BÓN PHÂN GÀ TRẤU TƯƠI CHƯA Ủ HOAI RA VƯỜN DÂU CÓ ẢNH HƯỞNG GÌ ĐẾN CÂY DÂU, LÁ DÂU VÀ CON TẰM?

BÓN PHÂN GÀ TRẤU TƯƠI CHƯA Ủ HOAI RA VƯỜN DÂU CÓ ẢNH HƯỞNG GÌ ĐẾN CÂY DÂU, LÁ DÂU VÀ CON TẰM?

 

BÓN PHÂN GÀ TRẤU TƯƠI CHƯA Ủ HOAI RA VƯỜN DÂU CÓ NGUY HIỂM KHÔNG?

Trong trồng dâu nuôi tằm, phân hữu cơ là nguồn dinh dưỡng rất cần thiết. Tuy nhiên, phân gà trấu tươi từ trại gà công nghiệp, chưa qua ủ hoai, chưa xử lý ổn định thì không nên bón trực tiếp ra vườn dâu đang khai thác lá cho tằm ăn.

Nhiều bà con phản ánh rằng sau khi bón phân gà tươi, tằm ăn lá dâu có biểu hiện khó làm tổ, khó quấn kén, chín không đều, lên né yếu hoặc kén mỏng hơn. Đây là hiện tượng cần xem xét nghiêm túc, vì chất lượng lá dâu ảnh hưởng trực tiếp đến tiêu hóa, sinh lý phát triển và khả năng nhả tơ của con tằm.

 

 

1. Phân gà trấu tươi vì sao dễ gây rủi ro?

Phân gà trấu tươi thường gồm phân gà, trấu lót chuồng, thức ăn dư, lông gà, bụi chuồng, vi sinh, nấm mốc và có thể lẫn chất sát trùng, thuốc thú y hoặc hóa chất xử lý chuồng trại.

Khi chưa ủ hoai, loại phân này còn rất “nóng”, còn mùi khai, mùi hôi và chưa ổn định. Khi rải thẳng ra ruộng dâu, phân tiếp tục phân hủy trong đất, có thể sinh khí amoniac, làm tăng nhiệt vùng rễ, tăng muối khoáng cục bộ và gây rối loạn hệ vi sinh đất.

Đối với cây dâu, đất càng ổn định thì lá càng ổn định. Nếu đất bị sốc, cây dâu có thể ra lá không đều, lá quá non, quá mềm, quá nhiều đạm hoặc mất cân bằng dinh dưỡng.

 

2. Ảnh hưởng đến cây dâu

Khi bón phân gà trấu tươi chưa ủ hoai, cây dâu có thể bị:

• Nóng rễ, cháy rễ non.

• Chậm bật chồi sau khi cắt.

• Lá vàng, cháy mép, cong mép.

• Đọt non yếu, đứng đọt.

• Rễ tơ phát triển kém.

• Cây phục hồi chậm sau mưa hoặc sau thu hoạch lá.

Một số vườn có thể thấy cây xanh nhanh do phân gà giàu đạm. Nhưng xanh nhanh không có nghĩa là lá tốt cho tằm. Lá dâu dùng nuôi tằm cần xanh bền, sạch, cân đối và ổn định, chứ không chỉ cần non và to.

 

3. Ảnh hưởng đến chất lượng lá dâu

Lá dâu từ vườn bón phân gà tươi có thể gặp các vấn đề:

Lá quá non, quá nhiều nước

Phân gà tươi giàu đạm, dễ làm lá xanh đậm, mềm, mọng nước. Tằm ăn loại lá này có thể tiêu hóa kém, phân ướt, nền nuôi nhanh ẩm và dễ phát sinh bệnh đường ruột.

Lá có mùi lạ

Phân tươi có mùi khai, mùi hôi. Nếu phân có lẫn chất sát trùng, lá dâu có thể bị ảnh hưởng bởi mùi hóa chất hoặc hơi bốc lên từ đất. Tằm rất nhạy với mùi lạ nên có thể ăn chậm, bỏ ăn hoặc bò ra khỏi nong.

Lá có nguy cơ nhiễm bẩn

Khi mưa hoặc tưới mạnh, nước phân và bụi phân có thể bắn lên lá thấp. Nếu dùng lá nhiễm bẩn cho tằm ăn, mầm bệnh có thể theo lá vào nong tằm, làm tăng nguy cơ tiêu chảy và chết rải rác.

Lá mất cân bằng dinh dưỡng

Nếu cây hút dinh dưỡng quá mạnh, đặc biệt là đạm, lá có thể phát triển nhanh nhưng thiếu cân đối về chất khô, khoáng và độ ổn định sinh lý. Tằm ăn vào có thể lớn không đều, thân mềm và sức đề kháng kém.

 

4. Ảnh hưởng đến sinh lý và phát triển của con tằm

Con tằm phụ thuộc gần như hoàn toàn vào chất lượng lá dâu. Lá không ổn định có thể ảnh hưởng đến nhiều giai đoạn phát triển của tằm.

Các biểu hiện thường gặp gồm:

• Tằm ăn chậm hoặc ăn không hết lá.

• Phân tằm ướt, nền nuôi nhanh ẩm.

• Tằm tiêu hóa kém, dễ tiêu chảy.

• Tằm lớn không đều.

• Lột xác và dậy tuổi không đồng loạt.

• Tằm tuổi 5 thân mềm, không chắc.

• Tằm chín rải rác, khó bắt.

• Lên né yếu, khó làm tổ.

• Kén mỏng, kén xấu hoặc quấn kén không hoàn chỉnh.

Đặc biệt ở tuổi 5, tằm ăn rất nhiều để tích lũy dinh dưỡng cho quá trình nhả tơ làm kén. Nếu giai đoạn này ăn lá dâu không đạt chất lượng, hậu quả có thể thể hiện rõ ở giai đoạn chín và làm tổ.

 

5. Vì sao có thể làm tằm khó làm tổ, khó quấn kén?

Tằm làm kén tốt cần đủ sức, tiêu hóa khỏe, tích lũy dinh dưỡng tốt và chín đồng loạt. Lá dâu từ vườn bón phân gà tươi có thể ảnh hưởng đến các yếu tố này.

Nếu lá quá non, quá nhiều nước hoặc mất cân bằng dinh dưỡng, tằm có thể ăn nhiều nhưng hấp thu không tốt. Nếu lá có mùi lạ, nhiễm bẩn hoặc có dư chất sát trùng, tằm có thể ăn kém, tiêu hóa yếu và giảm sức.

Khi đến giai đoạn chín, tằm có thể:

• Chín không đều.

• Bò nhiều nhưng không chịu làm tổ.

• Lên né yếu.

• Nhả tơ ít, tơ không đều.

• Làm tổ lỏng.

• Kén mỏng, kén xấu.

Tất nhiên, tằm khó làm tổ còn có thể do giống, nhiệt độ, ẩm độ, mật độ nuôi, né không phù hợp, bắt tằm chín sai thời điểm hoặc bệnh tằm. Nhưng nếu hiện tượng xuất hiện rõ sau khi bón phân gà tươi cho vườn dâu, cần kiểm tra lại nguồn lá.

 

6. Có nên lấy lá từ vườn vừa bón phân gà tươi cho tằm ăn không?

Không nên lấy lá ngay, nhất là khi phân chưa ủ hoai, còn mùi khai, mùi hôi hoặc có lẫn chất sát trùng.

Trước khi dùng lại lá, cần kiểm tra:

• Đất còn mùi khai hoặc mùi hóa chất không.

• Lá có mùi lạ không.

• Lá thấp có dính phân, nước phân không.

• Cây có bị vàng lá, cháy mép, đứng đọt không.

• Lá mới ra có ổn định, xanh tự nhiên, không quá mềm, không quá mọng nước không.

Nếu chưa chắc chắn, không nên dùng lá đó cho tằm con, tằm mới ngủ dậy, tằm tuổi 5 hoặc tằm chuẩn bị làm kén.

 

7. Muốn dùng phân gà cho vườn dâu phải làm sao?

Phân gà vẫn là nguồn hữu cơ tốt nếu được xử lý đúng. Nguyên tắc là không dùng phân tươi.

Nên làm như sau:

• Ủ hoai kỹ trước khi bón.

• Không dùng phân còn nóng, còn mùi khai, còn mùi hôi.

• Không dùng phân có mùi sát trùng nồng.

• Có thể ủ với men vi sinh, Trichoderma hoặc chế phẩm xử lý hữu cơ.

• Đảo trộn định kỳ để phân hoai đều.

• Che mưa, không để nước phân chảy ra ruộng.

• Chỉ bón khi phân đã tơi, màu sẫm, hết nóng, hết mùi lạ.

• Bón sau khi cắt dâu, không bón sát ngày lấy lá.

• Bón xa gốc, lấp đất nhẹ, tưới giữ ẩm vừa phải.

Phân hữu cơ cho vườn dâu nuôi tằm phải ưu tiên an toàn và ổn định hơn là bón nhanh, bón mạnh.

 

8. Nếu lỡ bón phân gà tươi rồi thì xử lý thế nào?

Nếu đã lỡ bón phân gà trấu tươi chưa ủ ra vườn dâu, cần giảm rủi ro:

• Tạm ngưng lấy lá khu vực đó cho tằm ăn.

• Thu gom bớt phần phân tươi còn nhiều trên mặt đất.

• Tưới nước nhẹ nhiều lần để giảm khí độc và muối cục bộ.

• Không xới mạnh làm phân tươi vùi sâu sát rễ non.

• Cắt bỏ lá thấp bị dính bẩn.

• Theo dõi phản ứng của cây.

• Khi cây ổn định, có thể phun phân bón lá TNS riêng để hỗ trợ phục hồi.

• Chỉ dùng lại lá khi cây và lá đã ổn định, không còn mùi lạ.

Lưu ý: phun TNS giúp hỗ trợ phục hồi cây, nhưng không làm lá dâu an toàn ngay lập tức cho tằm. Vẫn cần thời gian theo dõi và cách ly hợp lý.

 

TỔNG KẾT

Bón phân gà trấu tươi chưa qua ủ hoai, chưa xử lý ra cánh đồng dâu có thể ảnh hưởng đến đất, cây dâu, lá dâu và con tằm.

Đối với cây dâu, phân tươi có thể gây nóng rễ, cháy rễ, chậm bật chồi và làm cây phục hồi kém.

Đối với lá dâu, phân tươi có thể làm lá quá non, quá mềm, mất cân bằng dinh dưỡng, có mùi lạ hoặc nhiễm bẩn.

Đối với con tằm, lá dâu không ổn định có thể làm tằm ăn kém, tiêu hóa yếu, phát triển không đều, tiêu chảy, chín rải rác, khó làm tổ và quấn kén kém.

Vì vậy, với vườn dâu nuôi tằm, không nên bón phân gà trấu tươi trực tiếp khi chưa ủ hoai. Phân hữu cơ chỉ thật sự tốt khi đã được xử lý đúng, hết nóng, hết mùi và ổn định.

Mục tiêu cuối cùng của nghề trồng dâu nuôi tằm không chỉ là cây dâu xanh tốt, mà là tạo ra nguồn lá dâu sạch, cân đối, ổn định, giúp con tằm khỏe mạnh và làm kén tốt.

 

THÔNG TIN LIÊN LẠC

Nếu bạn đang quan tâm tới các sản phẩm của Tây Nguyên Silk và ngành nghề dâu tằm tơ tại Việt Nam

Vui lòng liên hệ Tây Nguyên Silk – để được tư vấn và giao lưu!

Hotline/Zalo/Whatsapp/Viber/Wechat: (+84) 971.048.948
Email: taynguyensilk.vn@gmail.com
Facebook: www.facebook.com/TayNguyenSilk
YouTube: www.youtube.com/TayNguyenSilk
Website: https://taynguyensilk.vn/