CẤU TẠO ĐẦU VÀ NGỰC CỦA TẰM – CHI TIẾT GIẢI PHẪU VÀ CHỨC NĂNG

CẤU TẠO ĐẦU VÀ NGỰC CỦA TẰM – CHI TIẾT GIẢI PHẪU VÀ CHỨC NĂNG

Tằm (Bombyx mori) là loài côn trùng có giá trị kinh tế cao trong ngành nuôi tằm lấy tơ. Việc hiểu rõ cấu tạo đầu và ngực của tằm giúp người nuôi nắm vững đặc điểm sinh học, từ đó nâng cao hiệu quả chăm sóc và phòng bệnh. Bài viết dưới đây sẽ mô tả chi tiết giải phẫu đầu tằm và ngực tằm, giúp bạn hiểu rõ từng bộ phận và chức năng liên quan.

 

I. Cấu Trúc Chung Của Đầu Tằm

Đầu tằm là bộ phận nhỏ nhưng có vai trò trung tâm trong việc tiếp nhận thông tin và thực hiện chức năng ăn uống. Đây là khối hình cầu, màu vàng nâu nhạt, có vỏ kitin cứng và được bao phủ bởi lông cảm giác.

 

II. Các Bộ Phận Chính Trên Đầu Tằm

1. Miệng Tằm – Cơ Quan Gặm Lá

• Hàm trên (Mandibles):

  • Cứng, có răng cưa.

  • Dùng để cắt, nghiền lá dâu – thức ăn chính của tằm.

• Hàm dưới (Maxillae) & Môi dưới (Labium):

  • Nằm dưới hàm trên, hỗ trợ đưa thức ăn vào miệng.

  • Có xúc tu hàm (palps) chứa nhiều lông cảm giác, giúp phân biệt vị và kết cấu lá.

• Môi trên (Labrum):

  • Là nắp che thức ăn, giúp giữ thức ăn ổn định khi gặm.

2. Râu (Antennae)

• Gồm 2 râu ngắn, nằm phía trước giữa trán.

• Có vai trò như cơ quan khứu giác, giúp tằm phân biệt mùi lá dâu và cảm nhận môi trường xung quanh.

3. Mắt Đơn (Ocelli)

• Tằm có 6 mắt đơn (mỗi bên 3 mắt).

• Nhìn thấy như các chấm đen nhỏ.

• Chức năng: phân biệt ánh sáng – bóng tối, không nhìn thấy hình ảnh chi tiết.

4. Vỏ Đầu (Head Capsule)

• Là lớp vỏ chitin cứng, bảo vệ các cơ quan thần kinh bên trong.

• Bề mặt có nhiều đường nứt (suture lines) giúp co giãn khi ăn.

5. Lông Cảm Giác (Sensory Setae)

• Phân bố dày đặc quanh đầu, râu và miệng.

• Đóng vai trò như bộ cảm biến môi trường, nhận biết hóa chất, nhiệt độ, độ ẩm.

 

III. Cấu Trúc Chung Của Ngực Tằm

Ngực tằm nằm ngay sau đầu, gồm 3 đốt:

• Tiền ngực (Prothorax)

• Trung ngực (Mesothorax)

• Hậu ngực (Metathorax)

 

IV. Các Bộ Phận Trên Vùng Ngực Tằm

1. Ngực Trước (Prothorax)

• To và rõ nhất trong 3 đốt ngực.

• Có 1 cặp chân ngực đầu tiên.

• Bao phủ bởi lông cảm giác giúp nhận biết môi trường.

2. Ngực Giữa (Mesothorax)

• Nối tiếp tiền ngực, nhỏ hơn.

• Gắn liền với 1 cặp chân ngực thứ hai.

3. Ngực Sau (Metathorax)

• Đốt cuối cùng nối với phần bụng.

• Mang cặp chân ngực thứ ba.

 

V. Các Cơ Quan Quan Trọng Trên Ngực

1. Chân Ngực (Chân Thật)

• Tằm có 3 đôi chân ngực, tương ứng với 3 đốt ngực.

• Gồm các phần: hông – đùi – cẳng – bàn – móng nhỏ.

• Giúp bám chắc vào lá dâu, cành cây trong quá trình di chuyển.

2. Lỗ Thở Ngực (Spiracles)

• Mỗi đốt ngực có 1 lỗ thở nằm bên hông.

• Nhìn thấy rõ là chấm đen tròn – cửa dẫn khí vào hệ thống khí quản giúp hô hấp.

3. Lông Cảm Giác

• Phủ khắp ngực và chân.

• Góp phần cảm nhận rung động, nhiệt độ và hóa chất – đóng vai trò trong hành vi tự vệ và định hướng.

 

VI. Quan Sát Thực Tế Trên Ảnh

• Đầu tằm rõ cấu trúc miệng gặm, mắt đơn, lông dày quanh vùng miệng.

• Ngực tằm nổi bật với 3 đốt phân biệt, 1 lỗ thở rõ ràng và chân ngực có móng khỏe bám chắc vào cành.

• Lông cảm giác phủ khắp đầu – ngực, giúp tăng khả năng phản ứng và thích nghi môi trường.

 

Hiểu rõ giải phẫu đầu và ngực của tằm là kiến thức quan trọng giúp người nuôi nhận biết nhanh các vấn đề liên quan đến ăn uống, sức khỏe, khả năng thích nghi và các dấu hiệu bệnh lý ban đầu. Việc quan sát kỹ cấu trúc này còn hỗ trợ chẩn đoán chính xác khi tằm có biểu hiện lạ hoặc không ăn khỏe như thường lệ.