ẢNH HƯỞNG CỦA THỨC ĂN BẨN TỚI RUỘT GIỮA VÀ TỶ LỆ HAO HỤT

ẢNH HƯỞNG CỦA THỨC ĂN BẨN TỚI RUỘT GIỮA VÀ TỶ LỆ HAO HỤT

Trong nuôi tằm dâu, lá dâu không chỉ là thức ăn mà còn là “cửa ngõ sinh học” của mọi rủi ro. Phần lớn các đợt chết rải rác hoặc chết hàng loạt ở tằm đều bắt nguồn từ thức ăn bẩn tác động trực tiếp lên ruột giữa – cơ quan tiêu hoá quan trọng nhưng cực kỳ mong manh của tằm.
  

1. THỨC ĂN BẨN LÀ GÌ TRONG NUÔI TẰM?
Trong thực tế sản xuất, “thức ăn bẩn” không chỉ là lá dâu rơi xuống đất. Bao gồm:
• Lá dâu dính đất, bùn, cát
• Lá dâu nhiễm nấm, vi khuẩn từ môi trường ẩm
• Lá dâu phun thuốc BVTV, phân bón lá chưa đủ thời gian cách ly
• Lá dâu dập nát, úng nước, lên men
• Lá dâu thu hái – vận chuyển – bảo quản sai cách
> Với sinh lý tằm, chỉ cần “bẩn nhẹ” cũng đủ gây hậu quả nghiêm trọng.

2. RUỘT GIỮA – CƠ QUAN BỊ TỔN THƯƠNG ĐẦU TIÊN
Tằm dâu (Bombyx mori) có ruột giữa:
• Thành ruột rất mỏng, không có lớp kitin bảo vệ
• Môi trường kiềm mạnh pH 10–11
• Tiếp xúc trực tiếp với toàn bộ thức ăn
Khi tằm ăn lá dâu bẩn:
• Vi sinh vật và độc tố đi thẳng vào ruột giữa
• Không có “hàng rào lọc” như ở động vật có dạ dày
> Ruột giữa là điểm chịu tổn thương đầu tiên và nặng nhất.

3. CƠ CHẾ THỨC ĂN BẨN GÂY RỐI LOẠN RUỘT GIỮA
3.1. Phá vỡ cân bằng pH kiềm
• Vi khuẩn, nấm và chất hữu cơ phân huỷ làm:
• Giảm pH ruột giữa
• Ức chế enzyme tiêu hoá
Hệ quả:
• Tiêu hoá kém
• Thức ăn tồn đọng
• Vi sinh vật cơ hội bùng phát mạnh hơn

3.2. Tổn thương trực tiếp biểu mô ruột
• Độc tố vi sinh và nấm:
• Phá huỷ tế bào biểu mô ruột
• Làm ruột viêm, hoại tử
Khi ruột giữa bị tổn thương:
• Khả năng hấp thu dinh dưỡng giảm mạnh
• Tằm chậm lớn, yếu nhanh

3.3. Vi sinh vật vượt ngưỡng kiểm soát
Trong điều kiện bình thường:
• Môi trường kiềm hạn chế nhiều mầm bệnh
Khi ăn lá bẩn:
• Lượng vi sinh xâm nhập quá lớn
• Hàng rào sinh lý ruột bị phá vỡ
> Vi khuẩn, nấm nhân lên theo cấp số nhân, gây:
• Bệnh mủ, hoại huyết
• Bệnh nấm trắng, xanh, hồng

4. TỪ RỐI LOẠN RUỘT ĐẾN HAO HỤT ĐÀN TẰM
4.1. Hao hụt rải rác (khó phát hiện sớm)
• Tằm ăn kém
• Chậm lớn
• Lột xác không đều
• Chết rải rác từng con
> Giai đoạn này rất dễ bị bỏ qua, nhưng đã gây tổn thất năng suất.

4.2. Hao hụt hàng loạt (bùng phát bệnh)
Khi điều kiện thuận lợi kéo dài:
• Độ ẩm cao
• Nhiệt độ dao động
• Lá dâu tiếp tục nhiễm bẩn
→ Bệnh đường ruột bùng phát:
• Chết nhanh
• Chết đồng loạt
• Thiệt hại nặng về kinh tế

5. VÌ SAO THỨC ĂN BẨN LÀ NGUYÊN NHÂN HAO HỤT NGUY HIỂM NHẤT?
So với các yếu tố khác:
• Thức ăn bẩn tác động trực tiếp và tức thì
• Không cần thời gian tích luỹ dài
• Gây bệnh từ bên trong, rất khó cứu
> Chỉ 1–2 bữa ăn lá dâu bẩn cũng đủ gây hao hụt nghiêm trọng, nhất là ở:
• Tằm con
• Giai đoạn lột xác
• Tuổi 5 ăn mạnh

6. Ý NGHĨA THỰC TIỄN TRONG NUÔI TẰM
Hiểu rõ mối liên hệ giữa thức ăn bẩn – ruột giữa – hao hụt giúp người nuôi:
• Tuyệt đối coi lá dâu sạch là yếu tố sống còn
• Không tiếc lá khi nghi ngờ nhiễm bẩn
• Tuân thủ nghiêm ngặt thời gian cách ly thuốc
• Quản lý tốt khâu thu hái – vận chuyển – bảo quản lá
Đây là nguyên tắc cốt lõi trong quy trình nuôi tằm an toàn, giảm hao hụt theo định hướng Tây Nguyên Silk.

KẾT LUẬN

Thức ăn bẩn gây hại cho tằm không phải theo cách từ từ, mà đánh thẳng vào ruột giữa – trung tâm sinh lý tiêu hoá và miễn dịch của tằm. Khi ruột giữa bị tổn thương, mọi cơ chế sinh trưởng và phòng vệ đều sụp đổ, kéo theo tỷ lệ hao hụt tăng cao. Vì vậy, trong nuôi tằm, phòng từ lá dâu luôn hiệu quả hơn chữa từ con tằm.

NẾU BẠN ĐANG QUAN TÂM HOẶC ĐÃ NUÔI TẰM, MUỐN TÌM HIỂU RÕ VỀ NGÀNH DÂU TẰM TƠ VÀ MUỐN CHUẨN HOÁ:
Kiến thức, kỹ thuật nuôi, quy trình vận hành, lập kế hoạch triển khai dự án, con giống, trồng trọt, nhà xưởng, vật tư máy móc...
Vui lòng liên hệ Tây Nguyên Silk – để được tư vấn và giao lưu!
Hotline/Zalo/Whatsapp/Viber/Wechat: (+84) 971.048.948
Email: taynguyensilk.vn@gmail.com
Facebook: www.facebook.com/TayNguyenSilk
YouTube: www.youtube.com/TayNguyenSilk
Website: https://taynguyensilk.vn/