy cảm với bệnh, nhưng thức ăn bẩn có thể đưa mầm bệnh trực tiếp vào ruột giữa.

 

3. RUỘT GIỮA – TRUNG TÂM TIÊU HOÁ VÀ HẤP THU

3.1. Vị trí và cấu tạo

Ruột giữa chiếm:

• Phần lớn chiều dài hệ tiêu hoá

• Thể tích lớn nhất trong cơ thể tằm

Thành ruột giữa:

• Mỏng

• Giàu tế bào biểu mô tiết enzyme

• Không có lớp kitin bảo vệ như ruột trước và ruột sau

 

3.2. Môi trường kiềm đặc biệt (pH 10–11)

Một đặc điểm sinh học rất đặc biệt của ruột giữa tằm dâu là:

• Môi trường kiềm mạnh (pH khoảng 10–11)

Ý nghĩa sinh lý:

• Phù hợp tối ưu để tiêu hoá protein lá dâu

• Ức chế nhiều loại vi khuẩn gây hại

• Giúp tằm tận dụng hiệu quả dinh dưỡng từ lá dâu

> Đây là lý do đa số vi sinh vật thông thường khó sống được trong ruột giữa tằm.

 

3.3. Chức năng tiêu hoá – hấp thu

Ruột giữa đảm nhiệm:

• Tiết enzyme tiêu hoá protein, carbohydrate

• Phân giải cấu trúc tế bào lá dâu

• Hấp thu:

  • Amino acid

  • Đường

  • Khoáng và vitamin

> Hơn 90% dinh dưỡng của tằm được xử lý tại ruột giữa.

 

4. RUỘT SAU – BÀI TIẾT VÀ TÁI HẤP THU NƯỚC

Cấu tạo

Ruột sau gồm:

• Hồi tràng

• Trực tràng

• Hậu môn

Chức năng sinh lý

• Thu hồi nước và ion

• Cô đặc chất thải

• Thải phân ra ngoài

> Ruột sau ít tham gia tiêu hoá, nhưng ảnh hưởng đến cân bằng nước và sức khoẻ chung của tằm.

 

5. VÌ SAO HỆ TIÊU HOÁ CỦA TẰM DÂU RẤT NHẠY CẢM?

Do đặc điểm sinh học:

• Ruột giữa không có lớp bảo vệ cứng

• Môi trường kiềm cao, dễ rối loạn nếu thức ăn kém chất lượng

• Hệ miễn dịch tại ruột yếu

Nên:

• Lá dâu nhiễm nấm, vi khuẩn → bệnh bùng phát nhanh

• Thay đổi đột ngột chất lượng lá → rối loạn tiêu hoá

• Stress nhiệt – ẩm → giảm hoạt động enzyme tiêu hoá

> Phần lớn bệnh của tằm bắt nguồn từ hệ tiêu hoá.

 

6. Ý NGHĨA THỰC TIỄN TRONG NUÔI TẰM

Hiểu rõ cấu tạo hệ tiêu hoá giúp người nuôi:

• Nhận thức vì sao lá dâu sạch là yếu tố sống còn

• Không tuỳ tiện dùng chế phẩm không phù hợp pH ruột

• Tránh thay đổi đột ngột nguồn lá dâu

• Can thiệp đúng hướng khi tằm có dấu hiệu rối loạn tiêu hoá

Đây cũng là nền tảng để xây dựng quy trình nuôi tằm an toàn – bền vững theo định hướng Tây Nguyên Silk.

 

KẾT LUẬN

Hệ tiêu hoá của tằm dâu là một hệ thống chuyên hoá cao, được tiến hoá để tối ưu hoá việc tiêu hoá lá dâu. Trong đó, ruột giữa với môi trường kiềm mạnh đóng vai trò trung tâm và cũng là điểm yếu sinh lý lớn nhất của tằm. Hiểu đúng cấu tạo và chức năng hệ tiêu hoá là chìa khoá để giảm hao hụt, phòng bệnh và nâng cao năng suất kén.

 

NẾU BẠN ĐANG QUAN TÂM HOẶC ĐÃ NUÔI TẰM, MUỐN TÌM HIỂU RÕ VỀ NGÀNH DÂU TẰM TƠ VÀ MUỐN CHUẨN HOÁ:

Kiến thức, kỹ thuật nuôi, quy trình vận hành, lập kế hoạch triển khai dự án, con giống, trồng trọt, nhà xưởng, vật tư máy móc...

Vui lòng liên hệ Tây Nguyên Silk – để được tư vấn và giao lưu!

Hotline/Zalo/Whatsapp/Viber/Wechat: (+84) 971.048.948
Email: taynguyensilk.vn@gmail.com
Facebook: www.facebook.com/TayNguyenSilk
YouTube: www.youtube.com/TayNguyenSilk
Website: https://taynguyensilk.vn/