BỆNH NHIỄM TRÙNG HUYẾT (BỆNH MỦ) TRÊN TẰM – NGUYÊN NHÂN, DẤU HIỆU VÀ CÁCH PHÒNG TRỊ HIỆU QUẢ

BỆNH NHIỄM TRÙNG HUYẾT (BỆNH MỦ) TRÊN TẰM – NGUYÊN NHÂN, DẤU HIỆU VÀ CÁCH PHÒNG TRỊ HIỆU QUẢ

 

1. Nguyên nhân gây bệnh nhiễm trùng huyết ở tằm

Bệnh nhiễm trùng huyết (bệnh mủ) ở tằm thường do các vi khuẩn Gram âm gây ra, phổ biến nhất là:

• Serratia marcescens

• Pseudomonas aeruginosa

• Enterobacter cloacae

• Proteus vulgaris, Escherichia coli (ít gặp hơn)

Những vi khuẩn này xâm nhập qua lá dâu bị nhiễm khuẩn hoặc vết xước ngoài da, rồi đi vào huyết dịch tằm – nơi giàu dinh dưỡng và ấm ẩm, tạo điều kiện cho chúng nhân lên nhanh chóng.

 

2. Cơ chế gây đục huyết dịch – vì sao dịch tằm đục như nước cơm?

Ở tằm khỏe mạnh, huyết dịch trong suốt, hơi vàng nhạt, chứa nhiều tế bào máu (hemocytes).
Khi vi khuẩn xâm nhập:

1. Vi khuẩn nhân lên trong huyết tương, tiết độc tố (endotoxin, exotoxin).

2. Các độc tố này phá hủy tế bào máu, khiến các thành phần nội bào thoát ra ngoài.

3. Protein, lipid và enzym bị phân hủy, làm dịch huyết đục trắng như nước cơm, dân gian gọi là “bệnh mủ”.

4. Khi nặng hơn, dịch huyết có thể vàng đục, trắng sữa hoặc có mùi hôi do vi khuẩn phân hủy xác tế bào tạo khí amoniac và sulfur

 

3. Kháng sinh tác động thế nào khi vi khuẩn mới xâm nhập?

Khi vi khuẩn vừa xâm nhập nhưng chưa làm đục huyết dịch, đây là giai đoạn kháng sinh phát huy tối đa tác dụng.

Streptomycin

• Là kháng sinh nhóm Aminoglycoside, tác động lên ribosome 30S để ức chế tổng hợp protein của vi khuẩn.

• Làm sai lệch mã di truyền khiến vi khuẩn tạo protein lỗi và chết nhanh, không kịp tiết độc tố.

• Nhờ đó, Streptomycin ngăn hình thành dịch mủ sớm và bảo vệ huyết dịch tằm.

Enrofloxacin

• Thuộc nhóm Fluoroquinolone, ức chế enzym DNA gyrase và topoisomerase IV khiến vi khuẩn không thể nhân đôi DNA.

• Vi khuẩn bị “chặn đứng” quá trình sinh sản, ổ nhiễm khuẩn không thể lan rộng.

• Khi dùng sớm, Enrofloxacin phòng và trị bệnh nhiễm trùng huyết rất hiệu quả.

Kết luận:
Nếu phát hiện sớm và dùng đúng liều, Streptomycin + Enrofloxacin sẽ ngăn chặn hoàn toàn vi khuẩn trước khi huyết dịch bị đục – chính là chìa khóa phòng bệnh mủ trên tằm.

 

4. Dấu hiệu nhận biết tằm bị bệnh mủ

• Huyết dịch tằm đục trắng, vàng nhạt hoặc trắng sữa.

• Thân tằm mềm nhũn, dễ vỡ, chảy dịch có mùi hôi.

• Tằm ăn ít, ruột sũng nước, dễ chết rải rác rồi lan nhanh.

• Khi phơi xác tằm, thấy dịch chảy ra đục như nước cơm – đó là đặc trưng của bệnh nhiễm trùng huyết.

 

5. Vì sao gọi là “bệnh mủ”?

Dân gian gọi là “bệnh mủ” vì dịch huyết đục như mủ ở người. Thực tế, đây không phải mủ thật mà là huyết dịch bị phân hủy và nhiễm khuẩn nặng do vi khuẩn Serratia, Pseudomonas gây ra.

 

6. Hướng dẫn phòng và trị bệnh nhiễm trùng huyết ở tằm

• Phun Streptomycin hoặc Enrofloxacin lên lá dâu ở giai đoạn tằm tuổi 4–5, trước thời điểm thời tiết ẩm hoặc thay đổi mạnh.

• Khi phát bệnh: ngưng cho ăn dâu ướt, loại bỏ con bệnh, phun Enrofloxacin 0,5–1g/lít nước trong 2–3 ngày liên tục.

• Bổ sung men vi sinh Erich Way USA để khôi phục hệ vi sinh đường ruột.

• Giữ chuồng trại khô thoáng, ẩm độ dưới 85%, không dùng dâu còn tồn dư thuốc BVTV.

 

7. Làm sao biết thuốc thật sự có tác dụng?

Nhiều bà con nói: “dùng thuốc rồi mà tằm vẫn bị”, nhưng thực tế hiệu quả kháng sinh phụ thuộc vào ba yếu tố:

(1) Thời điểm sử dụng

• Dùng thuốc trước hoặc ngay khi tằm mới giảm ăn, chưa thấy dịch đục.

• Nếu để bệnh nặng, dịch đã đục thì vi khuẩn đã phá hủy hoàn toàn huyết tương, thuốc không còn tác dụng.

(2) Cách dùng và liều lượng

• Phun đều, ướt vừa phải, liều đúng hướng dẫn kỹ thuật Tây Nguyên Silk.

• Cho tằm ăn ngay sau khi phun, không để dâu khô mất thuốc.

• Duy trì 2–3 ngày liên tục và kết hợp men vi sinh để ổn định hệ tiêu hóa.

(3) Điều kiện môi trường

• Nhiệt độ cao, ẩm độ >85%, dâu ướt hoặc phân hóa học chưa cách ly đủ ngày sẽ làm thuốc bị giảm tác dụng.

• Ngoài ra, thuốc giả hoặc pha loãng trên thị trường cũng khiến “thuốc không có tác dụng”.

 

Dấu hiệu nhận biết thuốc phát huy hiệu quả

• Sau 24 giờ: tằm giảm chết, ăn mạnh trở lại, phân khô.

• Sau 2–3 ngày: thân bóng, cứng, dịch trong, đàn khỏe đồng đều.

• Nếu tằm vẫn mềm nhũn, dịch đục lan nhanh thì có thể dùng thuốc quá trễ hoặc thuốc kém chất lượng.

 

8. Kết luận

Bệnh nhiễm trùng huyết (bệnh mủ) là một trong những nguyên nhân gây thiệt hại lớn nhất trong nghề nuôi tằm.
Phòng bệnh sớm bằng kháng sinh đúng loại, đúng liều, kết hợp men vi sinh Erich Way và môi trường khô thoáng sẽ giúp đàn tằm khỏe mạnh, nhả tơ đồng đều, kén to và nặng.

 

Thông tin tư vấn kỹ thuật – Tây Nguyên Silk

Nếu bạn đang quan tâm hoặc đã nuôi tằm, muốn tìm hiểu rõ về ngành dâu tằm tơ và muốn chuẩn hoá:
Kiến thức, kỹ thuật nuôi, quy trình vận hành, lập kế hoạch triển khai dự án, con giống, trồng trọt, nhà xưởng, vật tư máy móc...
Vui lòng liên hệ Tây Nguyên Silk – để được tư vấn và giao lưu!

Hotline/Zalo/Whatsapp/Viber/Wechat: (+84) 971.048.948
Email: taynguyensilk.vn@gmail.com
Facebook: www.facebook.com/TayNguyenSilk
YouTube: www.youtube.com/TayNguyenSilk
Website: www.taynguyensilk.vn