CÁC DẤU HIỆU CỦA TẰM BỊ NGỘ ĐỘC VÀ BIỆN PHÁP XỬ LÝ

Tằm dâu là loài rất nhạy cảm với hóa chất. Chỉ cần lá dâu nhiễm thuốc bảo vệ thực vật, phân bón lá, thuốc diệt cỏ, khói hóa chất, thuốc xịt côn trùng, chất tẩy rửa hoặc mùi độc trong nhà tằm, đàn tằm có thể bỏ ăn, bò tản, nôn dịch, phân xấu, thân mềm, co giật, chết rải rác hoặc chết nhanh hàng loạt. Khi nghi tằm bị ngộ độc, việc quan trọng nhất không phải là dùng thuốc ngay, mà là nhanh chóng cắt nguồn độc, loại bỏ lá nghi nhiễm, thay bằng lá dâu sạch, ổn định môi trường và hỗ trợ phục hồi đúng cách.

 

 

1. NGỘ ĐỘC Ở TẰM LÀ GÌ?

Ngộ độc ở tằm là tình trạng tằm bị rối loạn sinh lý do tiếp xúc hoặc ăn phải các chất có hại. Nguồn độc thường đi vào cơ thể tằm qua lá dâu, không khí trong nhà tằm, nền – dụng cụ nhiễm hóa chất hoặc thao tác xử lý môi trường sai cách.

Trong nuôi tằm, ngộ độc thường xảy ra nhanh và có tính đồng loạt. Đàn tằm đang ăn bình thường, sau một bữa lá mới hoặc sau khi có mùi hóa chất trong nhà tằm, bỗng bỏ ăn, bò loạn, co rút, nôn dịch hoặc chết rải rác. Đây là điểm khác với nhiều bệnh truyền nhiễm vốn thường có thời gian ủ bệnh và lan dần theo ổ.

Ngộ độc không phải bệnh vi khuẩn, virus hay nấm ban đầu, nhưng nếu tằm bị ngộ độc nhẹ rồi suy yếu, ruột tổn thương, môi trường ẩm bẩn, bệnh thứ phát có thể bùng lên sau đó.

 

2. NHỮNG NGUỒN GÂY NGỘ ĐỘC THƯỜNG GẶP Ở TẰM

Nguồn ngộ độc phổ biến nhất là lá dâu nhiễm thuốc bảo vệ thực vật. Chỉ cần vườn dâu hoặc khu vực lân cận có phun thuốc trừ sâu, thuốc trừ nhện, thuốc trừ nấm, thuốc diệt cỏ, thuốc xịt côn trùng, tằm có thể bị ảnh hưởng nếu ăn lá dâu nhiễm tồn dư.

Nguồn thứ hai là phân bón lá, chất kích thích sinh trưởng, vi lượng hoặc dung dịch dinh dưỡng phun lên lá quá gần ngày hái. Phân bón là sản phẩm cho cây, không phải thức ăn trực tiếp cho tằm. Nếu tồn dư trên lá, tằm vẫn có thể bị kích ứng ruột hoặc ngộ độc.

Nguồn thứ ba là hóa chất trong nhà tằm: thuốc muỗi, nhang muỗi, bình xịt kiến – gián – ruồi, nước lau sàn, chất tẩy rửa, sơn, dầu, xăng, gas, khói bếp, khói thuốc, chất sát trùng dùng sai cách hoặc mùi hóa chất bay hơi. Tằm hô hấp bằng hệ khí quản nên rất nhạy với khí độc và mùi lạ.

Nguồn thứ tư là dụng cụ, nong, khay, né, lưới hoặc nền nhà tằm còn tồn dư chất sát trùng, thuốc xịt hoặc hóa chất chưa bay hết mùi. Nếu đưa tằm vào quá sớm, tằm có thể bị stress hóa chất.

 

3. DẤU HIỆU SỚM CỦA TẰM BỊ NGỘ ĐỘC

Dấu hiệu sớm thường là tằm giảm ăn hoặc bỏ ăn đột ngột. Đàn tằm đang ăn đều nhưng sau một bữa lá mới lại ngừng ăn, bò ra khỏi lá, nằm tản ra hoặc có biểu hiện khó chịu.

Tằm có thể bò loạn, ngẩng đầu, cong thân, co rút, run nhẹ, di chuyển không định hướng hoặc nằm yếu. Một số con nôn ra dịch lỏng, dịch xanh, dịch vàng hoặc thức ăn chưa tiêu hóa hết. Đây là dấu hiệu rất đáng chú ý, nhất là khi xuất hiện đồng loạt.

Nếu ngộ độc qua không khí, tằm có thể phản ứng nhanh dù chưa ăn lá mới: bò tản, yếu, nằm bất thường, giảm ăn và chết rải rác trong khu vực chịu mùi hóa chất nhiều nhất.

 

4. BIỂU HIỆN TRÊN MÀU SẮC, THÂN TẰM VÀ HÀNH VI

Tằm bị ngộ độc có thể đổi màu bất thường: thân nhợt, hơi vàng, tối màu, xanh nhẹ hoặc mất độ bóng bình thường. Một số con thân mềm, không căng, nằm rũ, bò yếu hoặc co lại.

Trong ngộ độc nặng, tằm có thể co quắp, uốn cong, nôn dịch, tiết dịch cơ thể, mềm nhũn hoặc chết nhanh. Nếu chất độc là nhóm tác động thần kinh, tằm có thể bò loạn, giãy, co rút rồi yếu dần.

Cần lưu ý: màu sắc bất thường không đủ để kết luận ngộ độc, vì bệnh vi khuẩn, virus, nấm hoặc stress môi trường cũng có thể làm tằm đổi màu. Muốn chẩn đoán đúng, phải xem thêm yếu tố thời gian: có đổi lá không, vườn dâu có phun gì không, nhà tằm có mùi gì lạ không, dấu hiệu có xuất hiện đồng loạt sau một sự kiện cụ thể không.

 

5. BIỂU HIỆN TRÊN PHÂN VÀ HỆ TIÊU HÓA

Ngộ độc qua lá dâu thường ảnh hưởng trực tiếp đến ruột. Tằm có thể ra phân lỏng, phân ướt, phân nhớt, phân dây, phân đổi màu, phân có mùi hôi bất thường hoặc phân ít hơn do bỏ ăn.

Một số trường hợp tằm nôn dịch và thức ăn chưa tiêu hóa. Đây là biểu hiện ruột bị kích ứng mạnh. Nếu ruột tổn thương, tằm dễ yếu nhanh, mất nước, mềm thân và sau đó có thể bị nhiễm khuẩn thứ phát.

Khi phát hiện phân bất thường sau khi ăn một lô lá mới, cần dừng ngay lô lá đó. Không nên tiếp tục cho ăn để “xem thêm”, vì mỗi bữa lá nhiễm độc có thể làm thiệt hại tăng nhanh.

 

6. DẤU HIỆU NGỘ ĐỘC NHẸ, TRUNG BÌNH VÀ NẶNG

Ngộ độc nhẹ thường biểu hiện bằng giảm ăn, bò tản nhẹ, phân xấu, thân không căng và chậm lớn. Nếu xử lý sớm bằng cách thay lá sạch và ổn định môi trường, đàn tằm có thể phục hồi.

Ngộ độc trung bình thường có biểu hiện bỏ ăn rõ, bò loạn, nôn dịch, phân rối loạn, chết rải rác, tằm yếu sau vài giờ đến một ngày. Trường hợp này cần thay lá, vệ sinh, loại bỏ tằm chết, lọc tằm nếu phù hợp và hỗ trợ chống stress.

Ngộ độc nặng thường xảy ra nhanh, chết nhiều, tằm co giật, nôn dịch, mềm thân, chết hàng loạt sau một bữa lá hoặc sau khi tiếp xúc hóa chất mạnh. Trường hợp này thiệt hại thường lớn, khả năng phục hồi thấp, cần ưu tiên cứu phần tằm còn khỏe và xác định nguồn độc để không lặp lại.

 

7. PHÂN BIỆT NGỘ ĐỘC VỚI BỆNH TRUYỀN NHIỄM

Ngộ độc thường có tính đột ngột và liên quan rõ đến một sự kiện: đổi lô lá, hái lá từ vườn mới phun, dùng dụng cụ vừa sát trùng chưa bay mùi, nhà tằm có phun thuốc muỗi, có khói hoặc có mùi hóa chất.

Bệnh truyền nhiễm thường diễn biến theo ổ, lan dần, có thời gian ủ bệnh và thường liên quan đến môi trường bẩn, phân, xác tằm bệnh, dụng cụ, nhiệt độ – độ ẩm bất lợi hoặc nguồn giống mang mầm bệnh.

Tuy nhiên, trong thực tế hai vấn đề có thể chồng lên nhau. Ngộ độc làm tằm yếu, ruột tổn thương, sau đó vi khuẩn đường ruột hoặc bệnh khác có thể bùng phát. Vì vậy, xử lý ngộ độc phải đi kèm vệ sinh, thay phân, ổn định môi trường và theo dõi 24–48 giờ tiếp theo.

 

8. VIỆC ĐẦU TIÊN KHI NGHI TẰM BỊ NGỘ ĐỘC

Việc đầu tiên là ngừng ngay nguồn nghi ngộ độc. Nếu nghi do lá dâu, phải dừng lô lá đó, không tiếp tục cho ăn, không trộn với lá sạch để tận dụng, không tiếc lá.

Cần loại bỏ lá dư trên giường tằm, nhất là lá vừa cho ăn trước khi xuất hiện triệu chứng. Nếu tằm còn khỏe và đúng điều kiện thao tác, có thể dùng lưới để chuyển tằm sang giường sạch, loại bỏ lá dư, phân xấu, tằm chết và tằm yếu nặng.

Nếu nghi do mùi hóa chất trong nhà tằm, cần đưa nguồn hóa chất ra khỏi khu vực, mở thông gió nhẹ, tránh gió lùa trực tiếp, giảm mùi nhanh nhưng không làm tằm bị lạnh hoặc stress thêm.

 

9. THAY BẰNG LÁ DÂU SẠCH, AN TOÀN

Sau khi loại bỏ nguồn nghi độc, cần cung cấp lá dâu sạch, tươi, ráo bề mặt, không héo, không dính nước, không có mùi lạ và chắc chắn không phun thuốc – phân bón lá gần ngày hái. Bữa đầu sau ngộ độc nên cho lượng vừa phải, rải mỏng để quan sát phản ứng của tằm.

Không nên hái lá từ vườn chưa rõ lịch phun xịt. Nếu không chắc chắn lá an toàn, không dùng cho cả đàn. Với tằm, một lô lá không an toàn có thể làm thiệt hại rất nhanh.

Lá sạch là biện pháp “giải độc” thực tế quan trọng nhất, vì tằm lấy nước và dinh dưỡng chủ yếu từ lá dâu. Khi ruột tằm đang bị stress, lá càng phải tươi, mềm, sạch và dễ tiêu hóa.

 

10. VỆ SINH GIƯỜNG TẰM VÀ LOẠI BỎ TẰM YẾU NẶNG

Nếu giường tằm còn nhiều lá nghi độc, phân xấu, dịch nôn hoặc xác tằm chết, phải vệ sinh càng sớm càng tốt. Môi trường bẩn sau ngộ độc làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn thứ phát và bệnh đường ruột.

Những con tằm đã mềm nhũn, nằm rũ, tiết dịch, có mùi, chết hoặc không còn khả năng ăn nên được loại bỏ. Không nên tiếc tằm yếu nặng vì nhóm này khó tạo kén tốt và có thể làm bẩn giường tằm.

Ở tằm lớn, nếu đàn còn đủ sức bò, lọc tằm bằng lưới là biện pháp tốt để lấy nhóm khỏe sang giường sạch. Sau khi lọc, cần giữ mật độ thoáng, không để tằm chồng dày và theo dõi phân.

 

11. ỔN ĐỊNH NHIỆT ĐỘ, ĐỘ ẨM VÀ THÔNG GIÓ

Tằm sau ngộ độc rất nhạy cảm với stress phụ. Nhà tằm cần ổn định nhiệt độ theo tuổi, độ ẩm phù hợp, thông gió nhẹ, không gió lùa, không nóng ẩm, không quá khô và không có mùi hóa chất.

Nếu nóng ẩm, ruột tằm dễ xấu thêm, phân bết và bệnh tăng. Nếu nóng khô, tằm mất nước và yếu nhanh. Nếu lạnh ẩm, tằm ăn chậm và nấm – vi khuẩn dễ phát sinh. Vì vậy, xử lý môi trường là phần bắt buộc trong phục hồi sau ngộ độc.

Không nên phun xịt sát trùng mạnh trong lúc tằm đang yếu nếu sản phẩm chưa phù hợp dùng khi đang nuôi. Mùi hóa chất mới có thể làm tằm stress nặng hơn.

 

12. TẰM CÓ “UỐNG NƯỚC GIẢI ĐỘC” ĐƯỢC KHÔNG?

Không nên hiểu như vậy. Tằm không uống nước riêng như gia súc, gia cầm hoặc người. Nguồn nước chính của tằm đến từ lá dâu. Vì vậy, không có kỹ thuật phổ thông nào là “cho tằm uống nước giải độc” bằng cách phun nước lên giường tằm.

Phun nước lên giường tằm có thể làm ẩm nền, bết phân, tăng bệnh đường ruột và nấm. Phun lên lá rồi cho tằm ăn khi lá còn đọng nước cũng không an toàn, vì lá ướt dễ làm tằm rối loạn tiêu hóa.

Cách bổ sung nước đúng là cho ăn lá dâu tươi, sạch, đủ nước sinh lý, ráo bề mặt và kiểm soát độ ẩm không khí phù hợp.

 

13. VITAMIN C, ACID HỮU CƠ VÀ SẢN PHẨM CHỐNG STRESS CÓ VAI TRÒ GÌ?

Các sản phẩm hỗ trợ như vitamin C, acid hữu cơ nhẹ, chất điện giải phù hợp hoặc sản phẩm chống stress có thể giúp tằm phục hồi tốt hơn trong một số trường hợp, nhất là sau stress môi trường hoặc stress hóa chất nhẹ. Tuy nhiên, chúng chỉ là biện pháp hỗ trợ, không thay thế được việc cắt nguồn độc và thay lá sạch.

Khi ruột tằm đang yếu, không nên phối trộn quá nhiều loại sản phẩm cùng lúc. Việc dùng sai liều, dùng quá đậm hoặc dùng sản phẩm không phù hợp có thể làm tằm stress thêm.

Nếu dùng sản phẩm hỗ trợ, cần dùng đúng liều đã được hướng dẫn, trên lá dâu sạch, với lượng phù hợp và theo dõi phản ứng của đàn tằm. Mục tiêu là giúp tằm ăn lại, phân ổn định, thân căng hơn và giảm hao hụt.

 

14. CÓ NÊN DÙNG SODIUM THIOSULFATE ĐỂ GIẢI ĐỘC CHO TẰM KHÔNG?

Sodium thiosulfate là chất có ứng dụng trong một số trường hợp giải độc nhất định ở các lĩnh vực khác, nhưng không nên khuyến cáo đại trà cho tằm nếu chưa có quy trình khảo nghiệm rõ ràng về loại độc chất, liều dùng, cách dùng, độ an toàn và hiệu quả trên tằm.

Tằm không uống nước riêng, nên việc “pha nước phun lên giường cho tằm uống” là cách hiểu sai và có thể làm giường tằm ẩm, bẩn, tăng rối loạn tiêu hóa. Nếu dùng hóa chất không đúng, tằm đang yếu có thể bị stress thêm.

Trong sản xuất thực tế, không nên tự ý dùng sodium thiosulfate cho tằm nếu không có hướng dẫn kỹ thuật đáng tin cậy và thử nghiệm an toàn.

 

15. CÓ NÊN DÙNG THAN HOẠT TÍNH KHÔNG?

Than hoạt tính có khả năng hấp phụ một số chất trong đường tiêu hóa ở nhiều loài, nhưng với tằm, việc dùng than hoạt tính cần rất thận trọng. Nếu không có quy trình khảo nghiệm cụ thể về liều lượng, độ mịn, cách đưa vào lá dâu, thời điểm dùng và ảnh hưởng đến sức ăn, không nên khuyến cáo đại trà.

Rắc than hoạt tính lên lá có thể làm lá kém hấp dẫn, khiến tằm ăn ít hơn. Trộn sai liều có thể làm bẩn giường tằm và khó đánh giá hiệu quả. Trong khi đó, biện pháp quan trọng nhất vẫn là loại bỏ lá độc và thay bằng lá sạch.

Vì vậy, than hoạt tính không nên xem là “thuốc giải độc bắt buộc” cho tằm. Chỉ nên thử nghiệm khi có hướng dẫn chuyên môn, quy trình rõ và phạm vi nhỏ.

 

16. ĐIỆN GIẢI CÓ CẦN THIẾT KHÔNG?

Điện giải có thể có vai trò hỗ trợ cân bằng nước – ion ở một số vật nuôi, nhưng với tằm cần hết sức thận trọng vì tằm không uống nước riêng. Nếu đưa điện giải qua lá dâu, nồng độ, vị, độ mặn và tác động lên ruột phải được kiểm soát kỹ.

Dùng điện giải sai nồng độ có thể làm lá kém ăn hoặc gây thêm stress thẩm thấu cho ruột tằm. Vì vậy, không nên tự pha điện giải người hoặc điện giải gia súc cho tằm ăn nếu chưa có hướng dẫn phù hợp.

Đối với tằm, ưu tiên thực tế vẫn là lá dâu sạch, tươi, đủ nước sinh lý, môi trường ổn định và sản phẩm hỗ trợ đã được kiểm chứng trong nuôi tằm.

 

17. THEO DÕI SAU KHI XỬ LÝ NGỘ ĐỘC

Sau khi thay lá và vệ sinh, cần theo dõi tằm trong 24–48 giờ. Các chỉ tiêu cần quan sát gồm: tằm có ăn lại không, phân có ổn định không, còn nôn dịch không, tỷ lệ chết có giảm không, thân tằm có căng lại không, đàn có bò tản không.

Nếu tằm ăn lại, phân đẹp dần và chết giảm, có thể tiếp tục chăm sóc nhẹ nhàng, giữ môi trường ổn định. Nếu chết vẫn tăng, phân xấu nặng, tằm mềm thân hoặc có mùi hôi, cần xem xét khả năng ngộ độc nặng hoặc nhiễm khuẩn thứ phát.

Trong trường hợp nặng, cần liên hệ kỹ thuật viên có kinh nghiệm để phân biệt ngộ độc với bệnh vi khuẩn, virus, nấm hoặc vấn đề môi trường.

 

18. PHÒNG NGỘ ĐỘC CHO TẰM

Phòng ngộ độc luôn hiệu quả hơn xử lý. Cần kiểm soát nguồn lá dâu tuyệt đối: không hái lá từ vườn vừa phun thuốc, vừa phun phân bón lá, vừa dùng chất kích thích sinh trưởng hoặc chưa rõ lịch cách ly. Người hái lá phải biết khu nào an toàn, khu nào chưa được hái.

Không sử dụng thuốc xịt muỗi, kiến, gián, ruồi, thuốc diệt cỏ, hóa chất tẩy rửa, sơn, dầu, khói hoặc chất có mùi mạnh gần nhà tằm. Dụng cụ sau sát trùng phải được làm khô, bay hết mùi rồi mới đưa tằm vào.

Nên ghi chép lịch bón phân, phun thuốc, ngày hái lá, nguồn lá và các dấu hiệu bất thường của tằm. Khi có sự cố, ghi chép giúp truy nguyên nguyên nhân nhanh hơn.

 

19. NHỮNG SAI LẦM THƯỜNG GẶP KHI XỬ LÝ TẰM NGỘ ĐỘC

Sai lầm thứ nhất là tiếp tục cho ăn lô lá nghi độc vì tiếc lá. Đây là lỗi rất nguy hiểm.

Sai lầm thứ hai là phun nước lên giường tằm để “giải độc”. Cách này có thể làm ẩm bẩn và tăng bệnh.

Sai lầm thứ ba là tự ý dùng than hoạt tính, sodium thiosulfate, điện giải hoặc thuốc người cho tằm mà không có quy trình. Tằm rất nhạy, dùng sai có thể làm nặng thêm.

Sai lầm thứ tư là chỉ dùng thuốc hỗ trợ mà không thay lá sạch. Nếu nguồn độc còn đó, hỗ trợ không thể hiệu quả.

Sai lầm thứ năm là không vệ sinh lá dư, dịch nôn, phân xấu và xác tằm chết. Môi trường bẩn sau ngộ độc dễ làm bệnh thứ phát tăng.

Sai lầm thứ sáu là nhầm ngộ độc với bệnh truyền nhiễm hoặc ngược lại. Cần dựa vào thời gian xuất hiện, nguồn lá, mùi hóa chất, kiểu chết và diễn biến của đàn.

 

TÓM TẮT BÀI VIẾT

Tằm bị ngộ độc thường có dấu hiệu bỏ ăn hoặc giảm ăn đột ngột, bò tản, bò loạn, nằm yếu, nôn dịch, phân xấu, thân mềm, đổi màu, co rút, chết rải rác hoặc chết nhanh hàng loạt. Nếu dấu hiệu xuất hiện đồng loạt sau một bữa lá mới, sau khi dùng lá từ vườn vừa phun – bón hoặc sau khi nhà tằm có mùi hóa chất, cần nghi ngờ ngộ độc.

Biện pháp xử lý quan trọng nhất là ngừng ngay nguồn nghi độc, loại bỏ lá dư, thay bằng lá dâu sạch – an toàn, vệ sinh giường tằm, loại bỏ tằm chết – tằm yếu nặng, ổn định nhiệt độ – độ ẩm – thông gió và theo dõi 24–48 giờ. Nếu phù hợp, có thể hỗ trợ bằng sản phẩm chống stress, vitamin hoặc acid hữu cơ đã được kiểm chứng, nhưng không nên phối trộn nhiều loại tùy tiện.

Không nên cho tằm “uống nước giải độc”, không phun nước lên giường tằm, không tự ý dùng sodium thiosulfate, than hoạt tính hoặc điện giải nếu chưa có quy trình an toàn cho tằm. Phòng ngộ độc bằng cách kiểm soát nguồn lá dâu, cách ly thuốc – phân bón, tránh hóa chất trong nhà tằm và ghi chép lịch phun bón là biện pháp quan trọng nhất.

 

BÀI VIẾT VÀ SẢN PHẨM LIÊN QUAN

Người đọc có thể tham khảo thêm các bài viết liên quan trên website Tây Nguyên Silk:

Tằm bị ngộ độc phân bón – nguyên nhân, biểu hiện và cách xử lý

Tằm sợ những hóa chất nào?

Tằm thiếu nước do ăn lá dâu héo sẽ như thế nào?

Hệ tiêu hóa của tằm dâu

Hệ vi sinh đường ruột của tằm dâu

Nhiệt độ và độ ẩm theo tuổi tằm

Những lưu ý cơ bản khi nuôi tằm lớn

Sản phẩm và nhóm giải pháp kỹ thuật liên quan:

Dinh dưỡng bổ sung cho tằm tuổi 4–5 Grown Super: hỗ trợ dinh dưỡng, thể trạng, sức đề kháng và quá trình phát triển tuyến tơ trong giai đoạn tằm lớn, đặc biệt khi đàn tằm cần phục hồi thể trạng sau stress hoặc lá dâu kém dinh dưỡng.

Nano Silver 500ppm – dung dịch sát trùng khi đang nuôi tằm: hỗ trợ giảm áp lực vi khuẩn, nấm và mầm bệnh trong nhà tằm khi sử dụng đúng hướng dẫn, không phun lên lá dâu cho tằm ăn, không làm giường tằm ẩm kéo dài.

Tây Nguyên Silk Nuôi Tằm: nhóm sản phẩm, dụng cụ, vật tư và giải pháp kỹ thuật phục vụ nuôi tằm hiện đại.

 

TÂY NGUYÊN SILK – ĐỒNG HÀNH CÙNG NGƯỜI NUÔI TẰM

Tây Nguyên Silk xây dựng hệ thống kiến thức nuôi tằm dựa trên thực tế sản xuất và nền tảng sinh học của con tằm. Trong nuôi tằm, ngộ độc là nhóm rủi ro cần xử lý rất nhanh, vì chỉ một lô lá nhiễm hóa chất hoặc một lần dùng hóa chất sai trong nhà tằm có thể gây thiệt hại lớn.

Nuôi tằm hiệu quả là kiểm soát rủi ro từ trước: lá dâu an toàn, nhà tằm không hóa chất, dụng cụ sạch nhưng không tồn dư mùi độc, môi trường ổn định và phản ứng nhanh khi có dấu hiệu bất thường.

 

THÔNG TIN KẾT NỐI – CHUYỂN GIAO KỸ THUẬT

Nếu bạn đang nuôi tằm, hoặc muốn tìm hiểu sâu và chuẩn hóa kiến thức – kỹ thuật – quy trình ngành dâu tằm tơ, vui lòng liên hệ:

Tây Nguyên Silk – Tư vấn kỹ thuật nuôi tằm hiện đại – miễn phí
Hotline/Zalo/Whatsapp/Viber/Wechat: (+84) 971.048.948
Email: taynguyensilk.vn@gmail.com
Facebook: www.facebook.com/TayNguyenSilk
YouTube: www.youtube.com/TayNguyenSilk
Website: https://taynguyensilk.vn/