BỆNH MỦ GÂY CHẾT TRONG KHI TẠO KÉN NHƯ THẾ NÀO ?

BỆNH MỦ GÂY CHẾT TRONG KHI TẠO KÉN NHƯ THẾ NÀO ?

 

1. Hiện tượng tằm chết trong kén không hoá nhộng là gì ?

Trong thực tế, nhiều hộ nuôi gặp tình trạng:

• Tằm đã chín, bò lên né, bắt đầu nhả tơ.

• Có con quấn kén dở dang rồi chết.

• Có con quấn kén gần xong hoặc xong hẳn nhưng vẫn chết bên trong kén mà không thể hoá nhộng hoàn chỉnh.

• Các biểu hiện của chết trong: kén mỏng, xì nước đen, đỏ, vàng, tằm trắng mốc cứng, hoặc chết đen nhũng, hoặc chết mềm trong thân, trên kén có lỗ nhỏ, hoặc trong xác nhộng có ấu trùng ruồi...

 

2. Những loại bệnh gây chết trong và cách phân biệt

Bệnh	Đặc điểm trong kén	Dấu hiệu phân biệt
Bệnh mủ (vi khuẩn)	Kén nhão, bóp chảy nước vàng/nâu, mùi hôi thối mạnh	Tỉ lệ chết trong nhiều, xác tằm nhão, rữa màu đen
Bệnh vi-rút (NPV, granulosis)	Tằm chết nhũn, da trong suốt, chưa háo nhộng	Dịch loãng như nước vo gạo, không hôi thối mạnh
Bệnh nấm (bệnh vôi)	Tằm chết cứng, phủ bột trắng mốc hoặc đen khô, teo lại chưa kịp hoá nhộng.	Không chảy nước, không hôi, dễ lây qua bào tử nấm
Ruồi nhặng ký sinh (Exorista spp.)	Có ấu trùng ruồi bên trong, kén thủng lỗ nhỏ hoặc kén có chảy dịch màu đỏ tươi	Chết rải rác, không chết hàng loạt, ít thối rữa hoặc chỉ thối rữa 1 phần thân tằm

 

3. Cơ chế vi khuẩn xâm nhập gây chết trong do bệnh mủ trước giai đoạn chín

Khi kiểm tra, bóp kén thấy nước vàng hoặc nâu chảy ra, mùi hôi nặng, kén bị nhão – đây chính là biểu hiện điển hình của bệnh mủ (nhiễm trùng huyết do vi khuẩn).

 

Vi khuẩn gây bệnh mủ chủ yếu là các loài Bacillus, Serratia, Pseudomonas… Chúng xâm nhập vào cơ thể tằm qua:

• Đường tiêu hóa: lá dâu dập nát, ướt, nhiễm khuẩn.

• Môi trường chuồng trại: phân, rác thải, độ ẩm cao, sát trùng kém.

• Vết thương ngoài da: trong quá trình tằm ăn, bò, hoặc vận chuyển.

Khi đã xâm nhập, vi khuẩn:

• Ẩn náu trong huyết dịch từ 2–3 ngày trước khi tằm chín (ngày 3-4-5 ăn rỗi).

• Nhân lên dần dần, nhưng ở mức thấp → tằm vẫn ăn, lớn và chuẩn bị nhả tơ bình thường.

• Đến khi tằm chín, vi khuẩn bắt đầu bùng phát, tiết độc tố mạnh, phá hủy cơ quan bên trong.

• Khi gỡ kén thấy nước đen/vàng xì ra mùi hôi thối thì đó là giai đoạn tằm bị mủ và chuyển sang hoại huyết (thối rữa)

 

4. Vì sao tằm vẫn nhả tơ và quấn kén rồi mới chết?

• Bản năng sinh học: khi đã đến tuổi chín, tằm bắt buộc lên né, nhả tơ quấn kén, dù cơ thể đang nhiễm bệnh.

• Tuyến tơ ít bị ảnh hưởng sớm: cơ quan tiết tơ vẫn hoạt động được ngay cả khi huyết dịch đã bắt đầu nhiễm khuẩn.

• Thời điểm bệnh bùng phát: thường xảy ra khi tằm đang quấn kén, khiến chúng chết dở chừng hoặc vừa quấn xong thì chết trong kén.

Đây là lý do hình thành hiện tượng “chết trong” với kén nhão, thối rữa, khác hẳn với các bệnh khác.

 

5. Biện pháp phòng và hạn chế chết trong do bệnh mủ

• Vệ sinh trại: thay phân đều, sát trùng nhà nuôi, giữ độ ẩm 70–80%, nhiệt độ 25–28°C.

• Dâu cho ăn: phải khô, sạch, không dập nát, không lẫn dâu mốc.

• Phòng bệnh định kỳ: dùng Streptomycin ở tuổi 4–5 theo quy trình, kết hợp bổ sung men vi sinh và giải độc – anti stress.

• Khi phát bệnh: điều trị bằng Enrofloxacin liên tục 2 ngày, sau đó luân phiên giải độc – men vi sinh để phục hồi sức khỏe.

• Loại bỏ kén bệnh sớm: tránh lây lan và giảm ô nhiễm môi trường nuôi.

 

BẢNG HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG THUỐC VÀ DINH DƯỠNG BỔ SUNG CHO TẰM TUỔI 4-5 TRONG ĐIỀU KIỆN ÁP LỰC BỆNH CAO (BỔ SUNG DÙNG KHÁNG SINH LIỀU PHÒNG NGÀY 3 TUỔI 5)

Tuổi tằm	Ngày	Sản phẩm	Cách dùng
Tuổi 4	Ngày 1	Streptomycin	1 lọ pha 1,5–2 lít nước, phun đều lên lá, cho ăn 1 lần duy nhất để phòng bệnh
	Ngày 2	Giải Độc – Anti Stress	1gram pha 1 lít nước, phun đều lên lá
	Ngày 3	Men Vi Sinh	2–3gram pha 1 lít nước, phun đều lên lá
Tuổi 5	Ngày 1	Streptomycin	1 lọ pha 1,5–2 lít nước, phun đều lên lá
	Ngày 2	Giải Độc – Anti Stress	1gram pha 1 lít nước
	Ngày 3	Streptomycin	1 lọ pha 1,5–2 lít nước, phun đều lên lá
		Men Vi Sinh	2–3gram pha 1 lít nước, phun đều lên lá
	Ngày 4–5	Giải Độc – Anti Stress	1gram pha 1 lít nước, phun xen kẽ hằng ngày
		Men Vi Sinh	2–3gram pha 1 lít nước, phun xen kẽ hoặc cách ngày
Tằm bệnh	Điều trị	Enrofloxacin	1 lọ pha 1,5–2 lít nước, phun 2 lần/ngày x 2 ngày
	Gần chín	Enrofloxacin (pha loãng)	1 lọ pha 2,5–3 lít nước, phun nhẹ
	Phục hồi	Giải Độc – Anti Stress Men Vi Sinh	Sau khi dùng kháng sinh, các bữa dâu tiếp theo phải luân phiên Giải Độc và Men Vi Sinh để giải độc, phục hồi tiêu hóa, tăng sức đề kháng

 

Kết bài viết:

Ngoài các bệnh chết trong do các nguyên nhân khác, bệnh mủ do vi khuẩn cũng là 1 trong những nguyên nhân của tình trạng chết trong của giai đoạn hình thành kén. Vi khuẩn xâm nhập và ủ bệnh từ trước khi tằm chín, đến giai đoạn nhả tơ thì bùng phát khiến tằm chết non trong kén. Hiểu rõ cơ chế và biết cách phân biệt với các bệnh chết trong khác sẽ giúp người nuôi có biện pháp xử lý kịp thời, hạn chế thiệt hại.

 

 

LIÊN HỆ TƯ VẤN NUÔI TẰM HIỆN ĐẠI – TÂY NGUYÊN SILK

Nếu bạn đang quan tâm hoặc đã nuôi tằm, muốn tìm hiểu rõ về ngành dâu tằm tơ và muốn chuẩn hoá:

• Kiến thức, kỹ thuật nuôi, quy trình vận hành

• Lập kế hoạch triển khai dự án

• Con giống, trồng trọt, nhà xưởng

• Vật tư, máy móc, thuốc và chế phẩm hỗ trợ

 

Vui lòng liên hệ Tây Nguyên Silk – để được tư vấn và giao lưu!

Hotline/Zalo/Whatsapp/Viber/Wechat: (+84) 971.048.948
Email: taynguyensilk.vn@gmail.com
Website: https://taynguyensilk.vn
Facebook: www.facebook.com/TayNguyenSilk
YouTube: www.youtube.com/TayNguyenSilk